Eksperci z Ministerstwa Obrony Narodowej odpowiadają na pytania żołnierzy o interpretację przepisów. Tym razem wątpliwości dotyczyły zasad udziału w kursie z cyberbezpieczeństwa, doliczania stażu cywilnego do wojskowej emerytury, wypłaty mundurówki, gdy żołnierz stracił kurtkę, uprawnień do „Tanich wczasów” czy sortów mundurowych.

Jakie są zasady kierowania żołnierzy terytorialnej służby wojskowej na kurs Agrykola Cyber?

Tę kwestię reguluje decyzja nr 6/DWOT ministra obrony narodowej z 16 stycznia 2023 roku w sprawie organizacji szkolenia wojskowego kandydatów na oficerów obrony narodowej w ramach terytorialnej służby wojskowej (w przypadku cyber to grupy osobowe: 28D – eksploatacji systemów informatycznych, 29A – kryptologii – oraz 29B – cyberbezpieczeństwa). Do kwalifikacji na szkolenie może przystąpić żołnierz OT pełniący służbę w ramach terytorialnej służby wojskowej, który posiada dyplom ukończenia studiów na kierunkach: cyberbezpieczeństwo, informatyka, informatyka algorytmiczna, informatyka analityczna, informatyka i systemy informacyjne, informatyka i systemy inteligentne, informatyka stosowana, informatyka techniczna, kryptologia i cyberbezpieczeństwo i inne niewymienione kierunki dotyczące informatyki, kryptologii oraz cyberbezpieczeństwa. A także żołnierz OT, który posiada dyplom ukończenia studiów na kierunku innym niż wymieniony oraz udokumentowany minimum dwuletni staż pracy na stanowiskach w obszarze informatyki, kryptologii lub cyberbezpieczeństwa.

Ponadto żołnierz kierowany na kurs powinien posiadać pozytywną ocenę z opiniowania służbowego, jak również udokumentowaną znajomość języków obcych oraz pozytywną ocenę z ostatniego egzaminu z wychowania fizycznego.

Zawieszono mi wypłacenie tzw. mundurówki z powodu braku kurtki wz. 644. Czy z chwilą odejścia na emeryturę ta należność zostanie mi wypłacona?

Na podstawie ustawy z 23 kwietnia 2022 roku o obronie ojczyzny (art. 334 ust. 1 i ust. 5 pkt 1) minister obrony narodowej określił w drodze rozporządzeń:

a) w sprawie umundurowania i wyekwipowania żołnierzy zawodowych (DzU poz. 1200 ze zm.) warunki oraz normy umundurowania i wyekwipowania żołnierzy zawodowych, w tym ubiory cywilne żołnierzy zawodowych, możliwość stosowania zamienników oraz przypadki, w których można dokonywać zmian tych norm, przedmioty umundurowania i wyekwipowania, które przechodzą na własność żołnierzy z chwilą wydania, okresy używalności, po upływie których umundurowanie i wyekwipowanie przechodzi na własność, przedmioty umundurowania i wyekwipowania, które żołnierze otrzymują do bezpłatnego korzystania na czas wykonywania określonych czynności służbowych, a także organy wojskowe właściwe w tych sprawach;

b) w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym w zamian za umundurowanie i wyekwipowanie niewydane w naturze (DzU poz. 1204 ze zm.) – wysokość równoważników pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym w zamian za umundurowanie i wyekwipowanie niewydane w naturze, w tym za czyszczenie umundurowania i wyekwipowania oraz wykonywanie haftów dla żołnierzy zawodowych, przypadki i tryb otrzymywania, zmniejszania, wstrzymywania i wznawiania wypłaty tych równoważników, warunki, tryb i terminy ich wypłacania, a także organy właściwe w tych sprawach.

Zgodnie z ww. aktami prawnymi żołnierze zawodowi wyposażani są w przedmioty umundurowania i wyekwipowania (PUiW). Jest też im wypłacany równoważnik pieniężny w zamian za umundurowanie i wyekwipowanie niewydane w naturze.

Zasady zaopatrywania żołnierzy w PUiW zostały doprecyzowane w decyzji nr 71/MON z 11 czerwca 2025 roku (Dz.Urz. MON z 2021 roku, poz. 87).

Z przedstawionych aktów prawnych wynika, że żołnierz jest zobowiązany posiadać wszystkie przedmioty umundurowania i wyekwipowania zgodnie z wzorami i normami należności określonymi w zestawie umundurowania wyjściowego i galowego, do którego uprawnienie posiada. Jest to weryfikowane podczas prowadzenia corocznych przeglądów mundurowych przed wypłatą równoważnika pieniężnego, czyli tzw. mundurówki.

Należy także zauważyć, że zgodnie z przepisami dowódca (szef, komendant) jednostki budżetowej, do której zaopatrzenia w dziale mundurowym przypisany jest żołnierz, może wstrzymać wypłatę całości lub części „mundurówki” żołnierzom, u których podczas przeglądu mundurowego stwierdzono cechy widocznej utraty wartości użytkowych umundurowania i wyekwipowania lub którzy użytkują umundurowanie i wyekwipowanie nieobowiązujących wzorów lub nie posiadają należnego umundurowania i wyekwipowania. Wstrzymanie wypłaty pieniędzy jest realizowane na wniosek dowódcy (szefa, komendanta) jednostki, do czasu usunięcia tych nieprawidłowości.

Należy zatem stwierdzić, że do czasu usunięcia przez żołnierza przechodzącego na emeryturę nieprawidłowości związanych ze wstrzymaniem wypłaty „mundurówki” należność ta nie zostanie zrealizowana. Jednocześnie warto mieć na uwadze, że przedmiotowa należność ustaje z dniem całkowitego rozliczenia się żołnierza z jednostką wojskową i odejścia z zawodowej służby wojskowej.

Czy żołnierz przyjęty do służby zawodowej w 2011 roku, który ma 14-letni staż pracy w cywilu, będzie mógł doliczyć ten okres do emerytury wojskowej, kiedy odejdzie z wojska po 18 latach służby? Czy ewentualnie po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego otrzyma drugą cywilną emeryturę, z racji wypracowanych lat?

W omawianym przypadku, zgodnie z przepisem art. 15a ustawy z 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (DzU z 2025 roku, poz. 305 ze zm.), wysokość emerytury wojskowej dla żołnierzy powołanych do zawodowej służby wojskowej po raz pierwszy po dacie 1 stycznia 1999 roku ustala się wyłącznie za okresy służby wojskowej.

Okresy zatrudnienia, okresy składkowe i nieskładkowe sprzed wstąpienia do służby i po jej zakończeniu mogą zaś stanowić samodzielną podstawę nabycia prawa do emerytury na zasadach powszechnych po osiągnięciu wieku 60/65 lat (kobieta/mężczyzna) i nie ma przeszkód do łączenia wypłat obydwu świadczeń emerytalnych (art. 95 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – DzU z 2025 roku, poz. 1749 ze zm.).

Jestem żołnierzem aktywnej rezerwy. W ostatnim czasie przez 24 dni służyłem na granicy, w przyszłym miesiącu wracam do służby zawodowej. Czy dni spędzone na granicy w ramach aktywnej rezerwy mogę zaliczyć do uprawnień z programu „Tanie wczasy”, będąc w służbie zawodowej?

Dopłata do wypoczynku w ramach programu „Tanie wczasy” realizowana jest na podstawie ustawy o obronie ojczyzny (DzU z 2025 roku, poz. 825 t.j., art. 293–295.) oraz rozporządzenia ministra obrony narodowej z 18 września 2023 roku w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych (DzU z 2023 roku, poz. 2117).

Żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w art. 293 ust. 11–11b ustawy, tj. pełniącemu służbę łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni w strefie nadgranicznej w ramach pomocy udzielanej Straży Granicznej przez siły zbrojne (na podstawie art. 11b ustawy z 12 października 1990 roku o Straży Granicznej), przyznaje się dodatkowo dopłatę w ramach programu „Tanie wczasy” do wypoczynku jego oraz jego małżonka i dzieci pozostających na jego utrzymaniu. Dopłata przysługuje niezależnie od warunków określonych w art. 291 ust. 1 ustawy. Obejmuje wyżywienie i zakwaterowanie na 7-dniowych albo 14-dniowych turnusach, stosownie do wniosku żołnierza, i może być wykorzystana raz w okresie 24 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym żołnierz spełnił warunki do przyznania tej dopłaty. Ponowne nabycie prawa do dopłaty następuje każdorazowo, jeżeli żołnierz znów spełnił warunki przyznania tej dopłaty w okresie następującym po upływie co najmniej 24 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym żołnierz poprzednio spełnił warunki do jej przyznania.

Stosownie do postanowień ustawy świadczenie to jest więc przeznaczone dla żołnierza zawodowego i jedynie w przypadku, gdy jako żołnierz zawodowy pełnił służbę łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni w strefie nadgranicznej w ramach pomocy udzielanej Straży Granicznej przez siły zbrojne.

Kwestia wyliczenia dni pobytu żołnierza zawodowego w strefie nadgranicznej w celu ustalenia uprawnienia do przedmiotowej dopłaty pozostaje we właściwości dowódcy jednostki wojskowej, w której zaopatrzeniu finansowym pozostaje żołnierz zawodowy (podmiot przyznający świadczenie) w dniu złożenia wniosku – stosownie do postanowień § 8 wymienionego na wstępie rozporządzenia. Organ ten jest uprawniony do pozyskania, na etapie rozpatrywania wniosku, wszelkich informacji koniecznych do ustalenia uprawnień i przyznania danemu żołnierzowi dopłaty do wypoczynku w ramach programu „Tanie wczasy” lub odmowy jej przyznania. Departament Spraw Socjalnych MON nie przyznaje świadczeń socjalno-bytowych żołnierzom zawodowym, tym samym nie weryfikuje wniosków i uprawnień żołnierzy oraz nie rozlicza ich pobytów.

Czy sorty mundurowe żołnierza WOT-u przechodzą na własność po upływie czasu użytkowania?

Żołnierze wojsk obrony terytorialnej wyposażani są w przedmioty umundurowania i wyekwipowania (PUiW):
a) w przypadku żołnierzy zawodowych zgodnie z normami określonymi w zestawach nr 7 i 8 załącznika nr 1 do rozporządzenia ministra obrony narodowej z 21 kwietnia 2022 roku w sprawie umundurowania i wyekwipowania żołnierzy zawodowych (DzU, poz. 1200 ze zm.),
b) w przypadku żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową (TSW) zgodnie z normami określonymi w zestawie nr 27 załącznika nr 1 do rozporządzenia ministra obrony narodowej z 13 maja 2022 roku w sprawie umundurowania i wyżywienia oraz innych należności wydawanych żołnierzom niebędącym żołnierzami zawodowymi (DzU, poz. 1131 ze zm.).

W uwagach pod zestawami ww. aktów prawnych określono konkretne przedmioty umundurowania i wyekwipowania przechodzące na własność żołnierza: z chwilą wydania, po okresie używalności oraz podlegające rozliczeniu wraz z zakończeniem służby wojskowej.

W przypadku żołnierzy zawodowych na własność użytkownika po okresie używalności przechodzą: karimata, śpiwór, pas żołnierski, lekki pas taktyczny, zasobnik piechoty górskiej, nakolanniki. Pozostałe przedmioty wyszczególnione w zestawie nr 7 i 8 przechodzą zaś na własność użytkownika z chwilą wydania.

Jeśli zaś chodzi o żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową (TSW) na własność użytkownika z chwilą wydania przechodzą: skarpety sportowe, zimowe i letnie, buty sportowe i pantofle kąpielowe. Pozostałe przedmioty wymienione w zestawie podlegają zwrotowi w trakcie rozliczania się żołnierza. PUiW wydane żołnierzom TSW nie przechodzą na własność po okresie używalności.