moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Mosty – początek wojny?

Wojna polsko-bolszewicka nie została nigdy wypowiedziana, nie ustalono więc dokładnej daty, kiedy się rozpoczęła. Według części historyków początkiem konfliktu była potyczka polskich wojsk z oddziałami sowieckimi koło miasteczka Mosty pod Grodnem 14 lutego 1919 roku. Inni za moment rozpoczęcia walk uznają 3 stycznia 1919 roku, kiedy bolszewicy uderzyli na Wilno.


Polscy żołnierze z ciężkim karabinem maszynowym Schwarzlose wz. 07/12 na stanowisku bojowym podczas wojny polsko-bolszewickiej. Widoczny żołnierz celujący z karabinu Mannlicher M1895. Fot. NAC

Pod koniec I wojny światowej w Moskwie opracowano plan operacji „Cel Wisła”, w wyniku której sowieckie władze chciały wcielenia w życie idei rewolucji komunistycznej na terenie całej Europy. Marsz Armii Czerwonej na zachód rozpoczął się 17 listopada, kiedy jej siły przekroczyły rosyjsko-niemiecką linię demarkacyjną na Białorusi.

Rosjanie stopniowo zajmowali tereny opuszczane przez okupujące je dotychczas wojska niemieckie Naczelnego Dowództwa Wojsk na Wschodzie (Ober-Ost). Zajęli m.in. Mińsk i Mołodeczno. 17 grudnia Sowieci ogłosili powstanie Łotewskiej Republiki Radzieckiej, a 1 stycznia 1919 roku – Białoruskiej Republiki Radzieckiej.

– Działania Rosji bolszewickiej stanowiły zagrożenie dla odrodzonej Polski i ziem kresowych w przeważającej części zamieszkiwanych przez Polaków – mówi dr Mieczysław Wolski, historyk zajmujący się okresem XX wieku. W obawie przed bolszewikami w Wilnie powstały oddziały polskiej Samoobrony Krajowej Litwy i Białorusi. Na ich czele stanął gen. Władysław Wejtko, mianowany przez gen. Tadeusza Rozwadowskiego, szefa Sztabu Generalnego WP. Pod koniec grudnia 1918 roku samoobrona została rozwiązana, a jej oddziały włączono w szeregi polskiego wojska.

Trzy dni później siły niemieckie opuściły Wilno, a na przedpolach miasta pojawili się Sowieci. 3 stycznia Armia Czerwona zaatakowała. – Mimo bohaterskiej polskiej obrony przewaga nieprzyjaciela spowodowała, że 5 stycznia gen. Wejtko zarządził opuszczenie miasta – opowiada historyk. W kolejnych dniach sowieckie oddziały na Wileńszczyźnie przejmowały Kowno, Lidę i Baranowicze.


Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wśród żołnierzy na froncie galicyjskim. 1919 r. Fot. NAC

Po zawarciu 5 lutego polsko-niemieckiej umowy w Białymstoku wojska II RP uzyskały zgodę Ober-Ostu na przemarsz przez niemiecką strefę okupacyjną. Na odcinku północnym operowała 1 Dywizja Litewsko-Białoruska gen. Wacława Iwaszkiewicza-Rudoszańskiego, który swoje oddziały skupiał w rejonie Wołkowyska. Z kolei na odcinku południowym Grupą Poleską dowodził gen. Antoni Listowski. Skoncentrował on swoje siły pod Antopolem i koło Berezy Kartuskiej. W pierwszej połowie lutego zaczęto przerzucać za Bug polskie dywizje. 14 lutego Polacy napotkali w rejonie miejscowości Mosty nad Niemnem oddziały Frontu Zachodniego Armii Czerwonej i stoczyli z nimi zwycięską potyczkę.


Ciężki karabin maszynowy Schwarzlose wz. 07/12 z obsadą na stanowisku ogniowym. Fot. NAC

To starcie uznawane jest za pierwszy kontakt bojowy oddziałów Wojska Polskiego z Armią Czerwoną i jednocześnie początek wojny polsko-bolszewickiej. – W ostatnich latach pojawiło się jednak wiele głosów historyków, którzy za faktyczny początek wojny uważają 3 stycznia 1919 roku, kiedy bolszewicy uderzyli na Wilno – tłumaczy dr Wolski. Zwolennicy tej tezy argumentują, że broniące miasta oddziały już wówczas były oficjalnie uznane za Wojsko Polskie.

W połowie kwietnia 1919 roku ruszyła polska ofensywa, dzięki której odbito Wilno i Mołodeczno oraz zajęto Dyneburg, Nowogródek i Baranowicze. Miesiąc później rozpoczął się kontratak wojsk sowieckich. Decydujące walki z bolszewikami rozegrały się w połowie sierpnia 1920 roku na przedpolu Warszawy. Wojna zakończyła się militarnym zwycięstwem Polski i zatrzymaniem pochodu wojsk sowieckich na zachód Europy.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: NAC

dodaj komentarz

komentarze


Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Ratunek pod ogniem
Pancerny atak z wody
Kolejny wyrok za strzały na granicy
Sulechów z brygadą artylerii
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Sokół na ratunek w górach
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Szef MON-u: Nie da się nas zastraszyć
St. szer. spec. Kuklik na podium Dancon March
AI za sterami Gripena
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Constans historii
Za wybitne czyny bojowe w czasie pokoju
Ojcowie polskiej niepodległości
Okno dla gigantów
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Złoto i brąz w sportach walki
Gorący lipiec PKW Łotwa
„Kurs generalski” dla podoficerów
Bombowiec na dnie Bałtyku
Waryński liderem nieruchomości w PGZ-ecie
MON zmienia system gotowości obronnej
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Marsz z weteranem
Nieznany obiekt na terenie Polski
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Jak prowadzić Leoparda?
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Niemieckie Eurofightery przylecą na Air Policing do Polski
Road to Life
Więcej Piorunów i Jelczy
Polskie systemy satelitarne w orbicie zainteresowań Grecji
Vipery wracają do Czech
Gwarancje BGK w finansowaniu rozwoju MŚP w sektorze obronnym i technologiach typu dual-use
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Flight into the Future
Kosmiczny Bursztyn
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Samotna placówka
Amunicja do Szerszeni
Pokład okrętu… pod dachem
Medalowy finisz strzelców
Generał z cienia
Dwie rakiety i dron odrzutowy spadły na terytorium Polski
Borsuki w Poznaniu
Wiceszef MON-u w Kijowie
Rezerwy do wyszkolenia
ORP „Albatros” w akcji
„Horyzont” przedłużony
Zatrzymać masywny krwotok
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Flanka pod strażą
„Ślązak” czeka na modernizację
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Pancerny poligon
Nigdy nie zostawiamy swoich
Ważne odkrycie na Westerplatte
„Koalicja 26.2”, czyli pokaz zdolności i siły
Medycy bojowi na poligonie
Promień nie do zniesienia
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO