moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Wyścig zbrojeń wystartował

W 2024 roku światowe wydatki wojskowe osiągnęły kwotę 2,718 bln dolarów, o 9,4% wyższą niż w 2023. To najszybszy wzrost rok do roku od zakończenia zimnej wojny. W wyjątkowym tempie zwiększają się budżety obronne w Europie. Duży skok dotyczy Niemiec, które zajęły czwarte miejsce w światowym rankingu – wynika z raportu Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem.

Światowy wzrost wydatków nastąpił dziesiąty rok z rzędu, a udział obciążeń wojskowych w globalnym PKB (zsumowanym produkcie wszystkich krajów) doszedł do poziomu 2,5%. „W 2024 roku ponad 100 państw zwiększyło nakłady na obronność” – podaje w raporcie Xiao Liang, badacz ze Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI). Za wydatki wojskowe SIPRI uznaje wszystkie koszty ponoszone przez rządy konkretnych państw związane z bieżącym utrzymaniem sił zbrojnych oraz z prowadzonymi przez nie działaniami wojennymi.

Wydatki wojskowe w Europie w porównaniu z rokiem ubiegłym urosły o 17% – do 693 mld dolarów – i były głównym czynnikiem przyczyniającym się do globalnego wzrostu w 2024 roku. Na naszym kontynencie tylko Malta nie zwiększyła budżetu na obronność. Ten bezprecedensowy skok obciążeń – nienotowany od upadku muru berlińskiego – ma związek z wojną w Ukrainie. I tak wydatki Rosji (3. miejsce w globalnym zestawieniu) osiągnęły poziom 149 mld dolarów, co stanowi wzrost o 38% w stosunku do 2023 roku i dwukrotność poziomu z 2015 roku. To także 7,1% PKB Rosji i 19% wszystkich wydatków rosyjskiego rządu. Całkowite koszty militarne Ukrainy (8. miejsce) wzrosły o 2,9% – do 64,7 mld dolarów – co odpowiada 43% wydatków Rosji. W 2024 roku ukraińskie nakłady na armię doszły do 34% PKB – żaden kraj na świecie nie odnotował tak wysokiego wskaźnika wydatków militarnych w relacji do ogólnej wartości wypracowanego majątku.

REKLAMA

Szybki wzrost Szwecji

W krajach Europy Środkowej i Zachodniej skok nakładów na obronność w 2024 roku miał związek z rozbudową potencjałów. Wydatki Niemiec wzrosły o 28%, osiągając 88,5 mld dolarów. W ten sposób budżet obronny RFN stał się czwartym co do wielkości na świecie, podczas gdy jeszcze w 2023 roku Niemcy plasowały się na siódmym miejscu rankingu. SIPRI odnotowuje też wzrost wydatków militarnych nad Wisłą – o 31%, do 38,0 mld dolarów, co stanowi 4,2% PKB Polski i daje jej 12. miejsce w zestawieniu ex aequo z Włochami.

W 2024 roku Wielka Brytania zwiększyła nakłady na obronność o 2,8%, do 81,8 mld dolarów, co czyni ją szóstym największym „inwestorem militarnym”. Wydatki wojskowe Francji urosły o 6,1%, do 64,7 mld dolarów, dając jej dziewiąte miejsce. Co ciekawe, w 2024 roku Szwecja zwiększyła nakłady zbrojeniowe o 34% – do 12,0 mld dolarów – już w pierwszym roku członkostwa w NATO osiągając wymagany pułap 2% PKB.

Ale ubiegłoroczny skok objął wszystkich członków NATO. Łącznie na cele wojskowe przeznaczono 1,5 bln dolarów. Spośród 32 członków Sojuszu, 18 wydało na siły zbrojne co najmniej 2% PKB. To największa liczba sojuszników realizujących wytyczne NATO, przyjęte w 2014 roku. W 2023 roku natowskich państw realizujących zasadę 2% PKB na obronność było 11. Europejscy członkowie NATO wydali łącznie 454 mld dolarów, co stanowi 30% całkowitych wydatków Sojuszu. „Gwałtowny wzrost nakładów wśród europejskich członków NATO był spowodowany głównie trwającym zagrożeniem ze strony Rosji i obawami o możliwe wycofanie się USA z Sojuszu” – wyjaśnia Jade Guiberteau Ricard z SIPRI. A Lorenzo Scarazzato, inny badacz Instytutu, dodaje: – Najnowsze kierunki polityczne przyjęte w Niemczech i innych krajach europejskich sugerują, że Europa weszła w okres wysokich i rosnących wydatków na cele wojskowe, które prawdopodobnie będą kontynuowane w przewidywalnej przyszłości.

Azja w niebezpiecznej spirali

Wydatki wojskowe USA – znów najwyższe na świecie – wzrosły o 5,7%, osiągając poziom 997 mld dolarów. Stanowi to 37% globalnych wydatków na zbrojenia z 2024 roku. Znaczna część budżetu Pentagonu została przeznaczona na modernizację zdolności wojskowych i arsenału nuklearnego w celu utrzymania strategicznej przewagi nad Rosją i Chinami.

Chiny, drugie na liście krajów z największymi budżetami wojskowymi, przeznaczyły na armię o 7% więcej niż w roku 2023. W sumie było to 314 mld dolarów, co oznacza trzy dekady nieprzerwanego wzrostu nakładów zbrojeniowych. W 2024 roku Państwo Środka odpowiadało za 50% wszystkich wydatków militarnych w Azji i Oceanii, inwestując nie tylko w modernizację konwencjonalnych sił zbrojnych, ale i w rozbudowę arsenału nuklearnego oraz możliwości prowadzenia cyberwojny.

Wydatki wojskowe Japonii wzrosły o 21%, do 55,3 mld dolarów, co stanowi największy roczny wzrost od 1952 roku. Jej nakłady wojskowe osiągnęły pułap 1,4% PKB, co jest najwyższym wynikiem od 1958 roku. Wydatki wojskowe Indii, piąte co do wielkości na świecie, wzrosły o 1,6% – do 86,1 mld dolarów. Wydatki Tajwanu urosły o 1,8%, osiągając 16,5 mld dolarów. „Główni gracze w regionie Azji i Pacyfiku inwestują coraz więcej środków w zaawansowane zdolności wojskowe” – komentuje Nan Tian, dyrektor programu wydatków wojskowych i produkcji broni SIPRI. – W obliczu kilku nierozwiązanych sporów i narastających napięć, inwestycje te grożą wciągnięciem regionu w niebezpieczną spiralę wyścigu zbrojeń – złowieszczy ekspert.

Marcin Ogdowski

autor zdjęć: szer. Sebastian Żądło, st. szer. spec. Daniel Brzozowski

dodaj komentarz

komentarze


Cisza przed wojną
Atak na polskiego żołnierza
Korpus w Szczecinie ma nową strukturę
Nowe K2 i K9 już w Polsce
Amerykańsko-rosyjski szczyt na Alasce
„Road Runner” w Libanie
Bohaterowie 15 sierpnia wyróżnieni
Premierowe strzelania Spike’ami z Apache’ów
Strategiczne partnerstwo Polski i Kanady
Wicepremier Kosiniak-Kamysz rozmawia o technologiach nuklearnych
Inwestycja w rozwój narodowych zdolności
Misje satelitarne pod kontrolą
Wsparcie dla Husarza
Zwycięska batalia o stolicę
Od akademii do uniwersytetu
Szczyt przywódców ws. Ukrainy
Strzelanina w bazie US Army
Brytyjczycy żegnają Malbork
Nowelizacja ustawy o obronie z podpisem prezydenta
„Piorun” już nie tylko dla łącznościowców
Flytrap, czyli młot na drony
Czarna skrzynka F-16 w rękach śledczych
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
„Był twarzą sił powietrznych”
Orlik na Alfę
Relokacja wojsk na Podkarpaciu
Z najlepszymi na planszy
Warszawo, do broni!
Polski żołnierz pobił w Chinach rekord świata
Samolot dobry do „fikołków”
Ofiary zbrodni katyńskiej spoczną w Katedrze Polowej
Na motocyklach śladami historii
Inowrocławscy saperzy z misją na południu
Świetne występy polskich żołnierzy
Beret „na rekinka” lub koguta
Air Show 2025 odwołane. Co z biletami?
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Donald Trump ostrzega Władimira Putina
Norwegowie budują na polskim poligonie
Akt oskarżenia w sprawie planu „Warta”
Śmierć pilota F-16. Trwa badanie przyczyn wypadku
Kierunek na ochronę ludności i obronę cywilną!
Wypadek przed Air Show
Loty szkoleniowe na F-16 wstrzymane do odwołania
Jak zostać kapralem rezerwy
„Koalicja chętnych” rozmawia w sprawie Ukrainy
Program Pilica+ przyspiesza
„Żelazny Obrońca” na wschodniej flance
Australijski AWACS rozpoczął misję w Polsce
„Tarcze” dla Jastrzębi
Nowe Kraby na Śląsku
W przyszłym roku niemieccy żołnierze także w Poznaniu
Triumf żołnierzy-lekkoatletów
Terytorialsi i czarna taktyka
GROM w obiektywie. Zobaczcie sami!
Cena wolności. Powstańcze wspomnienia
Duże osiągnięcie polskich skoczków
Wojskowi szachiści z medalem NATO
Hekatomba na Woli
ORP „Necko” idzie do natowskiego zespołu
Ćwicz w szkole jak w wojsku!
Poradnik na czas kryzysu gotowy!
Nocne ataki na Ukrainę
Obowiązek budowy schronów staje się faktem

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO