moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Mosty – początek wojny?

Wojna polsko-bolszewicka nie została nigdy wypowiedziana, nie ustalono więc dokładnej daty, kiedy się rozpoczęła. Według części historyków początkiem konfliktu była potyczka polskich wojsk z oddziałami sowieckimi koło miasteczka Mosty pod Grodnem 14 lutego 1919 roku. Inni za moment rozpoczęcia walk uznają 3 stycznia 1919 roku, kiedy bolszewicy uderzyli na Wilno.


Polscy żołnierze z ciężkim karabinem maszynowym Schwarzlose wz. 07/12 na stanowisku bojowym podczas wojny polsko-bolszewickiej. Widoczny żołnierz celujący z karabinu Mannlicher M1895. Fot. NAC

Pod koniec I wojny światowej w Moskwie opracowano plan operacji „Cel Wisła”, w wyniku której sowieckie władze chciały wcielenia w życie idei rewolucji komunistycznej na terenie całej Europy. Marsz Armii Czerwonej na zachód rozpoczął się 17 listopada, kiedy jej siły przekroczyły rosyjsko-niemiecką linię demarkacyjną na Białorusi.

Rosjanie stopniowo zajmowali tereny opuszczane przez okupujące je dotychczas wojska niemieckie Naczelnego Dowództwa Wojsk na Wschodzie (Ober-Ost). Zajęli m.in. Mińsk i Mołodeczno. 17 grudnia Sowieci ogłosili powstanie Łotewskiej Republiki Radzieckiej, a 1 stycznia 1919 roku – Białoruskiej Republiki Radzieckiej.

– Działania Rosji bolszewickiej stanowiły zagrożenie dla odrodzonej Polski i ziem kresowych w przeważającej części zamieszkiwanych przez Polaków – mówi dr Mieczysław Wolski, historyk zajmujący się okresem XX wieku. W obawie przed bolszewikami w Wilnie powstały oddziały polskiej Samoobrony Krajowej Litwy i Białorusi. Na ich czele stanął gen. Władysław Wejtko, mianowany przez gen. Tadeusza Rozwadowskiego, szefa Sztabu Generalnego WP. Pod koniec grudnia 1918 roku samoobrona została rozwiązana, a jej oddziały włączono w szeregi polskiego wojska.

Trzy dni później siły niemieckie opuściły Wilno, a na przedpolach miasta pojawili się Sowieci. 3 stycznia Armia Czerwona zaatakowała. – Mimo bohaterskiej polskiej obrony przewaga nieprzyjaciela spowodowała, że 5 stycznia gen. Wejtko zarządził opuszczenie miasta – opowiada historyk. W kolejnych dniach sowieckie oddziały na Wileńszczyźnie przejmowały Kowno, Lidę i Baranowicze.


Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wśród żołnierzy na froncie galicyjskim. 1919 r. Fot. NAC

Po zawarciu 5 lutego polsko-niemieckiej umowy w Białymstoku wojska II RP uzyskały zgodę Ober-Ostu na przemarsz przez niemiecką strefę okupacyjną. Na odcinku północnym operowała 1 Dywizja Litewsko-Białoruska gen. Wacława Iwaszkiewicza-Rudoszańskiego, który swoje oddziały skupiał w rejonie Wołkowyska. Z kolei na odcinku południowym Grupą Poleską dowodził gen. Antoni Listowski. Skoncentrował on swoje siły pod Antopolem i koło Berezy Kartuskiej. W pierwszej połowie lutego zaczęto przerzucać za Bug polskie dywizje. 14 lutego Polacy napotkali w rejonie miejscowości Mosty nad Niemnem oddziały Frontu Zachodniego Armii Czerwonej i stoczyli z nimi zwycięską potyczkę.


Ciężki karabin maszynowy Schwarzlose wz. 07/12 z obsadą na stanowisku ogniowym. Fot. NAC

To starcie uznawane jest za pierwszy kontakt bojowy oddziałów Wojska Polskiego z Armią Czerwoną i jednocześnie początek wojny polsko-bolszewickiej. – W ostatnich latach pojawiło się jednak wiele głosów historyków, którzy za faktyczny początek wojny uważają 3 stycznia 1919 roku, kiedy bolszewicy uderzyli na Wilno – tłumaczy dr Wolski. Zwolennicy tej tezy argumentują, że broniące miasta oddziały już wówczas były oficjalnie uznane za Wojsko Polskie.

W połowie kwietnia 1919 roku ruszyła polska ofensywa, dzięki której odbito Wilno i Mołodeczno oraz zajęto Dyneburg, Nowogródek i Baranowicze. Miesiąc później rozpoczął się kontratak wojsk sowieckich. Decydujące walki z bolszewikami rozegrały się w połowie sierpnia 1920 roku na przedpolu Warszawy. Wojna zakończyła się militarnym zwycięstwem Polski i zatrzymaniem pochodu wojsk sowieckich na zachód Europy.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: NAC

dodaj komentarz

komentarze


Co z wysługą po powrocie do wojska?
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
ORP „Albatros” w akcji
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Gladius, czyli polski miecz
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
„Ślązak” czeka na modernizację
Nigdy nie zostawiamy swoich
Sulechów z brygadą artylerii
Ratunek pod ogniem
Constans historii
Sokół na ratunek w górach
Nowe ubrania i obuwie dla żołnierzy
Zatrzymać masywny krwotok
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Jak prowadzić Leoparda?
Wiceszef MON-u w Kijowie
Więcej Piorunów i Jelczy
„Horyzont” przedłużony
DiBaX ‘26 – eksperymenty dla rozwoju NATO
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Road to Life
Okno dla gigantów
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Vipery wracają do Czech
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
„Kurs generalski” dla podoficerów
Medycy bojowi na poligonie
Manewry w Nowej Dębie i ochrona Jasionki
Cyberspecjaliści na poligonie
Wojna, której nie widać
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Flanka pod strażą
Flight into the Future
Tak rodzą się piloci myśliwców
Bombowiec na dnie Bałtyku
Wicepremier i szef SG apelują o pomoc dla bohaterskich policjantów
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Pokład okrętu… pod dachem
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Samotna placówka
Złoto i brąz w sportach walki
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
Roboty zamiast saperów
AI za sterami Gripena
Medalowy finisz strzelców
Stałe miejsce Polski w ETAP
Abordaż z polskim wsparciem
MON zmienia system gotowości obronnej
Pancerny poligon
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Modelowy test na poligonie
MON proponuje zmiany przepisów ubiorczych
Pancerny atak z wody
Generał z cienia
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Szlify na moście
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Sprawdzian bielskich desantowców
Promień nie do zniesienia
Listopad z „Huraganem”
Ojcowie polskiej niepodległości
Gorący lipiec PKW Łotwa

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO