Po wcześniejszej fali dymisji w chińskiej armii stanowiska straciło teraz dwóch wpływowych członków tamtejszej Centralnej Komisji Wojskowej, najważniejszej instytucji kontrolującej wojsko. To dobitny sygnał, że w rządzonym przez Xi Jinpinga państwie tylko on pozostaje poza wszelkimi podejrzeniami. Oskarżenie o korupcję w chińskim systemie gwarantuje, że osoby te znikną z życia politycznego. Czy czystki mają wpływ na gotowość operacyjną Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej do działań przeciw Tajwanowi i wprowadzenia w życie potencjalnego scenariusza siłowego?
Generałowie Zhang Youxia i Liu Zhenli mieli zawieść zaufanie i oczekiwania Komunistycznej Partii Chin oraz Centralnej Komisji Wojskowej. Wedle doniesień amerykańskiego dziennika „The Wall Street Journal”, pierwszy z nich miał także przekazywać USA informacje na temat chińskiego programu jądrowego, jednak zarzuty te są trudne do zweryfikowania i mogą być próbą celowej dezinformacji. Zasadnicze pytanie brzmi, czy owe dymisje przekładają się na gotowość operacyjną Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej – jak chce tego część analityków – do działań wobec Tajwanu i na potencjalny scenariusz siłowy dotyczący wyspy.
Gen. Zhang Youxia był pierwszym z dwóch wiceprzewodniczących Centralnej Komisji Wojskowej, a przy tym zaufanym druhem Xi Jinpinga. Ich znajomość trwa od dzieciństwa, ich ojcowie bowiem walczyli wspólnie u boku Mao w wojnie domowej. Z kolei Liu Zhenli odpowiadał w komisji za połączony departament sztabu. Trzeba podkreślić, że walka z korupcją w partii (a więc jednocześnie w administracji i siłach zbrojnych) to z jednej strony realna konieczność, z drugiej zaś element walki politycznej. Od 2012 roku, a więc od dojścia do władzy Xi Jinpinga skazanych na tej podstawie zostało ponad 200 tys. osób. W tym okresie ze stanowiskami pożegnało się także co najmniej siedemnastu generałów, przy czym liczba ta może być zaniżona, bowiem tylko w październiku ubiegłego roku wydalono z tego powodu ośmiu generałów. Zarzuty korupcyjne to swego rodzaju wytrych, który pozwala pozbyć się niechcianych bez konieczności wyjaśniania czegokolwiek opinii publicznej (w chińskim rozumieniu tego terminu). I choć bez wątpienia w wielu przypadkach nie są one bezpodstawne, to nie musi tak być zawsze.
Gen. Youxia pozostawał na eksponowanym stanowisku pomimo osiągnięcia wieku emerytalnego, co w sposób oczywisty wynikało z jego prywatnej znajomości z Xi. Jego upadek może być zatem powodowany różnicą poglądów z chińskim prezydentem, przewodniczącym partii i Centralnej Komisji Wojskowej w jednej osobie. Jest to jedynie hipoteza, nie wydaje się jednak by była ona pozbawiona podstaw.
Formacja Gwardii Honorowej Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej maszeruje przez plac Tian’anmen podczas parady wojskowej w Pekinie, 3 września 2025 roku.
Transformacja sił zbrojnych i ich dołączenie do światowej czołówki to oczko w głowie Xi Jinpinga, podobnie zresztą jak wielkie odrodzenie narodu chińskiego w perspektywie roku 2049, a więc stulecia proklamowania Chińskiej Republiki Ludowej. Do tego czasu Chiny mają być zjednoczone, niezależnie od tego, jakim sposobem miałoby to nastąpić. Coraz częstsze skoki napięcia polityczno-militarnego wokół Tajwanu mogą świadczyć o tym, że w myśleniu chińskiego kierownictwa (czytaj Xi) powoli przeważa opcja siłowa. Jeśli tak, to bez wątpienia na kluczowych stanowiskach muszą znaleźć się osoby, które myślą tak samo. Czystka w armii może zatem wynikać z oczekiwań wobec generałów, a nie tylko z wymogów ich krystalicznej uczciwości. Oczywiście jedno nie wyklucza drugiego, jednak czasem cel może być mylony z narzędziem.
Czy utrata dwóch członków Centralnej Komisji Wojskowej oznacza, że gotowość bojowa ChAL-W uległa osłabieniu? Wydaje się to zbyt daleko idącym wnioskiem. Problemem za to może być to, że ich następcy będą bardziej jednomyślni z Xi Jinpingiem. W autorytarnym reżimie oznacza to brak hamulców bezpieczeństwa, a wówczas wizja jednego człowieka może stać się czynem.
autor zdjęć: Pan Yulong/ Xinhua News/ East News
komentarze