2 listopada mija 91 lat od oficjalnego odsłonięcia, w 1925 roku Grobu Nieznanego Żołnierza pod kolumnadą Pałacu Saskiego, w obecności ówczesnego prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego.
Z tej okazji, jak co roku, na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego odbyła się ceremonia z udziałem przedstawicieli najwyższych władz państwowych. Wzięli w niej udział m.in. podsekretarz stanu w MON Wojciech Fałkowski, przewodniczący senackiej Komisji Obrony Narodowej Jarosław Rusiecki oraz szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk. W uroczystości uczestniczył również Dowódca Generalny RSZ gen. broni Mirosław Różański. Ponadto, hołd bezimiennemu żołnierzowi oddali przedstawiciele duchowieństwa oraz władz miasta. Nie zabrakło młodzieży z warszawskich szkół, w tym reprezentantów klas o profilu mundurowym.
Uroczystość rozpoczęła się od zmiany posterunku honorowego, który wystawili żołnierze w umundurowaniu wszystkich rodzajów sił zbrojnych. Gości przywitał dowódca Garnizonu Warszawa gen. bryg. Robert Głąb, który porównał żołnierzy DGW, opiekujących się Grobem Nieznanego Żołnierza do Templariuszy strzegących miejsca pochówku Chrystusa. Podkreślił tym samym jak ważny dla wojska jest ten pomnik, będący symbolem ponad tysiącletniej historii Polski.
Punktem kulminacyjnym uroczystości było odczytanie aktu ustanowienia Grobu Nieznanego Żołnierza oraz oddanie salwy honorowej przez Kompanię Reprezentacyjną. Do historii Grobu nawiązał w swym przemówieniu Wojciech Fałkowski reprezentujący MON. Podkreślił, że jest on symbolem narodowej pamięci o bezimiennych bohaterach, którzy zarówno w minionych wiekach jak i czasach współczesnych składają ofiarę życia za wolność i niepodległość ojczyzny.
Właśnie w podzięce za tę ofiarę delegacje złożyły wieńce na płycie Grobu Nieznanego Żołnierza, po czym jeden z trębaczy Orkiestry Wojskowej z Warszawy odegrał utwór „Śpij kolego”. Uroczystość zakończyła się defiladą, w której za Orkiestrą Wojskową i Kompanią Reprezentacyjną szły sztandary organizacji pozarządowych i szkół.
Święto Grobu Nieznanego Żołnierza nie mogłoby się odbyć bez złożenia hołdu jeszcze jednej osobie – Jadwidze Zarugiewiczowej, która dokonała wyboru prochów, przeniesionych później do Grobu Nieznanego Żołnierza. W tym roku, kwiaty przy płycie upamiętniającej to wydarzenie złożyli Wojciech Fałkowski oraz gen. bryg. Robert Głąb.
***
2 listopada 1925 r. miało również miejsce oficjalne przekazanie zwłok bezimiennego żołnierza, które przetransportowano ze Lwowa do Warszawy. Odbyło się to na Dworcu Głównym, o godzinie 6 rano.
Trumna została złożona na lawecie armatniej zaprzężonej w szóstkę koni. Kondukt z dworca prowadziła orkiestra oraz 30 Pułk Piechoty. Za trumną szli przedstawiciele rządu i wojska. Trasa wiodła Alejami Jerozolimskimi, Nowym Światem i Krakowskim Przedmieściem przez Plac Zamkowy do Katedry św. Jana. Tam odprawiono uroczyste nabożeństwo, podczas którego przy katafalku stanęła warta honorowa – cztery posterunki oficerskie. Miejsca najbliżej katafalku zajęte były przez matki poległych żołnierzy, wdowy i sieroty po żołnierzach oraz przez inwalidów wojennych.
Źródło: Agnieszka Bartkiewicz/DGW
autor zdjęć: chor. Piotr Ziętka
komentarze