„Idea była taka, aby przygotować blok programów edukacyjnych, dzięki którym najmłodsi słuchacze będą mogli uczyć się tych przedmiotów, które są w szkolnym programie. Materiał do audycji przygotowujemy w oparciu o podręczniki, z których na co dzień korzystają dzieci w szkołach podstawowych i średnich. Ułatwieniem dla nas jest to, że praktycznie na terenie całego Afganistanu nauczyciele korzystają z jednakowych podręczników”, tak o rozpoczętym dziś przedsięwzięciu mówi szef radia Hamdard plutonowy Michał Kotlenga.

Jedną z osób zaangażowanych w nowy projekt jest także Shahnaz Gull, dziennikarka która kilka tygodni temu rozpoczęła pracę w radiu Hamdard. Do niedawna pracowała w mediach kabulskich, dziś odpowiada za przygotowanie programów edukacyjnych dla dzieci i audycji dla kobiet. „Przygotowywanie materiałów dla kobiet i dzieci to bardzo fajne i ważne zajęcie. Swoją pracą chcę im pomóc rozwiązać chociaż niektóre problemy. Doświadczenie oraz to, że jestem Afganką na pewno pozwoli mi dotrzeć do wielu kobiet”, mówi jedyna kobieta pracująca w radiu Hamdard.

Każdy nowy materiał będzie emitowany na antenie dwa razy dziennie, a to ze względu na fakt, że zajęcia w szkołach prowadzone są na dwie zmiany. Nauka rozpoczyna się zazwyczaj o godzinie 6, a kończy około godziny 18. Programy edukacyjne to nie jedyna oferta w ramówce radia. Codziennie też emitowane są informacje oraz audycje muzyczne. Do tej pory, w ramach specjalnych bloków, emitowane są programy poświęcone rolnictwu, opiece medycznej i prawu. Sporo miejsca zajmuje także program tworzony w ramach cyklu „Twarze Afganistanu”, dzięki któremu słuchacze poznają historię postaci zasłużonych dla kraju i regionu. Każdego dnia na antenie czytana jest też afgańska poezja. Niezwykle ważnym punktem w ramówce jest także recytacja Koranu przez współpracującego z radiem mułłę.

Plutonowy Michał Kotlenga twierdzi, że radio prowadzone przez polskich żołnierzy stanowi dużą konkurencję dla rozgłośni lokalnych. „Po pierwsze my nadajemy całą dobę, radia lokalne tylko około 16 godzin. Nowy blok rozpoczynamy każdego dnia o godzinie 5. Wtedy w eter płyną wersety Koranu i słowa mułły. Od godziny 8 emitujemy pierwsze informacje, muzykę i audycje edukacyjne. I tak do godziny 22. Pomiędzy ostatnimi wiadomościami a godziną 5 w naszym radiu słychać powtórki informacji, muzykę i piosenki afgańskich artystów”, mówi plutonowy Kotlenga. Zaletą radia jest także to, że materiały emitowane na antenie zawsze są przygotowywane w dwóch wersjach językowych – paszto i dari. Tak dzieje się zarówno z krótkimi informacjami z regionu, jak i z dłuższymi reportażami czy audycjami edukacyjnymi.

Jak mówi szef radia Hamdard przewagą rozgłośni prowadzonej przez polsko-afgańską redakcję jest także elastyczność. „Latem, kiedy wzrasta działalność talibów, informujemy na bieżąco o działalności sił koalicyjnych i policji afgańskiej. Informujemy o zatrzymanych rebeliantach, zlikwidowanych kryjówkach, a także o atakach, które zdarzają się na terenie prowincji. Z informacji zwrotnych, które otrzymujemy od naszych słuchaczy wiemy, jak bardzo istotne są dla nich te programy”, podkreśla plutonowy Kotlenga.

Radio stało się także łącznikiem pomiędzy mieszkańcami prowincji a administracją. Coraz częściej słuchacze dzwonią z prośbą o interwencję w sprawach ważnych dla nich samych, dla ich regionu. W ostatnich tygodniach do radia dzwonili na przykład mieszkańcy Ghazni z prośbą o interwencję u władz miasta. Okazało się, że na jednym ze skwerów odrestaurowanych niedawno przez siły koalicyjne zaczęły usychać drzewa, a osoby odpowiedzialne za dbanie o porządek w tym miejscu nie wypełniały swoich zadań.

Oprócz tego typu próśb, każdego dnia na skrzynkę mailową radia wpływają sugestie dotyczące nowych programów, które jeszcze powinny znaleźć się w ramówce. Niektórzy chcą posłuchać konkretnej muzyki, inni chcą więcej programów dotyczących nowych inwestycji realizowanych w mieście. „Coraz częściej przygotowujemy audycje na zamówienie naszych słuchaczy. Tak było między innymi z audycjami poświeconymi zdrowiu i dbaniu o higienę. Takie informacje staramy się także zdobywać podczas wyjazdów. Oprócz pytań o znajomość naszej rozgłośni pytamy o audycje, o to co należałoby zmienić, co im się podoba. Dzięki temu wiemy też, w jakich godzinach emitować programy dla dzieci, a kiedy dla kobiet. Wiemy, że zarówno bajki, jak i programy edukacyjne musimy emitować dwa razy na dobę – rano i wieczorem, a programy dla kobiet na pewno warto emitować późnym popołudniem albo w godzinach nocnych. Wtedy dopiero, jak wynika z naszych rozmów, kobiety mają chwilę czasu dla siebie”,  mówi plutonowy Kotlenga.  

Do tworzenia programów żołnierze starają się angażować Afgańczyków. Stąd pomysł, aby program o kobietach prowadziła jedna z mieszkanek Ghazni, a z kolei w spocie zachęcającym do słuchania nowych audycji edukacyjnych słychać głos jednej z dyrektorek lokalnej szkoły. Także bajki dla najmłodszych czytają współpracujący z redakcją Afgańczycy. Z kolei w materiale dotyczącym praw kobiet wykorzystano wywiady z miejscowymi policjantkami, które opowiedziały słuchaczkom jaka była ich droga do służby.

To, co najbardziej cieszy w tej pracy, to rozpoznawalność radia prowadzonego przez Polaków. „Muszę przyznać, że mieszkańców prowincji, którzy nie słyszeli o naszym radiu albo nie słuchali go, jest naprawdę niewielu”, mówi plutonowy Kotlenga. Ułatwia to także współpraca z lokalnymi radiami, które od kilku miesięcy emitują audycje przygotowane przez polskich żołnierzy z radia Hamdard.

O planach na przyszłość żołnierze z radia nie chcą wiele mówić. Zdradzają jedynie, że pracują nad kilkoma nowymi pomysłami. Jednym z nich są audycje prowadzone na żywo z udziałem Afgańczyków. Ta zmiana ich zdaniem na pewno wzbogaci ramówkę radia i powiększy grono słuchaczy.

Fot.: kpr. Robert Płoski