moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Między USA a Rosją. Turecka gra na wielu fortepianach

Turcja Recepa Tayyipa Erdogana z jednej strony uzyskuje zgodę Kongresu na zakup 40 myśliwców F-16 i modernizację kilkudziesięciu już posiadanych maszyn tego typu, a z drugiej szykuje się do wizyty Władimira Putina. To kwintesencja polityki grania na wielu fortepianach, dzięki której Ankara chce umocnić swój status regionalnego mocarstwa.

Turcja jest niezwykle istotnym członkiem NATO – posiada drugie największe siły zbrojne w Sojuszu (po USA) i stoi na drodze Rosji w rejonie Kaukazu, na Bałkanach oraz we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. O tym, jak ważne jest to ostatnie, przekonaliśmy się w momencie wybuchu wojny w Ukrainie, gdy Ankara zamknęła cieśniny Bosfor i Dardanele dla okrętów wojennych, uniemożliwiając Rosji zwiększenie siły ognia na Morzu Czarnym w krytycznych miesiącach konfliktu. Jednocześnie jednak, całkiem niedawno, Ankara z tego samego powodu, nie przepuściła przez cieśniny dwóch trałowców, daru Londynu dla Kijowa, powołując się na postanowienia Konwencji z Montreux. Wobec wojny toczącej się na Ukrainie Erdogan stara się zachować neutralność.

Postawa Turcji może oburzać pozostałych członków NATO, zwłaszcza tych znajdujących się na flance wschodniej, którzy odczuwają bezpośrednie zagrożenie spowodowane rosyjską agresją, ale z perspektywy Recepa Tayyipa Erdogana jest racjonalna. Na działania te trzeba patrzeć przez pryzmat celów, jakie stawia sobie państwo pod rządami obecnego prezydenta. Erdogan nie ma zapewne złudzeń, że w przewidywalnej perspektywie Turcja stanie się pełnoprawnym członkiem rodziny państw zachodnich, co musiałoby oznaczać wejście do Unii Europejskiej. Tę drogę Erdogan zamknął przed swoim krajem po tym, jak zaczął umacniać władzę i brutalnie zwalczać wszelką opozycję (po nieudanym zamachu stanu z 2016 roku). Poza tym, nawet gdyby Turcja – w innej rzeczywistości – mogła wejść do Unii Europejskiej, byłaby w niej krajem peryferyjnym, co raczej nie spełnia ambicji Ankary.

Zamiast tego Erdogan ewidentnie obrał cel na uczynienie z Turcji niekwestionowanego mocarstwa regionalnego, odgrywającego kluczową rolę na Bliskim Wschodzie i Kaukazie (taką rolę widział zresztą dla Turcji Samuel Huntington w słynnym „Zderzeniu cywilizacji”). Bycie mocarstwem w tym regionie wymaga jednak asertywności zarówno wobec USA, jak i Rosji – i tak właśnie Erdogan postępuje.

REKLAMA

W niedalekiej przeszłości Turcja nie zawahała się zestrzelić rosyjskiego myśliwca, który na krótko wszedł w jej przestrzeń powietrzną (2015), a w 2023 roku życzliwie obserwowała jak Azerbejdżan likwiduje Górski Karabach, co oznaczało przecież poważne osłabienie Rosji w regionie (niewykluczone, że doprowadzi to ostatecznie do zupełnego wypadnięcia Armenii z rosyjskiej strefy wpływów). Jednocześnie Erdogan zaprasza do Ankary Władimira Putina. Choć warto zauważyć, że wizyta rosyjskiego prezydenta niemal w ostatniej chwili została przesunięta z 12 lutego na bliżej nieokreślony termin wiosenny. Do podobnej sytuacji pierwszy raz doszło w ubiegłym roku. Ankara formalnie nie przyłącza się do sankcji wobec Rosji (choć w ostatnim czasie w Turcji mniej chętnie przyjmowane są przelewy z rosyjskiego systemu bankowego). Prezydent Erdogan jest też gotów pośredniczyć w rozmowach między Rosją a Ukrainą (co zresztą już w przeszłości Ankara robiła). Pamiętajmy również, że Turcja kupiła od Rosji zestawy S-400, co wykluczyło ją z programu F-35.

Z drugiej strony Erdogan jest w stanie uzyskać zgodę USA na sprzedaż i modernizację F-16, mimo że Turcy atakują w Syrii kurdyjskich sojuszników Stanów Zjednoczonych z Syryjskich Sił Demokratycznych (SDF). Nie zaszkodził nawet zastosowany przez Ankarę ewidentny szantaż, jakim było uzależnienie zgody na rozszerzenie NATO o Szwecję, od sprzedaży Turcji myśliwców. W toczącym się w Strefie Gazy konflikcie Erdogan przyjmuje postawę otwarcie wrogą wobec sojusznika USA, czyli Izraela, któremu wprost zarzuca popełnianie zbrodni wojennych. Jednocześnie nikt w Turcji nie myśli o osłabianiu więzi północnoatlantyckich. I nikt rozsądny w NATO także tego nie proponuje. Ankara jest sojusznikiem trudnym, ale niezbędnym. Jedyny gest, na jaki mogły sobie pozwolić USA wobec Turcji to decyzja, by równolegle z zatwierdzeniem sprzedaży F-16 Turcji, Kongres wyraził zgodę na sprzedaż myśliwców F-35 Grecji. Tym samym doceniły bardziej zaufanego sojusznika, którego relacje z Turcją należą do problematycznych (wyspy na Morzu Egejskim, kwestia Cypru) myśliwcem piątej generacji, który na razie jest dla Turcji niedostępny.

Zauważmy jednak, że dzięki takiej polityce Turcja staje się wiarygodna jako mocarstwo regionalne dla państw regionu. Gdyby przyjmowała zbyt proamerykańską postawę, naraziłaby się na ostracyzm na Bliskim Wschodzie, gdzie USA są postrzegane głównie jako sojusznik i gwarant istnienia Izraela. Gdyby z kolei przyjmowała zbyt prorosyjską postawę, uzależniałaby się od nieobliczalnego, agresywnego partnera z imperialnymi ambicjami, który na dodatek przez wiele wieków czyhał na tureckie cieśniny. Na dodatek Turcja zbyt blisko Rosji nie mogłaby liczyć na silne wpływy na Kaukazie. Utrzymując w miarę równy dystans wobec USA i Rosji Ankara unika tych pułapek, a poza tym pokazuje, że może sobie na to pozwolić – co jest najbardziej wyrazistym dowodem jej silnej pozycji w tej części świata.

Artur Bartkiewicz , dziennikarz „Rzeczpospolitej”

autor zdjęć: Turkish Air Force

dodaj komentarz

komentarze


Pamiętamy o Niezłomnych
 
Przerwany lot „Orlika”
Zmiany w zarządzie PGZ-etu
Szefowie obrony NATO o zakupach amunicji
Sztandar dla Dowództwa WOT
Eurofightery znowu w Polsce
Jastrzębie przyleciały znad Bałtyku
Sukcesy wojskowych w żeglarstwie i łyżwiarstwie szybkim
Zamiana po włosku
W Polsce będzie centrum NATO-Ukraina
Złota taekwondzistka, srebrni hokeiści na trawie
„Nie” dla wojskowej misji w Ukrainie
Nowe mundury pod lupą 18 Dywizji
Rusza morski „Dragon”
BAP przenosi się z Estonii na Łotwę
W Jachrance o skokach spadochronowych
Andrzej Grzyb: Ws. obrony cywilnej liczę na porozumienie ponad podziałami
Priorytety dla armii
Strzelczyni CWZS-u na pucharowym podium
Co z podwyżkami dla żołnierzy?
Nowoczesny system IBCS dla Wojska Polskiego
„Brilliant Jump 2024”: finał długiego marszu
F-16 z misją PKW Orlik w Estonii
Wyposażenie indywidualne żołnierzy do wymiany
Ferie w mundurze
Kleszcze dla wojska
Miejsce kobiet jest (również) w lotnictwie
Żołnierze NATO nie pojadą do Ukrainy
Ostrożnie! Czołgi na drodze
Komandosi szkolą psy bojowe w Iraku
Medale dla sportowców z „armii mistrzów”
Gwałty stały się bronią rosyjskiej armii
Gdzie są szczątki Tu-154M? Podkomisja Macierewicza pod lupą
Szwecja kolejnym członkiem NATO
Polska przystań brytyjskich jeńców
Więcej pieniędzy dla żołnierzy TSW
Air Show ’25 – do zobaczenia
Lotnictwo i kobiety
Tajna misja polskiej agentki
Jakie podwyżki dla żołnierzy
Telefon zaufania dla żołnierzy
Nowoczesna łączność dla armii
Będzie za co kupić koreańską broń
Walczyli o wolną Polskę, zginęli od kul UB
Podwyżki dla zawodowców coraz bliżej
Podoficer pies
Więcej pieniędzy w portfelach żołnierzy
Zachód przeciwko „korsarzom”
Wielki test w West Point coraz bliżej
Tylko sprawny żołnierz może być skuteczny na polu walki
Jaką drogą po wojskowy indeks?
Którą drogą do armii?
Nowy szef CWCR
Brąz razy sześć dla żołnierzy na mistrzostwach świata i Europy
Leopardy jadą na poligon
Palmiry – miejsce kaźni
Brak perspektyw na szybką zmianę sytuacji w Ukrainie

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO