17 października 2022 r. w Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Paryżu odbyło się uroczyste wręczenie dyplomu Doktora Honoris Causa Wojskowej Akademii Technicznej prof. Gérardowi Mourou, laureatowi Nagrody Nobla z fizyki, autorowi metody wzmacniania ultrakrótkich optycznych impulsów laserowych o ekstremalnych mocach.

Honorowy tytuł został nadany francuskiemu fizykowi, współpracującemu z Wojskową Akademią Techniczną, za wybitne osiągnięcia naukowe w zakresie fizyki laserów, pionierskie wizje rozwoju techniki laserowej, tworzenie wielkich zespołów i infrastruktur badawczych oraz za wybitny wkład w rozwój kadry naukowej.

W imieniu rektora-komendanta WAT płk. prof. dr. hab. inż. Przemysława Wachulaka dyplom wręczył dyrektor Instytutu Optoelektroniki dr hab. inż. Krzysztof Kopczyński, prof. WAT.

Podczas uroczystości został odczytany list rektora-komendanta WAT skierowany do profesora Mourou. „Serdecznie dziękuję prof. Gérardowi Mourou za bezcenny wkład w rozwój światowej nauki, za badania nad technologiami laserowymi i za darowanie naszej cywilizacji nowych, niesamowitych technologii, które przesuwają limity naszej wiedzy i zrozumienia o wiele dalej. Dziękuję za przyjęcie zaproszenia naszej Akademii i mam nadzieję, że współpraca z Wojskową Akademią Techniczną będzie źródłem kolejnych wartościowych, zrealizowanych wspólnie inicjatyw. Jestem zaszczycony, że tak wybitny, światowej rangi naukowiec, Noblista, dołącza do pocztu uczonych wyróżnionych tytułem doktora honoris causa naszej Alma Mater i staje się członkiem naszej akademickiej Społeczności” – napisał w liście płk prof. Przemysław Wachulak.

Laudację na cześć honorowego doktora wygłosił prof. dr hab. inż. Henryk Fiedorowicz z Instytutu Optoelektroniki, który m.in. podkreślił zainicjowanie przez prof. Mourou projektu Extreme Light Infrastructure (ELI), w ramach którego powstały trzy wielkie infrastruktury badawcze, umiejscowione w Czechach, Rumunii i na Węgrzech. Zbudowano tam największe i najpotężniejsze na świecie systemy laserowe na potrzeby badań w różnych obszarach nauki, poczynając od medycyny, poprzez fizykę jądrową i zjawiska kwantowe. Zaangażowanie wielu instytucji naukowych z Polski w projekt ELI, pozwoli również Polakom prowadzić badania z zastosowaniem laserów opartych na metodzie opracowanej przez Noblistę. Działania te koordynuje Wojskowa Akademia Techniczna.

„Bezpośrednie kontakty Profesora Mourou z naszą uczelnią rozpoczęły się w roku 2007, kiedy otrzymaliśmy propozycję przystąpienia Wojskowej Akademii Technicznej do konsorcjum przygotowującego projekt do realizacji infrastruktury ELI. (…) Do dziś pamiętam rozmowę z profesorem Mourou podczas pierwszego spotkania członków konsorcjum, kiedy powiedział, że nie wyobraża sobie projektu ELI bez udziału zespołów z Polski. Ze względu na wielkość i złożoność infrastruktury ELI, zadanie do wykonania przez konsorcjum było bardzo trudne i obejmowało nie tylko wiele zagadnień naukowo-technicznych, ale również logistycznych, prawnych oraz organizacyjnych. Jednakże entuzjazm i zaangażowanie koordynatora udzieliły się wszystkim członkom konsorcjum i projekt przygotowawczy infrastruktury ELI zakończył się pełnym sukcesem. Udział w tym projekcie i współpraca z profesorem Mourou oraz wieloma innymi znakomitymi naukowcami był wielkim zaszczytem dla zespołu Wojskowej Akademii Technicznej” – przypomniał autor laudacji prof. Fiedorowicz.

Podczas uroczystości wybrzmiało wiele ciepłych słów na temat wieloletniej współpracy profesora Mourou z zespołami badawczymi z Instytutu Optoelektroniki w zakresie technologii laserowych. Profesor zapewnił, że Wojskowa Akademia Techniczna zawsze będzie bliska jego sercu i postara się jak najszybciej odwiedzić uczelnię i podziękować społeczności Akademii za uznanie, którym go obdarzyła.

Uroczystość została zorganizowana dzięki uprzejmości Ambasadora Jana Emeryka Rościszewskiego. Wzięli w niej również udział: przedstawiciel recenzentów honorowego doktoratu prof. dr hab. inż. Ryszard Romaniuk z Politechniki Warszawskiej, attaché wojskowy płk Marek Kurkowicz oraz współpracownicy profesora z francuskich instytutów i uczelni.

Uchwała w sprawie nadania prof. Gérardowi Mourou tytułu doktora honoris causa została przyjęta przez Senat Wojskowej Akademii Technicznej 31 marca 2022 r. Wniosek został złożony przez Instytut Optoelektroniki WAT. Dorobek noblisty opiniowali: prof. dr hab. inż. Ryszard Romaniuk z Politechniki Warszawskiej, prof. dr hab. Leszek Sirko z Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie i prof. dr hab. Paweł Olko z Instytutu Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk w Krakowie.

Tekst: płk Mariusz Gontarczyk, Ewa Jankiewicz