moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Gdańskie muzeum obrońców Poczty Polskiej

Na murze, tuż przy Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku, znajduje się niezwykły pomnik – kilkanaście odlewów odciśniętych dłoni. Zapadająca w pamięć instalacja powstała, by uczcić pracowników Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku. 1 września 1939 roku oparli swoje dłonie o mur, gdy po wielu godzinach walki z hitlerowcami musieli złożyć broń.

Muzeum poświęcone obrońcom Poczty Polskiej powstało 40 lat po tych dramatycznych wydarzeniach. Mieści się w budynku, w którym przed wojną znajdowała się siedziba Urzędu Gdańsk 1, główna polska placówka pocztowa w Wolnym Mieście Gdańsku. Przed wybuchem wojny pracowało w niej około stu osób. 1 września 1939 roku, gdy rozpoczęły się walki, w urzędzie było 53 pracowników. Hitlerowcy odcięli im prąd i łączność telefoniczną. Szturm na budynek poczty rozpoczęli w tym samym czasie, gdy zostało zaatakowane Westerplatte.

Do walki pocztowcy szykowali się od kilku miesięcy. Od kwietnia dowodzenie objął ppor. Konrad Guderski, który został skierowany do Gdańska ze Sztabu Głównego Wojska Polskiego w Warszawie. Ponieważ większość pocztowców należała do tajnej organizacji Związku Strzeleckiego, ppor. Guderski mógł rozpocząć ich szkolenie wojskowe. Dotyczyło ono m.in. obsługi broni, którą udało się zdobyć.

1 września pocztowcy stanęli do nierównej walki. Po niemieckiej stronie walczył specjalny oddział gdańskiej Policji Porządkowej oraz pododdziały SS. Dysponowali bronią i samochodami pancernymi. Pocztowcy mieli trzy lekkie karabiny maszynowe Browning wz. 1928, pistolety, karabiny oraz granaty ręczne.

Niemcy byli wobec pocztowców wyjątkowo okrutni. Gdy zorientowali się, że część z nich ukrywa się w piwnicach, wpompowali do tych pomieszczeń benzynę i podpalili. Polacy spłonęli żywcem. Po kapitulacji obrońców Niemcy zastrzelili dyrektora Jana Michonia, który niósł białą flagę. Pracownicy poczty, którzy wyszli za nim, zostali aresztowani i skazani na karę śmierci. Kilka dni później stanęli przed plutonem egzekucyjnym. To właśnie im jest poświęcony zapadający w pamięć pomnik Łączność Pokoleń. W 2005 roku wykonała go Dagny Anna Zielińska, wówczas studentka Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Artystkę zainspirowało archiwalne zdjęcie, na którym widać kapitulację pracowników. Stoją w rzędzie, plecami odwróceni do oprawców, rękami oparci o mur. Tę wstrząsającą fotografię, w wielkim formacie, można zobaczyć również w Muzeum.

Przed budynkiem muzeum jest jeszcze jeden monument poświęcony tym, którzy bohatersko stawili opór Niemcom. To pomnik Obrońców Poczty Polskiej, zaprojektowany przez Wincenta Kućmę, profesora krakowskiej ASP. Rzeźba przedstawia umierającego pocztowca, któremu bogini zwycięstwa Nike podaje karabin. Pomnik został odsłonięty w dniu otwarcia placówki 1 września 1979 roku.

Atmosfera Wolnego Miasta Gdańska

W gdańskim muzeum zebrano pamiątki, które opowiadają o życiu Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku: wydawane tu gazety, plakaty, oryginalną skrzynkę pocztową z 1939 roku, różne modele telefonów jeszcze z początków XX wieku. – Dzięki takim pamiątkom wiedza o tym, co się wydarzyło w tym miejscu 1 września będzie pełna – przekonuje kurator dr Janusz Trupinda.

Na ścianach muzeum wiszą archiwalne zdjęcia, m.in. pracowników poczty, dowodzącego obroną placówki ppor. Konrada Guderskiego oraz jego zastępcy Alfonsa Flisykowskiego, dyrektora Jana Michonia i naczelnika Józefa Wąsika. W gablotach umieszczono dokumenty pocztowe i osobiste przedmioty obrońców poczty: okulary, pieczątki, klucze. – Część z tych rzeczy została odnaleziona kilka lat temu podczas prac budowlanych – wyjaśnia kurator muzeum.

W oddzielnym pomieszczeniu odtworzono gabinet naczelnika. Na dużym biurku piętrzą się stosy dokumentów, ustawiono pieczątki i oryginalny aparat telefoniczny. Jest nawet nieodzowny rekwizyt ówczesnych urzędów… spluwaczka. Gabinet dyrektora poczty w 1939 roku znajdował się w innej części budynku, po wojnie w tym skrzydle zorganizowano bursę.

Igrzyska, które zamiast w Tokio odbyły się w obozach

Choć muzeum opowiada głównie o pocztowcach, przygotowano w nim również wystawę poświęconą igrzyskom olimpijskim, które polscy żołnierze zorganizowali w obozach jenieckich. Odbyły się one w 1940 roku – w roku, w którym według przedwojennych planów miały odbyć się letnie igrzyska olimpijskie w Tokio. – 31 sierpnia 1940 roku w stalagu XIIIA Langwasser pod Norymbergą rozpoczęły się̨ konspiracyjne igrzyska olimpijskie. Trwały aż dziewięć dni – mówi dr Trupinda. – Cztery lata później, już za zgodą władz obozowych, zorganizowano kolejne igrzyska. Tym razem w dwóch oflagach: II C Woldenberg i II D Gross-Born. W gdańskim muzeum znajdziemy pamiątki z tego wydarzenia: oryginalne dyplomy, listy zawodników, konkurencji i punktację.

Od 2 września (2016) zwiedzający Muzeum Poczty Polskiej mogą skorzystać z audioprzewodnika, czyli ponadgodzinnego nagrania opowiadającego o eksponatach, pomnikach i wystawach. Na ścieżce dźwiękowej znajdą się też archiwalne relacje byłych pracowników Poczty Polskiej w Gdańsku oraz ich rodzin. Z audioprzewodnika (nagranego również w języku angielskim) będzie można skorzystać w cenie biletu.

Placówka początkowo była oddziałem Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu. Od 2003 roku jest częścią Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Znajduje się w placu Obrońców Poczty Polskiej 1/2. Muzeum można zwiedzać codziennie, oprócz poniedziałków.

Ewa Korsak

autor zdjęć: Jarosław Wiśniewski

dodaj komentarz

komentarze


„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Złoto i brąz w sportach walki
Z wojska do biznesu
„Kurs generalski” dla podoficerów
Nigdy nie zostawiamy swoich
Nominacje generalskie wręczone
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Ojcowie polskiej niepodległości
Generał z cienia
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
K03 Ryś inspirowany lasem iglastym
Tomahawki dla Polski? Jaką siłę zyska wojsko
Modelowy test na poligonie
Logistyczny kręgosłup „Koalicja 26.2”
Niepodległość to wysiłek narodu
Promień nie do zniesienia
„Horyzont” przedłużony
MPS-y w rękach żołnierzy
Bursztynowa Dywizja obroniła prymat w boksie
Roboty zamiast saperów
Wicepremier i szef SG apelują o pomoc dla bohaterskich policjantów
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Stałe miejsce Polski w ETAP
DiBaX ‘26 – eksperymenty dla rozwoju NATO
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Nowe-stare wcielenie „Błyskawicy"
Artyleria wsparta bezzałogowcami
Tak rodzą się piloci myśliwców
Gladius, czyli polski miecz
Wiceszef MON-u w Kijowie
Abordaż z polskim wsparciem
Gorący lipiec PKW Łotwa
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Pancerny atak z wody
Najpopularniejszy z „armii mistrzów”
Prezydent: Polski w sprawie bezpieczeństwa nie da się podzielić
Szlify na moście
Flanka pod strażą
Ratunek dla rannego nadleciał z powietrza
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
Sprawdzone przez żołnierzy
Szkoły zasilają armię
Constans historii
Medalowy finisz strzelców
Cyberspecjaliści na poligonie
Bombowiec na dnie Bałtyku
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Nowi generałowie w Wojsku Polskim
Carl-Gustaf przemówił ogniem
MON zmienia system gotowości obronnej
Nowe karetki dla wojska
MON proponuje zmiany przepisów ubiorczych
Ratunek pod ogniem
AI za sterami Gripena
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Sprawdzian bielskich desantowców
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Polska technologia za Odrą
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Czarne Pantery i K9 w Bursztynowej Dywizji
Manewry w Nowej Dębie i ochrona Jasionki
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Nowa szkoła latania
Listopad z „Huraganem”
Samotna placówka
Wojna, której nie widać
Nowe ubrania i obuwie dla żołnierzy
Generał Kukuła pozostaje na czele Sztabu Generalnego
Lepszy GPS do czołgów i Rosomaków pilnie potrzebny
Leopardy atakują z zarośli
Co z wysługą po powrocie do wojska?

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO