W dniach 24–25 sierpnia delegacja żołnierzy „czarnej dywizji”” wzięła udział w uroczystościach upamiętniających bohaterską walkę żołnierzy 1 Polskiej Dywizji Pancernej dowodzonej przez generała Stanisława Maczka podczas II wojny światowej na terenie Francji.

– Być w takim miejscu i móc osobiście porozmawiać z bohaterami walk o wolność narodów Europy to dla mnie, jak i wszystkich przybyłych na tę uroczystość żołnierzy „czarnej dywizji”, ogromny zaszczyt i wyróżnienie. Spotkanie z panem Edwardem Podymą i Sylwestrem Bardzińskim – żołnierzami generała Maczka, patrona świętoszowskiej brygady, jest niezapomnianym przeżyciem. Ich świadectwo oraz pamięć o poległych już bohaterach tamtych czasów napawa nas dumą z możliwości kultywowania szlachetnych tradycji walki o „wolność Naszą i Waszą”, jaką w nas – współczesnych żołnierzach zaszczepili żołnierze generała Maczka.

Odwiedzając miejsca zaznaczone bohaterstwem i ofiarą krwi, jaką złożyli polscy żołnierze 1 Polskiej Dywizji Pancernej na ziemi francuskiej czujemy wielką dumę i ogromny zaszczyt z tego, że jesteśmy Polakami – mówił podczas uroczystości pod Mont Ormel dowódca 10 Brygady Kawalerii Pancernej (10 BKPanc) w Świętoszowie generał brygady Cezary Podlasiński, który w imieniu dowódcy „czarnej dywizji” przewodniczył delegacji żołnierzy z Polski. Wraz z dowódcą świętoszowskiej brygady do Francji przyjechał poczet flagowy z 10 BKPanc.

Żołnierze „czarnej dywizji” od lat utrzymują kontakty z organizacjami kombatanckimi i byłymi żołnierzami 1 Polskiej Dywizji Pancernej. Wyjątkowego znaczenia nabierają chwile i momenty, w których spadkobiercy zaszczytnych tradycji żołnierzy generała Maczka mają niecodzienną okazję do spotkań i rozmowy z żyjącymi bohaterami tamtych czasów.

Jako wyraz najwyższego szacunku i uznania dla ich poświęcenia w walce o wolność innych narodów z rąk dowódcy 10 BKPanc – generała Cezarego Podlasińskiego weterani – maczkowcy – kapitan Edward Podyma i porucznik Sylwester Bardziński otrzymali pamiątkowe ryngrafy „czarnej dywizji”. Dodatkowo Edward Podyma z rąk dowódcy 10 BKPanc otrzymał upragniony czarny beret – znak rozpoznawczy polskich pancerniaków wraz z patentem honorowego przyjaciela świętoszowskiej brygady.

Nieskrywane łzy wzruszenia w oczach tych wyjątkowych i jakże skromnych postaci kart naszej historii były momentem podniosłym dla wszystkich świadków tego zdarzenia. Żołnierze, którzy po latach ofiarnej walki o wolność narodów nie mogli powrócić do swojej ukochanej ojczyzny, z nastaniem wolnej Polski mogą cieszyć się z dorocznych spotkań z polskimi żołnierzami, dla których stanowią wzór i budzą ogromny szacunek.

Podczas odwiedzania miejsc poświęconym pamięci polskich żołnierzy, gdzie przy pomnikach i tablicach upamiętniających ofiarność maczkowców w czasie II wojny światowej delegacja żołnierzy „czarnej dywizji” składała wieńce i zapalała znicze, żołnierze kultywujący tradycje 1 Polskiej Dywizji Pancernej generała Maczka spotykali się z ogromnym respektem i uznaniem ze strony przedstawicieli władz miast i organizatorów tegorocznych uroczystości. Przewodniczący Rady Departamentu L’Orne, Alain Lambert, wyraził uznanie i wdzięczność za coroczną obecność delegacji 11 Dywizji Kawalerii Pancernej podczas tych uroczystości we Francji.

Szczególnym wyrazem szacunku, jaki strona francuska przyjęła w stosunku do Polaków było miejsce pocztu flagowego 10 BKPanc ,który był wyróżniony spośród ponad 100 obecnych pocztów sztandarowych z Francji, Belgii, Holandii, Anglii, Kanady, Stanów Zjednoczonych. Uroczyste składanie wieńców i zniczy przez delegację „czarnej dywizji” na bitewnym szlaku żołnierzy Maczka, jak i na wzgórzu 262 w Mont Ormel – znanym z kart historii jako Maczuga, na którym zostało przelanej wiele krwi polskich żołnierzy, odbyło się w obecności ambasadora RP we Francji Tomasza Orłowskiego, przedstawicieli władz francuskich, walczących armii alianckich oraz licznie zgromadzonych mieszkańców departamentu L’Orne.

Podczas tegorocznych uroczystości nie mogło zabraknąć delegacji „czarnej dywizji” na uroczystościach na największej w północnej Francji nekropolii polskich żołnierzy w D’Urville – Langannerie, gdzie miejsce ostatecznego spoczynku znalazło ponad 1200 żołnierzy generała Maczka. Po uroczystej mszy świętej delegacja złożyła kwiaty i oddała hołd poległym żołnierzom 1 Polskiej Dywizji Pancernej.

Żegnając delegację „czarnej dywizji” Jean Pierre Ruault, prezes Stowarzyszenia 1 Polskiej Dywizji Pancernej we Francji, wyraził wdzięczność za jej obecność podczas tych szczególnych uroczystości w Normandii, gdzie ofiarność żołnierzy generała Maczka przyczyniła się do zwycięstwa wojsk sprzymierzonych.

Ostatnim miejscem, które odwiedziła powracająca delegacja żołnierzy „czarnej dywizji” z Francji, był Polski Honorowy Cmentarz Wojskowy w Bredzie w Holandii, na którym pochowany jest wraz ze swoimi żołnierzami dowódca 1 Polskiej Dywizji Pancernej i patron świętoszowskiej brygady – generał broni Stanisław Maczek.

Źródło: Justyna Balik