Szanowni Państwo, Rodacy, Żołnierze Rzeczypospolitej,
14 lutego 2026 roku przypada 84. rocznica powstania Armii Krajowej – formacji, która na trwałe zapisała się w historii Polski jako największe i najlepiej zorganizowane podziemne wojsko działające w okupowanej Europie. Od 2025 roku dzień ten obchodzimy jako Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Oddajemy w ten sposób należny hołd tym, którzy w czasach najcięższej próby potrafili stanąć w obronie Ojczyzny, ryzykując wszystko, co mieli najcenniejsze. Armia Krajowa nie była tylko jedną z wielu organizacji konspiracyjnych walczących z okupantem. Stanowiła zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego, rozbudowaną i zdyscyplinowaną strukturę.
Na obszarze II Rzeczypospolitej AK prowadziła działalność wojskową, polityczną, administracyjną i sądowniczą, a swoim istnieniem podtrzymywała ciągłość państwa polskiego. Była solą w oku okupanta. Motorem walki, symbolem niezgody na zniewolenie i siłą, która mobilizowała całe społeczeństwo do powszechnego oporu. Jednoczyła naród we wspólnej sprawie walki o niepodległość.
Powołana 14 lutego 1942 roku rozkazem Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego, Armia Krajowa stała się podziemnym Wojskiem Polskim. Kontynuatorem tradycji Służby Zwycięstwu Polski i Związku Walki Zbrojnej. Decyzja gen. Sikorskiego była m.in. próbą demokratyzacji Związku Walki Zbrojnej i otworzenia możliwości scalenia z AK Batalionów Chłopskich w jedną armię Polskiego Państwa Podziemnego. Bez wsparcia wsi, bez zaplecza żywnościowego partyzantka nie miałaby stabilnego oparcia i skazana byłaby na porażkę. Dowodzona kolejno przez generałów Stefana Roweckiego „Grota”, Tadeusza Komorowskiego „Bora” oraz Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka”, była formacją ochotniczą, opartą na wierności, dyscyplinie i głębokim poczuciu odpowiedzialności za los państwa. Szefem I Oddziału Sztabu KG AK w 1944 roku był gen. Franciszek Kamiński – komendant główny BCh. Po wojnie zadbał on o włączenie żołnierzy AK do życia społecznego.
Kurs podoficerski Obwodu Zamość AK, czerwiec 1944 r.
W szczytowym okresie swojej działalności Armia Krajowa liczyła ponad 350 tys. zaprzysiężonych żołnierzy, oficerów, podoficerów i szeregowych, w tym 50 tys. żołnierzy BCh. Skala oraz różnorodność prowadzonych przez nią działań – od wywiadu i dywersji, przez tajne nauczanie wojskowe i wydawnictwa, po otwartą walkę zbrojną – nie miała odpowiednika w żadnym innym kraju okupowanej Europy. Największym i najbardziej dramatycznym świadectwem tej walki było Powstanie Warszawskie, które stało się symbolem niezłomnej woli narodu polskiego. Drugą pod względem liczebności organizacją zbrojną Polskiego Państwa Podziemnego były Bataliony Chłopskie, które ujawniły się we wrześniu 1945 roku. Ducha Armii Krajowej najpełniej wyrażają słowa żołnierskiej przysięgi: „(…) przysięgam być wierny Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej. Stać nieugięcie na straży jej honoru, o wyzwolenie z niewoli walczyć ze wszystkich sił, aż do ofiary mego życia”. Dla setek tysięcy żołnierzy nie były to puste deklaracje, lecz zobowiązanie, które realizowali poprzez codzienną służbę, aż do najwyższej ofiary.
Dziś, w wolnej i suwerennej Rzeczypospolitej, jesteśmy winni żołnierzom Armii Krajowej, z których wielu miało rodowód chłopski, wdzięczną pamięć, najgłębszy szacunek oraz troskę o prawdę historyczną. Jako Minister Obrony Narodowej składam hołd Ich odwadze, ofiarności i najczystszej miłości do Ojczyzny, zapewniając, że współczesne Wojsko Polskie czerpie z Ich dziedzictwa siłę, sens służby i moralny fundament.
Cześć i chwała Bohaterom Armii Krajowej. Niech Ich dziedzictwo trwa w naszych sercach, pamięci i czynach.
autor zdjęć: arch. IPN
komentarze