moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Międzywojenne archiwalia z MSZ

Około 700 oryginalnych dokumentów z okresu II Rzeczpospolitej – to zasoby przekazane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych do Archiwum Akt Nowych. Wśród cennych archiwaliów, które dzięki staraniom MSZ-etu zostały odrestaurowane, są traktat ryski kończący wojnę polsko-bolszewicką oraz umowy sojusznicze z Francją i Rumunią.

– Te dokumenty są istotnym elementem dziedzictwa historycznego naszego kraju i wpisują się w realizowaną przez państwo polskie politykę historyczną – mówił Arkadiusz Mularczyk, wiceminister spraw zagranicznych, podczas uroczystości przekazania przedwojennych traktatów do Archiwum Akt Nowych. Dokumenty w gmachu Ministerstwa Spraw zagranicznych w Warszawie odebrał dr Paweł Pietrzyk, naczelny dyrektor Archiwów Państwowych.

W trakcie spotkania Piotr Wawrzyk, wiceszef MSZ-etu, podkreślił, że najważniejszym z tych dokumentów jest traktat ryski, podpisany 18 marca 1921 roku, który kończył wojnę z bolszewikami. Umowa pokojowa zawarta między Polską a Rosją i Ukrainą wyznaczała granice państwa polskiego na wschodzie i kierunki funkcjonowania II Rzeczpospolitej w otoczeniu międzynarodowym na 20 lat. – Dokument ten dał nam czas na wykształcenie pokolenia elit II Rzeczypospolitej, które walczyło w czasie II wojny światowej, i dzięki któremu przetrwały nasza ojczyzna i pamięć – zaznaczył Wawrzyk.

Z kolei Mularczyk przypomniał, że na mocy traktatu Sowieci mieli zwrócić Polsce skradzione dzieła sztuki i archiwa. – Otrzymaliśmy jednak tylko niewielką część tych dobór – mówił wiceminister. Dodał, że sowieckie zobowiązania nie uległy przedawnieniu i państwo polskie powinno dążyć do ich wyegzekwowania od spadkobierców bolszewickiej Rosji. – Obiecuję, że nie zabraknie nam woli w dążeniu do tego celu – podkreślił Mularczyk.

Umowa ryska nie okazała się trwała. 17 września 1939 roku Armia Czerwona, atakując Polskę, złamała ustalenia traktatu. – To lekcja, którą powinniśmy wyciągnąć z historii. Dokumenty kończące konflikty winny zawierać zapisy o konsekwencjach za ich łamanie dla reżimów, dyktatorów i tyranów. Nie możemy dopuścić bowiem, aby taka sytuacja powtórzyła się w przyszłości – podkreślał Wawrzyk. Dodał też, że zadaniem urzędników MSZ-etu jest dbanie o dorobek dyplomacji II RP i docieranie do wszystkich śladów jej działalności w archiwach na całym świecie. – Finalnym aktem naszej pracy jest przekazanie tych dokumentów do Archiwum Akt Nowych, ponieważ historia jest bogactwem kolejnych pokoleń – stwierdził wiceszef polskiej dyplomacji. Wawrzyk zapewnił także, że MSZ w dalszym ciągu będzie podejmowało działania na rzecz upowszechniania wiedzy o dyplomacji międzywojnia, ponieważ dokumenty te przechowują myśl, która przyświecała ówczesnym elitom naszego kraju.

Do Archiwum Akt Nowych trafiło w sumie około 700 dokumentów. Oprócz traktatu ryskiego w zbiorze są kluczowe traktaty dotyczące bezpieczeństwa Polski, m.in. umowa sojusznicza zawarta przez II RP z Rumunią 3 marca 1921 roku, dokumenty ratyfikujące układ z Francją z 19 lutego 1921 roku (z podpisem marszałka Józefa Piłsudskiego) oraz polsko-niemiecka deklaracja o niestosowaniu przemocy z 1934 roku.

Cenne archiwalia ocalały w czasie II wojny, ponieważ we wrześniu 1939 roku zostały ewakuowane z Warszawy do Krzemieńca, a następnie do Białokrynicy, gdzie ukryto je w lochach tamtejszego zamku. W 1941 roku dokumenty odnaleźli funkcjonariusze NKWD i wywieźli w głąb ZSRR. W latach pięćdziesiątych XX wieku po śmierci Józefa Stalina, zwrócono je stronie polskiej. Niestety archiwalia uległy poważnym uszkodzeniom. W 2006 roku dzięki staraniom MSZ-etu dokonano gruntownej ich rekonstrukcji i naprawy. Potem dokumenty były przechowywane w archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które pełniło rolę ich depozytariusza. Teraz wzbogaciły zasoby AAN.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Barbara Wojciechowska / MSZ

dodaj komentarz

komentarze


Mocny sygnał od NATO
 
Sukcesy wojskowych w żeglarstwie i łyżwiarstwie szybkim
Wojna o porządek świata
Wojenny bohater na szubienicy
Walka w bliskim kontakcie to poważne wyzwanie
Szef MON-u w Brukseli
Liban uznany za strefę działań wojennych
Operacja „Gryf” i „Rengaw” na Podlasiu
Misja Polaków dobiegła końca. Czas na Niemców
Zielone światło dla Barbary
Brak perspektyw na szybką zmianę sytuacji w Ukrainie
F-16 z misją PKW Orlik w Estonii
Air Show ’25 – do zobaczenia
Zamiana po włosku
Komandosi szkolą psy bojowe w Iraku
Zimowy sprawdzian podchorążych
Miliardy dla Ukrainy w nowym budżecie UE
Co z podwyżkami dla żołnierzy?
Podwyżki dla zawodowców coraz bliżej
„Avenger” na Monte Cassino
Gdzie są szczątki Tu-154M? Podkomisja Macierewicza pod lupą
Którą drogą do armii?
Rakietowy szach
Pies, który skoczył z aparatem tlenowym
Gwałty stały się bronią rosyjskiej armii
Strzelczyni CWZS-u na pucharowym podium
Skromny początek wielkiej wojny
Offset dla „Wisły”
Nowoczesna łączność dla armii
Szczury Pustyni dotarły do Polski
Pierwsze Homary-K w Wojsku Polskim
Zmiany w dowództwie Żandarmerii Wojskowej
Roszady personalne w PGZ-ecie
Bruksela przed szczytem
Lista trupich główek
W Polsce będzie centrum NATO-Ukraina
Brąz razy sześć dla żołnierzy na mistrzostwach świata i Europy
Jaką drogą po wojskowy indeks?
Rusza kwalifikacja wojskowa
Podwójny Półmaraton Komandosa
Jakie podwyżki dla żołnierzy
Medale dla sportowców z „armii mistrzów”
Lekcje z frontu
Abramsy pod dobrą opieką
Cud w Trewirze
Invictus w zimowym stylu
Dobrowolsi – czas start!
Nowy szef CWCR
Wyposażenie indywidualne żołnierzy do wymiany
Śnieg może być groźną bronią
Nagroda dla reporterów „Polski Zbrojnej”
Pierwszy skok
Złota taekwondzistka, srebrni hokeiści na trawie
Eurofightery znowu w Polsce
Rozmowy w Pałacu Prezydenckim o bezpieczeństwie
Szefowie obrony NATO o zakupach amunicji
Więcej pieniędzy w portfelach żołnierzy
BAP przenosi się z Estonii na Łotwę
Zachód przeciwko „korsarzom”
Zmiany w zarządzie PGZ-etu

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO