Jak ocena z opiniowania wpływa na wysokość dodatku motywacyjnego? Czy możliwy jest awans z urzędu? Kiedy terytorials traci prawo do wypłaty rekompensaty pieniężnej za udział w 16-dniowym szkoleniu? Eksperci z ministerstwa obrony narodowej tłumaczą zawiłości przepisów zawartych w ustawie o obronie ojczyzny.

Z opiniowania za lata 2022 i 2023 otrzymałem ocenę wzorową. W tym roku zostałem zaopiniowany na ocenę bardzo dobrą. Jaka w takiej sytuacji będzie wysokość dodatku motywacyjnego?

Dodatek motywacyjny przyznaje się jako dodatek o charakterze stałym, ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty obliczeniowej, żołnierzowi zawodowemu:

1. posiadającemu ocenę ogólną bardzo dobrą w ostatniej opinii służbowej uzyskaną w okresie pełnienia zawodowej       służby wojskowej – 0,07, tj. 105 zł;

2. posiadającemu ocenę ogólną co najmniej bardzo dobrą w dwóch ostatnich następujących po sobie opiniach     służbowych uzyskanych w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej – 0,10, tj. 150 zł;

3. posiadającemu ocenę ogólną wzorową w ostatniej opinii służbowej uzyskaną w okresie pełnienia zawodowej służby   wojskowej – 0,17, tj. 255 zł;

4. posiadającemu ocenę ogólną wzorową w dwóch ostatnich następujących po sobie opiniach służbowych uzyskanych w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej – 0,27, tj. 405 zł.

Decyzję w sprawie przyznania dodatku o charakterze stałym wydaje się na czas określony lub nieokreślony, nie dłuższy jednak niż na czas pełnienia przez żołnierza zawodowego służby na stanowisku służbowym.

Należy wspomnieć, że dodatek motywacyjny nie jest wliczany do emerytury, lecz stanowi dla żołnierza zawodowego zwalnianego z zawodowej służby wojskowej pochodną odprawy, gdyż jest dodatkiem o charakterze stałym.

Sytuację, w której oceną wcześniejszą jest ocena wzorowa, a kolejną ocena bardzo dobra należy uznać za równoznaczne z posiadaniem dwóch następujących po sobie ocen co najmniej bardzo dobrych, zatem będzie to kwota 150 zł.

Czy okresy wliczające się do okresu pracy na podstawie art. 79 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należy traktować jako zakończone okresy zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy wliczane do okresu, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej?

Do okresu czynnej służby wojskowej, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, wlicza się okresy czynnej służby wojskowej, w tym również jeden okres ukończonych studiów pierwszego stopnia oraz jeden okres ukończonych studiów drugiego stopnia albo jeden okres ukończonych jednolitych studiów magisterskich lub równorzędnych, ale nie dłuższy od czasu trwania studiów realizowanych zgodnie z programem.

Jeśli równocześnie pozostaje się w więcej niż jednym stosunku pracy albo jeśli pozostaje się równocześnie w stosunku służby lub pracy lub kontynuowania nauki w szkole wyższej, to do okresu czynnej służby wojskowej, od której zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, wlicza się:

1) wszystkie zakończone okresy służby, pracy lub nauki, z tym że okresy, które się pokrywają, wlicza się jednokrotnie;

2) tylko jeden z zakończonych okresów służby, pracy lub nauki, w wymiarze korzystniejszym dla żołnierza, w przypadku   gdy te okresy się w sobie zawierają.

Reasumując, art. 79 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie ma zastosowania wobec żołnierzy i nabywania prawa do nagród jubileuszowych.

W 2008 roku po odbyciu krótkotrwałego przeszkolenia wojskowego studentów otrzymałem stopień kaprala i zostałem przeniesiony do rezerwy. W październiku 2023 roku wstąpiłem do służby zawodowej. Na jakich zasadach będzie mi naliczana emerytura? Czy będę miał doliczone 18 lat pracy w cywilu?

Na wstępie odpowiedzi należy przytoczyć zapis ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, która określa, że żołnierzowi powołanemu po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2012 roku do zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej emerytura przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w rozdziale 1a, a dokładniej w art. 18 b ust. 1. „Emerytura przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który w dniu zwolnienia posiada co najmniej 25 lat służby wojskowej w Wojsku Polskim”.

Jeżeli żołnierz zwolniony z czynnej służby nie spełnia warunków do nabycia prawa do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, od uposażenia wypłaconego żołnierzowi do dnia zwolnienia ze służby, od którego nie odprowadzono składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, przekazuje się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki za ten okres przewidziane w ustawie z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych.

Czy szeregowy lub podoficer zawodowy, który trzeci rok z rzędu otrzymał ocenę bardzo dobrą z opiniowania służbowego może zostać awansowany z urzędu w ramach swojego stanowiska bez wniosku dowódcy kompanii?

W obecnym stanie prawnym nie występuje awans z urzędu. Każdorazowo decyzje o awansie danego żołnierza podejmuje dowódca jednostki wojskowej, w której służy żołnierz (szeregowy i podoficer). Wniosek przedstawia się drogą służbową przełożonemu uprawnionemu do mianowania na dany stopień wojskowy.

Żołnierz WOT zatrudniony na umowie o pracę podczas 16-dniowego szkolenia przebywał na urlopie wypoczynkowym, zamiast bezpłatnym, co skutkowało otrzymaniem wynagrodzenia za ten czas służby od pracodawcy. Czy w tym przypadku przysługuje rekompensata utraconego wynagrodzenia, jeżeli kwota dniówki urlopowej będzie wyższa niż ustawowa za dzień służby?

Na mocy artykułu 305 ust. 1 pracodawca udziela pracownikowi powołanemu do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, z wyjątkiem służby pełnionej jednorazowo w czasie lub dniu wolnym od pracy, urlopu bezpłatnego na okres trwania tej służby. Tym samym nie do przyjęcia pozostaje fakt, aby żołnierz TSW w czasie szkolenia przebywał na urlopie wypoczynkowym. Zgodnie z art. 312 ust. 1 żołnierzom OT, którzy pełnili terytorialną służbę wojskową rotacyjnie, z wyjątkiem służby pełnionej jednorazowo w czasie lub dniu wolnym od pracy, przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy, stosunku służbowego, dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać w okresie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Jak można zauważyć ustawodawca posługuje się pojęciem „utraconego wynagrodzenia”. Tym samym brak jest podstaw prawnych do wypłaty rekompensaty pieniężnej.

Samotnie wychowuję dziecko, które miesiąc temu ukończyło cztery lata. Czy można delegować mnie do wykonywania zadań poza macierzystą jednostką wojskową?

Przepis art. 284 ust. 5 ustawy o obronie ojczyzny wskazuje, że żołnierza zawodowego samotnie wychowującego dziecko do lat 4 nie deleguje się bez jego zgody poza miejsce pełnienia zawodowej służby wojskowej. Formalnie więc dowódca po ukończeniu 4 lat przez dziecko może delegować żołnierza samotnie wychowującego dziecko poza macierzystą jednostką.

Jednak każdorazowo decyzję podejmuje dowódca jednostki wojskowej, który może uwzględnić sytuację rodzinną żołnierza. Aby tak się jednak stało, dowódca powinien poznać tę sytuację. W tym celu sugerujemy umówienie się na spotkanie z dowódcą jednostki wojskowej.

Czy żołnierz ma prawo do odprawy mieszkaniowej przysługującej na dzieci, jeśli jest po rozwodzie?

Tak, ponieważ to żołnierz wskazuje najbardziej korzystny okres, z którego będzie naliczana mu odprawa mieszkaniowa. W tym przypadku data naliczenia odprawy powinna być wskazana do wyliczenia przed rozwodem. Należy jednak pamiętać, że odprawa nie przysługuje na byłego małżonka.

Czy nieudzielenie urlopu ujętego w planie urlopów na dany rok kalendarzowy, gdy żołnierz składa wniosek o urlop, traktuje się jako wstrzymanie urlopu wypoczynkowego? Czy tym samym upoważnia to żołnierza do wnioskowania o zwrot kosztów, które wyniknęły z odwołania lub wstrzymania? Jaka jest podstawa prawna?

W przypadku odwołania żołnierza zawodowego z urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego, który był uprzednio zaplanowany w planie urlopów albo w sytuacji (jak w pytaniu) wstrzymania takiego urlopu żołnierzowi zawodowemu przysługuje – na jego wniosek – zwrot kosztów, które wyniknęły z odwołania lub wstrzymania.

Należy jednak pamiętać, że zgodnie z § 2 rozporządzenia ministra obrony narodowej w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, żołnierz w pierwszej kolejności musi złożyć wniosek o ten urlop.

W powyższym przypadku dowódca jednostki informuje żołnierza zawodowego o fakcie odwołania go z całości lub części urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego lub wstrzymaniu urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego w całości lub w części przed jego udzieleniem i potwierdza wystąpienie tej okoliczności w formie notatki służbowej. Dowódca, który odwołał żołnierza zawodowego z całości lub części urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego lub wstrzymał mu udzielenie tego urlopu, odnotowuje ten fakt w rozkazie, podając przyczynę oraz datę odwołania lub wstrzymania tego urlopu.

Zgodnie z § 22 rozporządzenia MON z 2 marca 2023 roku w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych zwrot kosztów odbywa się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego złożony do dowódcy. Wysokość zwrotu kosztów jest obliczana na podstawie dowodów stwierdzających koszty faktycznie poniesione przez żołnierza zawodowego dołączanych do wniosku.