Szkoły mogą zawierać z wojskiemporozumienia dotyczące szkoleń uczniów klas mundurowych. Zakładają one 112 godzinzajęć, w tym 62 szkolenia bojowego. Skrócą absolwentom służbę przygotowawczą do Narodowych Sił Rezerwowych o miesiąc – mówi ppłk Tomasz Włodarczyk, szef Wydziału Dydaktycznego Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych we Wrocławiu.

Wojsko wprowadziło w tym roku tzw. minimum programowe dla szkół z klasami mundurowymi oraz organizacji proobronnych. Co ono oznacza?

To dokument opracowany w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego, a konsultowany między innymi z dowódcami i szkoleniowcami. Zawiera wybrane treści z programu szkolenia podstawowegoprowadzonegow wojsku, a także określa minimalną liczbę godzin tych zajęć.Jest to oferta między innymi dla szkół, którym zależy, aby ich absolwenci mieli z wojskowej edukacji wymierne korzyści. Bo dla tych, którzy owo „minimum programowe” zaliczą i będą dalej zainteresowani mundurem, służba przygotowawcza do Narodowych Sił Rezerwowych będzie krótszao miesiąc.

Przypomnijmy, że normalnie służba przygotowawcza szeregowych trwa cztery miesiące, podoficerów – pięć, a oficerów – sześć. I można je skrócić dzięki temu „minimum”.Co się w nim znalazło?

Najwięcej, bo aż 62 godziny dotyczą szkolenia bojowego, są w tym na przykład strzelania, łączność, terenoznawstwo czy rozpoznanie. Kolejnych 25 godzin przeznaczone jest na podstawy wychowania obywatelskiego i wojskowego, a 20 godzin na szkolenie logistyczne. Jest też szkolenie ogólne, czyli musztra, zagadnienia prawne, bezpieczeństwo i higiena pracy oraz podstawy SERE, co oznacza: Survival – Przetrwanie, Evasion – Unikanie, Resistance – Opór, Escape – Ucieczka. W sumie cały program to 119 godzin szkoleniowych, w tym siedem przeznaczonych jest na egzaminy końcowe. Warto jednak zaznaczyć, że oferowany przez nas program to tylko niezbędne minimum. Dyrektorzy szkół czy członkowie organizacji proobronnych mogą rozbudowywać go o dodatkowe, wybrane przez siebie elementy.

Większość szkół z klasami mundurowymitakie „minimum programowe” realizuje już od lat, dzięki współpracy z jednostkami wojskowymi.

Zgadza się, ale nie wszędzie to szkolenie wygląda tak samo. W jednej szkole więcej jest ćwiczeń strzeleckich, w innej więcej zajęć w terenie, w kolejnej mniej wychowania obywatelskiego. Teraz, dzięki ujęciu programu w ramy prawne, nie ma dowolności. Program jest jednolity dla wszystkich tych szkół, które są i będą zainteresowane taką współpracą.

Jakie warunki musi spełnić szkoła, by podpisać porozumienie ?

Istotne jest, że dyrektorzy szkół mogą zawierać porozumienia dotyczące „minimum programowego” wyłącznie z komendantami centrów szkolenia i uczelni wojskowych. Tych pierwszych na poziomie Dowództwa Generalnego jest dziewięć, w tym między innymi w Zegrzu, Wrocławiu, Grudziądzu i Poznaniu. By taką umowę podpisać, dyrekcja szkoły musiopracować założenia programowena podstawie naszych wytycznych. Trzeba dokładnie określić, jakie zajęcia i kiedy będą realizowane w ciągutrzech lat edukacji. Później musi to zaakceptować komendant centrum oraz zatwierdzić szef Sztabu Generalnego. Dopiero jego podpis daje zielone światło do wdrożenia nowego programu. Szkoła musi go zrealizować we własnym zakresie.

Czy może do tego wykorzystać porozumienia zawarte wcześniej z jednostkami wojskowymi?

Zgodnie z zatwierdzonym przez Sztab Generalny porozumieniem wojsko nie może ponosić żadnych kosztów związanych z realizacją „minimum”. Komendant centrum nie może na przykład wysłać żołnierza w podróż służbową, by jako wykładowca prowadził z młodzieżą zajęcia. Zatem cała odpowiedzialność za realizację programu spoczywa na dyrektorze szkoły. Nie oznacza to jednak, że szkoły nie mogą w ogóle korzystać z pomocy wojska. Bo porozumienia w sprawie „minimum” oraz o współpracy szkoły z jednostką nie wykluczają się. W praktyce więc uczniowie mogą realizować nasz program na terenie jednostki patronackiej, wykorzystując do tego jej infrastrukturę szkoleniową, na przykład place ćwiczeń czy musztry.

Skąd wojsko będzie miało pewność, że zajęcia zostały przeprowadzone na odpowiednim poziomie?

Sam zakres tematyczny będzie ujęty w założeniach programowych będących załącznikiem do porozumienia. Natomiast co do jakości zajęć, dyrektorzy szkół będą zobowiązani składać sprawozdanie z realizacji „minimum programowego” . Oczywiście mogą pojawić się pytania, czy zajęcia odbywały się na odpowiednim poziomie, czy według obowiązujących instrukcji i odpowiedniej literatury. Ale w przypadku wątpliwości komendant centrum będzie mógł zażądać przedstawienia dokumentacji, na przykład konspektów z przeprowadzonych zajęć.

Czy wiadomo już jak dużo szkół zdecyduje się na podpisanie porozumień?

To oferta dla chętnych i nie ma obowiązku, by szkoła mająca klasy mundurowe i współpracująca na co dzień z jednostką wojskową podpisywała taką umowę. Dlatego trudno nam dziś ocenić, jak duże będzie zainteresowanie, choć wiemy, że klasy mundurowe funkcjonują w ponad 400 szkołach w całej Polsce. W tej chwili mamy trzy porozumienia,zatwierdzone przez szefa Sztabu Generalnego, a podpisane przez Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu ze szkołami w Komornicy, Ostrołęce i Grajewie. Trwają procedury dotyczące kolejnych dwóch porozumień o współpracy szkół w Otwocku i Rudzie Śląskiej z centrami zegrzyńskim oraz wrocławskim. Podczas zakończonego już VI Ogólnopolskiego Forum Klas Mundurowych kolejne osoby z placówek oświatowych wyraziły chęć dołączenia do programu. Myślę, że zainteresowanie naszą ofertą będzie rosło w miarę poznawania szczegółów takiej formy współpracyprzez przedstawicieli oświaty. Większość z nauczycieli zabiegała przecież o to, by taka nauka ich uczniów procentowała czymś w przyszłości.

Wnioski z realizacji „minimum”pojawią się jednak dopiero za trzy lata, kiedy szkołę opuszczą pierwsi uczniowie ze zrealizowanym programem.

Niekoniecznie. Podczas wspomnianego Forum rozmawiałem z kilkunastoma nauczycielami. Większość przyznała, że mają tyle sił i środków, by nasz program zrealizować nie w trzy, a w dwa lata, lub nawet w rok. Z drugiej strony nie wiemy dziś, ilu absolwentów klas mundurowych będzie chciało związać się z mundurem na dłużej. To może być rocznie kilkaset osób, a może być tylko kilka. Pewność będziemy mielidopiero wtedy, gdy absolwent klasy mundurowej z zaświadczeniem od dyrektora szkoły pojawi się w Wojskowej Komisji Uzupełnień, chcąc kontynuować szkolenie w służbie przygotowawczej do Narodowych Sił Rezerwowych . Wówczas będziemy się mogli przekonać, ilu jest chętnych i na jakim poziomie są przygotowani do pełnienia służby przygotowawczej według skróconego programu szkolenia podstawowego.