moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Gdynia pamięta o komandorach

60 lat temu w piwnicach więzienia na warszawskim Mokotowie przed plutonem egzekucyjnym stanęli trzej dowódcy ówczesnych sił morskich. Kilka miesięcy wcześniej na podstawie sfingowanych dowodów zostali skazani za szpiegostwo i próbę obalenia ustroju. Marynarka Wojenna uczciła ich pamięć.


16 grudnia 1952 r. rozstrzelano kmdr. Stanisława Mieszkowskiego, dowódcę floty, kmdr. por. Zbigniewa Przybyszewskiego, szefa artylerii MW oraz kmdr. Jerzego Staniewicza, kierującego Wydziałem MW w Sztabie Generalnym. W Gdyni ich pamięci poświęcone były msza święta, sesja popularno-naukowa i spektakl, którego kanwą stały się ich dramatyczne losy. – Nigdy wcześniej obchody upamiętniające skazanych i straconych dowódców nie przybrały takich rozmiarów – podkreśla kmdr ppor. Piotr Adamczak, zastępca rzecznika Marynarki Wojennej.

Komandorzy byli ofiarami czystki w korpusie oficerów Wojska Polskiego, którą ówczesne władze przeprowadziły w latach 50. Chodziło o pozbycie się z armii żołnierzy służących w przedwojennym wojsku. 1 maja 1950 r. marszałek Konstanty Rokossowski podpisał rozkaz numer 26. zatwierdzający czystkę wśród oficerów wyższego stopnia. Wkrótce do aresztu trafili czterej generałowie – Stanisław Tatar, Stefan Mossor, Franciszek Herman i Jerzy Kirchmayer. Zostali oskarżeni o szpiegostwo i skazani na dożywotnie więzienie. Pokłosiem śledztwa przeciwko generałom były tzw. procesy odpryskowe. Miały one udowodnić, że w polskim wojsku działała zorganizowana siatka agentów dążących do obalenia komunistycznego ustroju.

W latach 1950–1951 funkcjonariusze Głównego Zarządu Informacji, czyli wojskowego kontrwywiadu, aresztowali siedmiu wysokich rangą oficerów Marynarki Wojennej. Byli wśród nich kmdr Mieszkowski, kmdr por. Przybyszewski oraz kmdr Staniewicz. Podczas kampanii wrześniowej brali oni udział w obronie Helu, potem zostali uwięzieni w niemieckim oflagu. Po wojnie wrócili do Polski i szybko awansowali. Jednak wojskowy kontrwywiad użył przeciwko nim sfałszowanych dowodów. Według nich byli w Marynarce organizatorami antykomunistycznych grup bojowych, a ponadto przekazywali obcym wywiadom tajne informacje.

Podczas trwającego dwa lata śledztwa oficerowie byli torturowani. W lipcu 1952 r. zapadły wyroki śmierci. Komandorzy stanęli przed plutonem egzekucyjnym. Zostali rozstrzelani w piwnicach więzienia na warszawskim Mokotowie. Rodzinom nie wydano ciał.  Do dziś nie wiadomo, gdzie spoczywają. Symboliczne miejsce pochówku znajduje się w kwaterze ,,Ł” (tzw. Łączka) na Cmentarzu Wojskowym, który jest częścią Powązek.

W 1956 r., w czasie tak zwanej odwilży, Naczelny Sąd Wojskowy wznowił proces komandorów, a skazanych ostatecznie uniewinnił i zrehabilitował. Rok później żołnierze odpowiedzialni za sfałszowanie dowodów i wydanie wyroku skazującego zostali zdegradowani i usunięci z armii.

– Marynarka pamięta o komandorach. W Gdyni mają swoją tablicę. Teraz postanowiliśmy ich uczcić w wyjątkowy sposób – podsumowuje kmdr ppor. Adamczak.

Łukasz Zalesiński

autor zdjęć: mł. chor. Piotr Leonia

dodaj komentarz

komentarze


Ferie w mundurze
 
Nowoczesny system IBCS dla Wojska Polskiego
Jaką drogą po wojskowy indeks?
Ostrożnie! Czołgi na drodze
Jakie podwyżki dla żołnierzy
Offset dla „Wisły”
Eurofightery znowu w Polsce
Tajna misja polskiej agentki
Abramsy pod dobrą opieką
Więcej pieniędzy dla żołnierzy TSW
Przerwany lot „Orlika”
Kleszcze dla wojska
F-16 z misją PKW Orlik w Estonii
Nowoczesna łączność dla armii
Palmiry – miejsce kaźni
Co z podwyżkami dla żołnierzy?
Rusza morski „Dragon”
Priorytety dla armii
Sukcesy wojskowych w żeglarstwie i łyżwiarstwie szybkim
Miejsce kobiet jest (również) w lotnictwie
Zachód przeciwko „korsarzom”
Air Show ’25 – do zobaczenia
Gdzie są szczątki Tu-154M? Podkomisja Macierewicza pod lupą
Zmiany w dowództwie Żandarmerii Wojskowej
Brak perspektyw na szybką zmianę sytuacji w Ukrainie
Tylko sprawny żołnierz może być skuteczny na polu walki
Wojenny bohater na szubienicy
Leopardy jadą na poligon
Którą drogą do armii?
Lista trupich główek
Brąz razy sześć dla żołnierzy na mistrzostwach świata i Europy
Wielki test w West Point coraz bliżej
Zmiany w zarządzie PGZ-etu
Dobrowolsi – czas start!
Złota taekwondzistka, srebrni hokeiści na trawie
„Nie” dla wojskowej misji w Ukrainie
Mocny sygnał od NATO
W Polsce będzie centrum NATO-Ukraina
Operacja „Gryf” i „Rengaw” na Podlasiu
Sztandar dla Dowództwa WOT
Nowy szef CWCR
Telefon zaufania dla żołnierzy
Zamiana po włosku
Strzelczyni CWZS-u na pucharowym podium
Więcej pieniędzy w portfelach żołnierzy
Wyposażenie indywidualne żołnierzy do wymiany
Szwecja kolejnym członkiem NATO
Lotnictwo i kobiety
Pamiętamy o Niezłomnych
W Jachrance o skokach spadochronowych
BAP przenosi się z Estonii na Łotwę
Nagroda dla reporterów „Polski Zbrojnej”
Andrzej Grzyb: Ws. obrony cywilnej liczę na porozumienie ponad podziałami
Podwójny Półmaraton Komandosa
Polska przystań brytyjskich jeńców
Szefowie obrony NATO o zakupach amunicji
Będzie za co kupić koreańską broń
Podwyżki dla zawodowców coraz bliżej
Medale dla sportowców z „armii mistrzów”
Walczyli o wolną Polskę, zginęli od kul UB
Żołnierze NATO nie pojadą do Ukrainy
„Brilliant Jump 2024”: finał długiego marszu
Komandosi szkolą psy bojowe w Iraku
Gwałty stały się bronią rosyjskiej armii

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO