moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Przebudzone polskie wojsko przysięgało w Poznaniu

„Ślubuję, że Polsce, Ojczyźnie mojej, i sprawie całego Narodu Polskiego zawsze i wszędzie służyć będę” – słowa wypowiedziane na poznańskim placu Wilhelmowskim były znakiem, że po latach zaborów nad stolicą Wielkopolski znów powiewa biało-czerwona flaga. 98 lat temu odbyła się tam pierwsza po odzyskaniu niepodległości przysięga wojskowa polskich żołnierzy.

Głównodowodzący sił zbrojnych b. zaboru pruskiego gen. por. J. Dowbor Muśnicki w dniu zaprzysiężenia wojska przekazuje sztandar ufundowany przez zakład hafciarski J. Eichstaedta w Poznaniu dla 1 Pułku Strzelców Wielkopolskich. Odbiera gen. por. F. Dubiski, dowódca 1 Dywizji Strzelców Wielkopolskich, za nim płk D. Konarzewski, dowódca 1 Pułku Strzelców, i poczet sztandarowy pułku.

26 stycznia 1919 roku polscy żołnierze złożyli w Poznaniu pierwszą przysięgę wojskową. To chwila, o której „po wiekach mówić będą” - pisał „Kurier Poznański”. W relacji z 27 stycznia 1919 roku, świadom niezwykłości wydarzenia, poprzedził ją słowami pełnymi żaru. „Dzień wczorajszy, dzień 26 stycznia – to dzień w dzielnicach naszych spod b. zaboru pruskiego – dzień prawdziwie historyczny. Przeżywaliśmy wczoraj chwilę, która przejdzie do historji Narodu, o której potomkowie nasi po wiekach mówić będą. Przeżywaliśmy chwilę, na którą pokolenia całe czekały od przeszło wieku. Przeżywaliśmy uroczystość, jakiej Poznań od czasów rozgrabienia Polski nie widział, o jakiej nawet marzyć nie śmiał. […] łzy jakieś dziwnie szczęśliwe cisnęły się niepowstrzymanie do oczu wszystkich… sen jak gdyby jakiś najcudniejszy z lat dziecięcych przeżywaliśmy na jawie”.

„Dziennik Poznański”, relacjonując tę samą uroczystość, dodał o powstańczej armii: „Zdaje się nam, że była ona zawsze, że nigdy właściwie istnieć nie przestała, że zbudziła się na nowo jakby z długiego snu, że to szumem skrzydeł orłowych zbudzone wojska”.

Zaprzysiężenie zapowiedziano na niedzielę 26 stycznia 1919 roku, na godzinę 10.00. Już od rana tłumy zmierzały w kierunku pl. Wilhelmowskiego (pl. Wolności). Na domach chorągwie z Orłem Białym, za szybami w oknach gromady widzów. Kwadrans przed 10.00 z nieodległego Bazaru, hotelu-symbolu, ośrodka życia polskiego pod zaborem, ruszyli członkowie Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej, przedstawiciele władz, duchowieństwa i prasy, deputacja Wielkopolanek z ufundowanym sztandarem oraz kilku oficerów francuskich, by po chwili zająć miejsce w pobliżu ołtarza. Zbudowany według pomysłu architekta Stanisława Mieczkowskiego, został ustawiony na podwyższeniu i w otoczeniu zieleni lśnił użyczonym z zamku kórnickiego srebrnym tryptykiem ze zbiorów Działyńskich. Otaczała go legenda polowego ołtarza króla Jana III spod Wiednia. Czterech żołnierzy trzymało pozłocisty baldachim, pod którym czekał ks. prałat Stanisław Łukomski, mający odprawić mszę świętą.

Ksiądz Tadeusz Dykier, duszpasterz sił zbrojnych, objaśnia ze stopni ołtarza znaczenie przysięgi żołnierskiej, z boku oficerowie Dowództwa Głównego.

Wojsko ustawiono w podkowę, a po bokach końca placu, gdzie był ołtarz, z lancami z biało-czerwonymi proporczykami stanęli ułani – kwiat armii. Tuż przed 10.00 przy dźwiękach granego przez orkiestrę mazurka „Jeszcze Polska nie zginęła” na plac wkroczył głównodowodzący gen. Józef Dowbor Muśnicki ze sztabem. Odebrał raport od dowodzącego uroczystością płk. Daniela Konarzewskiego, dowódcy 1 Pułku Strzelców Wielkopolskich, po czym, idąc wzdłuż frontu oddziałów, salutował i pozdrawiał. „Czołem ułani! Czołem żołnierze!”. Na co odpowiadano: „Czołem Panie Generale!”. Na placu zasypanym śniegiem, który wciąż prószył, padła komenda: „Czapki zdjąć!”. Rozpoczęła się msza święta, a gdy czytano Ewangelię, oficerowie staropolskim obyczajem dobyli do połowy broń z pochwy. Poświęcono sztandar dla 1 Pułku Strzelców Wielkopolskich, orkiestra zagrała „Boże coś Polskę”.

Przysięga „na życie i śmierć!"

Nadeszła znamienna chwila. Ksiądz Tadeusz Dykier, cztery dni wcześniej mianowany duszpasterzem sił zbrojnych, wskazując żołnierzom wielkość chwili i ważność przysięgi, „której słucha w tej chwili Ojczyzna cała”, podniósł, że mają przysiąc walczyć na życie i śmierć. Przez plac przetoczyła się wówczas żołnierska odpowiedź: „Na życie i śmierć!”. Ksiądz Łukomski odczytał od ołtarza rotę i przyjął przysięgę od głównodowodzącego. Zaraz po tym ks. Dykier czytał przysięgę wojsku, głośno powtarzającemu jej słowa.

Głównodowodzący sił zbrojnych b. zaboru pruskiego i oficerowie Dowództwa Głównego podczas mszy św. poprzedzającej zaprzysiężenie wojska w dniu 26 stycznia 1919 r., Poznań, ówczesny pl. Wilhelmowski, od marca 1919 r. pl. Wolności.

Generał całuje sztandar

Po błogosławieństwie wojska wręczono sztandar wyhaftowany w zakładzie J. Eichstaedta, pomysłodawcy i jego ofiarodawcy. Z jednej strony miał Orła Białego, a z drugiej złoty krzyż Virtuti Militari. Wielkopolanki ofiarowały drzewce ze srebrnym orłem. Członek Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej Wojciech Korfanty stanął ze sztandarem przed gen. Dowborem Muśnickim i po przemowie wręczył go jemu jako symbol ideałów żołnierskich. Generał ukląkł, ucałował kraj sztandaru, a potem przekazał go gen. Filipowi Dubiskiemu, dowódcy 1 Dywizji Strzelców Wielkopolskich, który powtórzył gest głównodowodzącego. Podobnie uczynił płk Konarzewski, dowódca pułku, kiedy przejął sztandar z rąk dowódcy dywizji. Po nim uklękli i ucałowali przyjmowany sztandar członkowie pocztu sztandarowego. „Była to chwila do głębi wzruszająca…”, przemówił gen. Dowbor Muśnicki i zakończył podjętym przez wojsko okrzykiem na cześć Polski wolnej i niepodległej.

Pierwsza defilada

Stanęło 80 podoficerów byłej armii pruskiej, mianowanych przez Komisariat Naczelnej Rady Ludowej oficerami. Przemówił Korfanty, a głównodowodzący potwierdzał ich awans, podając każdemu rękę. Jeszcze raz wystąpił Korfanty, tym razem wzniósł powtórzony przez wojsko i publiczność okrzyk na cześć gen. Dowbora Muśnickiego, za co ten podziękował mu pocałunkiem. Generał z kolei wzniósł okrzyk na cześć wojsk polskich, podjęty przez publiczność, a dwaj chłopcy podali mu dwa wieńce.

Generał Józef Dowbor Muśnicki na czele swego sztabu prowadzi na zakończenie uroczystości zaprzysiężenia wojska defiladę przed członkami Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej.

I ostatni akord uroczystości, wspaniała defilada wszystkich oddziałów. Radosnym wiwatom nie było końca.

„Patrząc na to wszystko w pierś naszą wstępowało przekonanie, że nasze dzisiejsze wojsko narodowe nawiąże złotą nić wspólnoty z bohaterskimi przodkami Narodu, że karne i chrobre powiększy chwałę oręża polskiego, że stojąc nieugięcie a czujnie na straży Ojczyzny – zabezpieczy Narodowi Ojczyznę wielką, całą, niepodzielną, niepodległą”.

Śnieg cały czas prószył.


Tekst ukazał się w specjalnym wydaniu jednodniówki „Polska Zbrojna".

Tadeusz Jeziorowski , członek Komisji Heraldycznej

autor zdjęć: Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, Muzeum Powstania Wielkopolskiego, Narodowe Archiwum Cyfrowe

dodaj komentarz

komentarze


Zdalnie Sterowane Moduły Uzbrojenia ZM „Tarnów”: nowe możliwości bojowe dla czołgów K2PL
 
Wojsko na kieleckich targach
Kontenery szczelne elektromagnetycznie
Radar dalekiego zasięgu Warta na finiszu badań
Kolejne pociski Spike produkowane w Polsce?
Delfin z Bałtyku
Waran WD, czyli dowódca uniwersalny
Wypadek na granicy
Apel kadetów na MSPO
Kim byli obrońcy Poczty Polskiej w Gdańsku?
Koniec poszukiwań obiektu, który miał wlecieć w polską przestrzeń
Na siódmym torze po siódmy medal
Piorun w nowej odsłonie
Coraz bardziej niebezpiecznie na Bliskim Wschodzie
Gość specjalny MSPO – Ukraina
Wojsko Polskie w oczach zagranicznych mediów
Apokalipsa ’39 – dzień pierwszy
Szef MON-u z wizytą w Waszyngtonie
Polacy pobiegli w „Baltic Warrior”
Skok na głęboką wodę
Działania wojska w warunkach pokoju
MSPO szansą dla polskiej zbrojeniówki
Zarost i tatuaże dozwolone
Grot A3 – czy spodoba się żołnierzom?
Szef MON-u nagrodzony przez Forum Ekonomiczne
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Kosmiczna rewolucja
Incydent przy granicy. MON chce specjalnego nadzoru nad śledztwem
W drogę na Westerplatte
Czworonożny żandarm w Paryżu
SA-35, czyli nowość od PGZ
Nowy wymiar łączności
MSPO ’24 pod znakiem bezzałogowców
Zwiadowcy z WOT-u na podium
NATO odpowiada na falę rosyjskich ataków
Olimp gotowy na igrzyska!
Adm. Bauer: NATO jest na właściwej ścieżce
Polska musi być już zawsze zwycięska
Sejm podziękował za służbę na granicy
Rządowa propozycja budżetu na 2025 rok
W Sejmie o zniszczeniu Tupolewa
Odyseja 20 Pułku Piechoty
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Nowoczesne gogle noktowizyjne od PCO
PGZ na MSPO
Srogie oblicze boga wojny
Szef MON-u podsumowuje tegoroczne targi zbrojeniowe
Mamy pierwsze złoto! Ola dotrzymała słowa!
Do abordażu!
Detonacja także pod wodą
Intensywna modernizacja
Terytorialsi na ratunek
Awanse za olimpijskie medale
Tanecznym krokiem na ringu po srebro
Najlepsi sportowcy wśród terytorialsów to …
Posłowie o efektach szczytu NATO
Odkrycie (z) Wilka
Jaki będzie Krab 2.0?
Nowoczesna armia, silny przemysł
Londyn o „Tarczy Wschód”
Rakieta i radiostacja zdobyły najważniejsze nagrody MSPO
Kamizelka Spitfire z jeszcze lepszą ochroną
MSPO 2024 – serwis specjalny „Polski Zbrojnej”
Paryż – odliczanie do rozpoczęcia igrzysk!
Olympus in Paris
Lekarze z poligonu
Siła dronów
Konstelacja satelitów spod znaku WB
Rejs ku nowym zdolnościom
Olimp w Paryżu
Powrót pancernego tarana
Pokoleniowy rajd weteranów
Weterani na MSPO
Dobry kierunek dla sił powietrznych
Niemiecka agresja
Cywilu, aplikuj na kurs i zostań podoficerem

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO