Ustawa o obronie ojczyzny wprowadziła wiele nowych rozwiązań. Dlatego Ministerstwo Obrony Narodowej przeprowadziło cykl szkoleń kaskadowych w jednostkach, tak aby wszyscy żołnierze mieli pełną wiedzę o zmienianych przepisach. Na naszym portalu regularnie publikujemy odpowiedzi ekspertów z MON-u na najczęściej zadawane pytania.

Czy żołnierz ma obowiązek posiadać ważny paszport? Czy w sytuacji, gdy jednostka wojskowa wymaga posiadania takiego dokumentu, można ubiegać się o zwrot poniesionych kosztów jego wydania?

Odnosząc się do pytania, należy wskazać, że ustawa z 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny nie zawiera regulacji nakładających na żołnierza obowiązek posiadania paszportu. Wobec tego brak jest również przepisów określających zwrot kosztów poniesionych na ten dokument. Natomiast należy zauważyć, że zgodnie z ustawą z 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych zostały wprowadzone mechanizmy, które mają na celu obniżenie odpłatności za paszport wobec kombatantów, żołnierzy terytorialnej służby wojskowej czy weteranów poszkodowanych. Pełne zwolnienie z opłaty za paszport dotyczy żołnierzy wyznaczonych lub skierowanych do pełnienia służby poza granicami państwa, z wyjątkiem żołnierzy zawodowych.

Czy do obliczenia podstawy emerytury osobom przyjętym do służby po 31 grudnia 2012 r. wliczane są dodatki o charakterze stałym, tj. dodatek specjalny oraz dodatek służbowy na podstawie art. 18f ust. 1 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin?

W myśl art. 18f ust. 1 i 2 ustawy o obronie ojczyzny podstawę wymiaru emerytury stanowi średnie uposażenie żołnierza należne przez okres kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez żołnierza lub, w przypadku niewskazania ich przez żołnierza, okresu 10 kolejnych lat kalendarzowych poprzedzających rok zwolnienia ze służby.

Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 pkt 8 cytowanej ustawy przez pojęcie uposażenia należy rozumieć uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym i miesięczną równowartością dodatkowego uposażenia rocznego należnych żołnierzowi zawodowemu stosownie do przepisów ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny. Zatem dodatki stałe przysługujące w danym okresie 10 lat kalendarzowych zostaną uwzględnione do wyliczenia średniego uposażenia za ten okres oraz podstawy wymiaru emerytury wojskowej.

Czy żołnierza rezerwy w stopniu podporucznika można mianować i powołać na stanowisko zaszeregowane do stopnia porucznik/kapitan?

W myśl art. 800 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny żołnierze rezerwy stali się żołnierzami pasywnej rezerwy. Natomiast warunki powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zostały określone w art. 187 ust. 1 pkt 1 ustawy o obronie ojczyzny. Spełnienie przez kandydata łącznie wszystkich wymogów warunkuje możliwość powołania go do danego korpusu. Warunkami przy powołaniu kandydata do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów są: posiadanie minimalnego wykształcenia na poziomie tytułu zawodowego magistra (lub równorzędnego) jak również posiadanie stopnia wojskowego równego lub bezpośrednio niższego od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczony oficer. Ponadto zgodnie z art. 185 ust. 1 przedmiotowej ustawy powołanie do zawodowej służby wojskowej może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby sił zbrojnych. Wobec tego w omawianym przypadku zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenia ministra obrony narodowej z 27 czerwca 2022 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej, w którym wskazano tryb i sposób powoływania do zawodowej służby wojskowej. W § 7 ust. 3 rozporządzenia wskazano, że w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej kandydata albo żołnierza właściwy organ wojskowy wydaje decyzję o awansowaniu tego kandydata albo żołnierza do stopnia wojskowego odpowiadającego stopniowi etatowemu stanowiska służbowego albo stopniowi wojskowemu, do którego ma być zaszeregowany. Mając na uwadze powyższe regulacje, sytuacja wskazana w pytaniu jest możliwa, natomiast każdy przypadek wymaga indywidualnego rozstrzygnięcia, ze szczególnym uwzględnieniem uzasadnionych potrzeb sił zbrojnych.

Żołnierz złożył wniosek o uwzględnienie w kwocie nagrody jubileuszowej okresu zatrudnienia potwierdzonego świadectwem pracy. Termin nabycia prawa do tej nagrody wypadł na rok wcześniejszy, gdy żołnierz zajmował inne, niższe stanowisko służbowe, z odpowiednio niższym wynagrodzeniem. Według jakiej daty należy obliczyć wysokość tej nagrody?

W omawianym przypadku podstawę obliczenia nagrody jubileuszowej stanowi uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu w dniu wypłaty nagrody.

Czy osoby, które zostały objęte tzw. nowymi zasadami emerytalnymi (przyjęci do służby po 31.12.2012 r.), służące w JW 2305, będą miały podwyższoną o 2% podstawę wymiaru emerytury za każdy rok z tytułu służby pełnionej bezpośrednio w ramach fizycznego zwalczania terroryzmu?

Zgodnie z przepisem art.18e ust. 2 ustawy z 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin dla tej grupy żołnierzy ustawodawca przewidział podwyższenie emerytury z tytułu szczególnych warunków służby o 0,5% podstawy jej wymiaru za każdy rozpoczęty miesiąc pełnienia służby na froncie w czasie wojny oraz w strefie działań wojennych.

Czy należy stwierdzić wygaśniecie decyzji przyznającej dodatek motywacyjny, w której wskazano, że „dodatek motywacyjny przyznany niniejszą decyzją przysługuje od dnia 1.01.2023 r. na czas spełniania warunków do jego otrzymania”, jeżeli żołnierz nabył prawo do wyższego dodatku motywacyjnego?

W przedstawionej sytuacji nie ma konieczności stwierdzania wygaśnięcia decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, z uwagi na fakt, że wskazany został czasookres przyznania dodatku motywacyjnego. W sytuacji braku spełniania przez żołnierza zawodowego przesłanek określonych w sentencji decyzji, żołnierz nie będzie otrzymywał rzeczonego dodatku.