Samoloty F-16 to ogromna część rynku zbrojeniowego na świecie. Biorąc udział w ich serwisowaniu i naprawach, zyskujemy też większe kompetencje, które będziemy mogli oferować Wojsku Polskiemu – deklaruje Piotr Skrzyński, prezes Wojskowych Zakładów Lotniczych nr 2. Mówi też o niezbędnej transformacji biznesowo-organizacyjnej, jaką musi przejść w najbliższych trzech latach bydgoska spółka.

W listopadzie ubiegłego roku do Wojskowych Zakładów Lotniczych nr 2 w Bydgoszczy trafił na remont samolot wielozadaniowy F-16, należący do US Air Force Europe. To efekt waszej umowy z AAR Government Services, dlaczego ten kontrakt jest tak ważny dla WZL nr 2?

Piotr Skrzyński: Z kilku powodów. Podpisując go oraz przechodząc audyt techniczny staliśmy się notyfikowanym podwykonawcą firmy AAR. A to oznacza, że mamy formalną możliwość serwisowania i naprawiania samolotów F-16 US Air Force w Europie. Dla nas jednak bardzo istotny jest zapis, że to umowa na pięć lat z opcją na kolejne pięć, która nie może być wypowiedziana przez pierwsze trzy lata obowiązywania. Bardzo nam na tym zależało, bo to daje pewność, że inwestycje w aktywa i kadry, jakie musimy ponieść, aby przyjąć taką liczbę statków powietrznych, przynajmniej nam się zwrócą.

A ile amerykańskich F-16 ma rocznie trafiać do Bydgoszczy, bo przypomnijmy zajmujecie się również polskimi Jastrzębiami.

Dokładnych liczb niestety nie mogę podać, ale zgodnie z planami powinno to być docelowo kilkanaście maszyn rocznie. Jeśli chodzi o ten rok, to mamy już wstępne informacje, jakie to będą samoloty i z jakich amerykańskich baz do nas przybędą.

Dlaczego tak mocno stawiacie na F-16, a nie na samoloty nowsze, np. F-35?

Data produkcji samolotu nie zawsze świadczy o jego aktualnych możliwościach i wyposażeniu. Zdecydowana większość F-16 przechodziła i będzie przechodzić modernizacje, dzięki którym będą to nadal bardzo nowoczesne, wymagające skomplikowanej obsługi i napraw maszyny. Stawiamy więc na F-16 przede wszystkim dlatego, że ich rynek jest ogromny. F-16 jest na świecie ponad 2200, a sami Amerykanie mają ich ponad 900. Drugi powód – to korzyści dla polskiej armii.

Jak Wojsko Polskie skorzysta na remontach amerykańskich F-16?

Chodzi o kompetencje, które zyskamy oraz dodatkowe miejsca serwisowe, które powstaną. Wszystko dzięki temu, że przy amerykańskich samolotach będziemy wykonywać prace serwisowe i naprawcze na wyższych poziomach technologicznych niż robiliśmy do tej pory przy polskich F-16. Będziemy więc w stanie zaoferować w przyszłości takie zaawansowane usługi również polskiej armii. Dzięki temu możemy w przyszłości przyczynić się do znaczącego podniesienia stopnia gotowości naszych F-16.

W przypadku tej umowy jesteście podwykonawcą firmy AAR Government Services. Podczas uroczystości przyjęcia pierwszego samolotu zapowiadał Pan, że ambicje WZL nr 2 są jednak większe.

To prawda. Teraz jesteśmy notyfikowanym podwykonawcą firmy AAR, ale liczę, że dzięki temu kontraktowi w ciągu trzech lat WZL nr 2 wypracuje pozycję, która pozwoli spółce stać się potencjalnym konsorcjantem (udziałowcem konsorcjów – przyp. red.), albo grać na rynku samodzielnie, walcząc o zlecenia z innych państw posiadających flotę F-16.

Ale nie porzucacie serwisowania i napraw MiG-ów oraz Su?

W najbliższym czasie zdecydowanie nie. Skoro mamy tego typu technologie, przeszkolonych ludzi, grzechem byłoby ich nie wykorzystywać, szczególnie w okresie przejściowym, czyli dwóch, trzech lat. Hub płatowców, który tworzy się w Bydgoszczy, ma na początku działać opierając się zarówno na rozbudowujących się technologiach zachodnich, jak i wschodnich. Polityka ta dotyczy także napraw silników. W tym przypadku mamy na stole umowy zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym, które – mam nadzieję – podpiszemy w najbliższym czasie. Zakładam, że będzie to pierwszy kwartał 2023 roku. Oczywiście w ciągu dwóch, trzech lat proporcje gwałtownie się zmienią na rzecz technologii zachodnich, ale to nie oznacza, że mamy zamykać wschodnie projekty już z dnia na dzień.

Hub płatowców? Czy może Pan powiedzieć coś więcej o planach rozwojowych WZL nr 2, bo jak rozumiem, na samolotach się nie skończy?

Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 mają być w ramach Polskiej Grupy Zbrojeniowej firmą, która będzie proponować swoje usługi dotyczące technologii zachodnich, tych dominujących na rynku, oraz wschodnich, tam, gdzie będą takie możliwości. WZL nr 2 powinny być przedsiębiorstwem opartym na kilku nogach, hubach. Pierwszy hub to płatowce, drugi powinien zajmować się silnikami, a trzeci dronami.

Gdzie powstanie hub silnikowy?

W drugiej lokalizacji firmy, czyli dawnych WZL nr 4, które dysponują dwoma kompleksami, na warszawskim Bemowie i w Zielonce. Plany na przyszłość zakładają, że całość działalności silnikowej przeniesiemy do tej drugiej lokalizacji, gdzie w ramach offsetu za F-16 powstała swego czasu jedna z najnowocześniejszych w tej części Europy hamownia silników lotniczych. Ona w tej chwili ma duży potencjał do wykorzystywania. Zdecydowanie chcemy na tym bazować. Spółka stawia sobie za cel, aby duża część serwisowania silników samolotów operujących w Polsce była realizowana właśnie w tej lokalizacji.

Bardzo ambitny plan…

To prawda, ale szczerze powiedziawszy nie ma wyjścia. WZL nr 2 jako organizacja musi przejść docelowo głęboką modernizację strukturalno-biznesową. Bez niej zostałaby zmarnowana ogromna szansa na długoletni rozwój firmy. Bez istotnych zmian, owszem, spółka będzie funkcjonować, ale to nie jest z pewnością kierunek dający możliwość pełnego wykorzystania jej dzisiejszego potencjału.

Hub dronowy będzie działać w Bydgoszczy?

Tak, on już działa w formie Centrum Kompetencyjnego Systemów Bezzałogowych Statków Powietrznych na podstawie decyzji Polskiej Grupy Zbrojeniowej z roku 2016. W ramach tego centrum realizowanych jest obecnie kilka projektów badawczo-rozwojowych. Najbardziej znany jest Orlik (program MON-u zakładający skonstruowanie dronów krótkiego zasięgu – przyp. red.), ale są inne, chociażby dotyczący dronów kamikadze z serii DragonFly, które już są skomercjalizowane i gotowe do produkcji.

A Orliki? Trudno nie odnieść wrażenia, że jakieś fatum wisi nad tym projektem. Miał być gotowy już dawno, a nadal nie przekazaliście sprzętu do wojska.

To jest projekt związany z budową technologii i to skomplikowanej, wielowarstwowej, obejmującej hardware, software, automatykę, teletransmisję itd. Jest pewnie wiele powodów, dla których Orliki nie trafiły jeszcze do wojska. Jednak jestem pewien, że w 2023 roku, zgodnie ze zaktualizowanym kontraktem, konsorcjum, którego uczestnikiem jest WZL nr 2, zrealizuje pierwsze dostawy do Sił Zbrojnych RP.