Prezentujemy ostatnią część odpowiedzi na pytania, które wpłynęły do resortu obrony narodowej podczas prac nad projektem zmian w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Czy zniesienie obligatoryjnej przesłanki zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej lub nieprzystąpienia do sprawdzianu z sprawności fizycznej nie wpłynie negatywnie na kondycję fizyczną kadry?

W ocenie Departamentu Kadr zniesienie tej przesłanki nie wpłynie na "kondycję fizyczną" kadry zawodowej, ponieważ brak dbałości o sprawność fizyczną znajdzie odzwierciedlenie w corocznej opinii służbowej żołnierza. Proponowane rozwiązania przyjęły nową koncepcję w zakresie zwalniania żołnierzy zawodowych nieutrzymujących właściwego poziomu sprawności fizycznej. Zakładają bowiem, iż jednokrotne uzyskanie przez żołnierza ze sprawdzianu sprawności fizycznej oceny niedostatecznej lub nieusprawiedliwione nieprzystąpienie do takiego sprawdzianu skutkowało będzie obniżeniem jego ogólnej oceny w opinii służbowej do oceny dostatecznej. Wskazać należy, że uzyskanie przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej stanowi fakultatywną przesłankę do zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej. Zatem uzyskanie przez żołnierza oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej może stanowić przesłankę do zwolnienia ze służby. Decyzja o zwolnieniu lub pozostawieniu żołnierza zawodowego, który uzyskał ocenę dostateczną, w tym wskutek niezdania sprawdzianu ze sprawności fizycznej będzie pozostawała w gestii dowódców jednostek wojskowych.

Czy od 2013 roku będzie obowiązywał 6-miesięczny czy 3-miesięczny okres wypowiedzenia?

W zakresie długości okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej nie przewiduje się żadnych zamian. Nadal będzie obowiązywała zasada, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza lub doręczenia wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, w ostatnim dniu miesiąca.

Czy szeregowi będą mogli mieć ułatwione zasady przechodzenia do innych służb mundurowych np. do służby więziennej po upływie 12 lat służby wojskowej?

Na wstępie podkreślić należy, że między zawodową służbą wojskową i innymi służbami mundurowymi i odwrotnie nie ma możliwości "przechodzenia". Powołanie do służby wojskowej lub przyjęcie do innej służby mundurowej może nastąpić po rozwiązaniu dotychczasowego stosunku służbowego.
W ramach nowych rozwiązań prawnych nie przewiduje się ułatwień przechodzenia żołnierzy zawodowych do innych służb mundurowych. Stanowiłoby to naruszenie konstytucyjnej zasady równości podmiotów, bowiem żołnierzy stawiałoby to w lepszej sytuacji prawnej niż funkcjonariuszy pozostałych służb mundurowych. Ponadto należy podkreślić, że zasady przechodzenia do służb mundurowych regulują pragmatyki tych służb (odrębne regulacje ustawowe). Każdorazowo przyjęcie do tych służb będzie uzależnione od ich potrzeb kadrowych.

Czy żołnierza wyznaczonego na stanowisko służbowe poza granicami można skierować do wykonywania zadań poza jednostką wojskową na okres do 12 miesięcy?

Obecne postanowienia wojskowej ustawy pragmatycznej określają, że dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy jest wyznaczony na stanowisko służbowe, może skierować tego żołnierza do wykonywania zadań służbowych poza jednostką, na czas nie dłuższy niż sześć miesięcy w ciągu roku kalendarzowego. Zasada ta dotyczy zarówno żołnierzy zawodowych w kraju i za granicą.
Zakładane zmiany zmierzają do wprowadzenia możliwości wydłużenia do 12 miesięcy okresu kierowania żołnierza zawodowego, wyznaczonego na stanowisko służbowe poza granicami państwa, do wykonywania zadań poza miejscem pełnienia służby.
Konieczność wydłużenia tego okresu związana jest z realizacją przez żołnierzy zadań w ramach międzynarodowych struktur wojskowych. Rozwiązanie takie jest przewidywane w ramkach nowelizacji wojskowej ustawy pragmatycznej.

Do jakiej służby (stałej czy kontraktowej) można powołać osobę z zachowaniem posiadanego stopnia innej służby mundurowej?

Obecne brzmienie art. 17a w ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej, jednoznacznie nie określa do jakiej formy zawodowej służby wojskowej (kontraktowej czy stałej) może być powołana osoba posiadająca stopień policyjny, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Urzędu Ochrony Państwa. W ramach nowelizacji wojskowej ustawy pragmatycznej, przewiduje się, że wymienione wyżej osoby będą - jako zasada - powoływane do służby kontraktowej. Pierwszy dwuletni kontrakt będzie traktowany, jako swoisty okres próbny pozwalający ocenić przydatność żołnierza do zawodowej służby wojskowej. Okres ten będzie również stwarzał możliwość żołnierzowi powołanemu w tym trybie ocenić swoją decyzję o wstąpieniu do armii.
Wyjątkowo, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, osoba posiadająca stopień innej służby będzie mogła zostać powołana bezpośrednio do służby stałej.

Czy przewiduje się jakieś rozwiązania ułatwiające żołnierzom-lekarzom odbywanie specjalizacji medycznych?

Zakłada się wprowadzenie możliwości zwalniania żołnierza-lekarza uczestniczącego w szkoleniu specjalizacyjnym od zajęć służbowych w jednostce wojskowej, na czas trwania zajęć w ramach tej specjalizacji. Propozycja ta ma na celu ujednolicenie niespójnej praktyki w tym zakresie stosowanej przez dowódców jednostek wojskowych.
Szczegółowe warunki i tryb udzielania żołnierzom zawodowym zwolnienia od zajęć w związku z uczestnictwem w specjalizacji medycznej określi Minister Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia. Rozporządzenie powinno określać również, że żołnierza zawodowego odbywającego specjalizację, należy zwolnić od zajęć służbowych na czas jej odbywania, po przedstawieniu planu specjalizacji, nie dłużej jednak niż czternaście dni roboczych w okresie jednego miesiąca.

Czy zakłada się zmiany w systemie opiniowania żołnierzy zawodowych?

Tak, zakłada się, że żołnierze zawodowi będą podlegali corocznemu opiniowaniu służbowemu, które będzie przeprowadzane w okresie od 15 sierpnia do 15 października.
Opiniowanie służbowe będzie miało na celu w szczególności:

• ocenić wywiązywanie się żołnierza z obowiązków na stanowisku służbowym,
• ocenić kompetencje i zachowania żołnierza,
• wyznaczać kierunki rozwoju zawodowego i potrzeby szkoleniowe opiniowanego żołnierza.

Na podstawie powyżej wskazanych ocen przełożony będzie wystawiał ogólną ocenę opiniowanego żołnierza zawodowego, wyrażoną w skali od 6 do 2 (wzorowa, bardzo dobra, dobra, dostateczna i niedostateczna). W proponowanym systemie opiniowania, zakłada się odejście od określania dla żołnierza indywidualnej prognozy przebiegu służby oraz wprowadzenie uniwersalnego, skróconego (składającego się z dwóch stron), arkusza opinii służbowej.
Proponuje się wprowadzenie nadzwyczajnego środka weryfikacji ostatecznych opinii służbowych. Żołnierz zawodowy, który w ostatecznej opinii służbowej uzyska ogólną ocenę niedostateczną, będzie mógł wystąpić do dowódcy jednostki wojskowej z wnioskiem o zweryfikowanie tej opinii. Dowódca jednostki wojskowej, będzie mógł w tym przypadku powołać komisję w celu zbadania zasadności wniosku i na podstawie opinii tej komisji, w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania wniosku, wydać ostateczną opinię, w której będzie mógł:

1. utrzymać w mocy dotychczasową opinię;
2. zmienić ją lub uzupełnić opinię;
3. uchylić kwestionowaną opinię i wydać nową.

Czy będą jakieś zmiany w zakresie wchodzenia żołnierzy zawodowych w skład organów spółek?

W świetle obecnie obowiązujących rozwiązań, żołnierz zawodowy nie może wchodzić w skład organów spółek, innych przedsiębiorców oraz fundacji. Jednakże wprowadzenie przez ustawę z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, z późn. zm.) możliwości zorganizowania podmiotów wykonujących działalność leczniczą w formie spółek kapitałowych utworzonych przez Ministra Obrony Narodowej oraz przyznanie prawa pełnienia służby w takich podmiotach (art. 22a wojskowej ustawy pragmatycznej), implikuje konieczność stworzenia podstaw umożliwiających żołnierzom zawodowym wchodzenie w skład organów tych spółek.
W związku z tym zakłada się wprowadzenie rozwiązań umożliwiających żołnierzom zawodowym wchodzenie w skład organów spółek kapitałowych wykonujących działalność leczniczą, utworzonych przez Ministra Obrony Narodowej.

Źródło: MON