Litwa zamierza w tym roku wydać rekordowe nakłady na cele obronne (5,38% PKB), co pozwoli nie tylko sfinansować zakup nowego sprzętu i szkolenia żołnierzy, ale także rozbudować infrastrukturę poligonową. Oprócz modernizowania i powiększania już istniejących ośrodków szkoleniowych na obrzeżach kraju, zupełnie nowy poligon powstanie przy granicy z Polską i Białorusią.

Pod koniec zeszłego roku Deividas Matulionis, główny doradca prezydenta Litwy ds. bezpieczeństwa, przedstawił plany budowy zupełnie nowego poligonu w pobliżu miejscowości Kapčiamiestis (Kopciowo). Obszar ten został zaproponowany ze względu na jego strategiczne położenie w pobliżu przesmyku suwalskiego, czyli około 70-kilometrowego odcinka między Polską a Litwą, który oddziela terytorium Królewca i Białorusi.

Nowy poligon ma być umiejscowiony w południowej części przesmyku suwalskiego, tuż przy polskiej granicy. Podczas spotkania 16 stycznia w Warszawie szefów resortów obrony Polski i Litwy wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz zadeklarował gotowość polskich wojsk inżynieryjnych do pomocy przy tej inwestycji.

Wojsko słucha mieszkańców

Litwa posiada poligony wojskowe zlokalizowane na obrzeżach kraju – w Podbrodziu (wschód), Rudnikach (południowy wschód) i Taurogach (zachód), ale bezpośrednio w pobliżu przesmyku suwalskiego nie miała dotychczas takiej infrastruktury. W połowie stycznia 2026 roku przedstawiciele litewskiego ministerstwa obrony rozpoczęli konsultacje z mieszkańcami Kapčiamiestis w sprawie wniosku o utworzenie poligonu w ich regionie.

W ciągu trzech dni przeprowadzono 70 spotkań. Kolejne tury konsultacji będą organizowane przynajmniej do końca stycznia. – Indywidualne rozmowy pozwalają nam nie tylko poznać oczekiwania mieszkańców, ale także udzielić rzetelnych i szczegółowych informacji w każdym przypadku – mówi płk Aurius Daškevičius, koordynator ds. konsultacji w ministerstwie obrony Litwy.

Zgodnie z obecnymi granicami określonymi we wniosku Rady Obrony Państwa, nowy poligon na południu kraju zajmie obszar 14 600 ha, na którym znajduje się 1950 działek, głównie leśnych i rolnych, ale także 90 zamieszkanych gospodarstw. Teren wojskowy ma być podzielony na dwie strefy. W części zachodniej powstanie stacjonarna infrastruktura do szkolenia i ćwiczeń bojowych z użyciem ostrej amunicji i ciężkiej broni. Ze względu na bezpieczeństwo ludności osadnictwo cywilne oraz prowadzenie działalności gospodarczej na tym terenie nie będzie dozwolone.

Z kolei działki w części wschodniej zostaną przekazane litewskim siłom zbrojnym do bezterminowego użytkowania w celu szkolenia żołnierzy, jednak z zachowaniem głównego przeznaczenia terenu. W tym miejscu będzie stacjonować sprzęt wojskowy, ale bez stałej infrastruktury, a prowadzone ćwiczenia nie uwzględnią strzelań z użyciem ostrej amunicji. Dzięki temu mieszkańcy w tej części poligonu będą mogli zachować swoje gospodarstwa, ziemię i lasy. Wiadomości o planowanych ćwiczeniach i zamykaniu pewnych terenów będzie im komunikowana z wyprzedzeniem. Na całym poligonie będzie mogło się szkolić jednocześnie 3500–4000 żołnierzy.

Większy poligon przy rosyjskiej granicy

Również w styczniu 2026 roku przedstawiciele litewskiej administracji i wojska spotkali się z mieszkańcami rejonu Jurbarkas (jego zachodnia granica leży zaledwie kilka kilometrów od Królewca), aby omówić proponowaną rozbudowę poligonu w Taurogach. – Zagrożenia ze strony Rosji zmuszają Litwę do szybkiego wzmocnienia zdolności obronnych, a rozbudowa poligonu w Taurogach jest niezbędna, aby stworzyć odpowiednie warunki do szkolenia i rozwoju dywizji narodowej litewskiego wojska do 2030 roku – mówił Robertas Kaunas, litewski minister obrony. – Rozumiemy, że taka decyzja rodzi pytania wśród lokalnych społeczności. Cieszymy się, że spotkanie z mieszkańcami przebiegło w sposób konstruktywny. Wysłuchaliśmy opinii społeczności i odpowiedzieliśmy na pojawiające się pytania – dodał.

Planowane rozszerzenie poligonu w Taurogach ma objąć teren o powierzchni 2710 ha, co prawie podwoi wojskowy obszar w tym regionie (do 6390 ha). Teren objęty planem zagospodarowania obejmuje rezerwat przyrody, strefę buforową rezerwatu i jeden obiekt dziedzictwa kulturowego, ale nie ma tam prywatnych działek ani stałych mieszkańców. Litewskie siły zbrojne zamierzają przeprowadzać na tym terenie ćwiczenia manewrowe i taktyczne. Sprzęt wojskowy i broń będą używane wyłącznie z wykorzystaniem symulatorów strzelań (nie przewiduje się strzelań ostrą amunicją w tym rejonie).

Okoliczni mieszkańcy mają mieć dostęp do terenów rozszerzonego poligonu w czasie nieobecności ćwiczących żołnierzy (harmonogram szkoleń będzie publikowany z wyprzedzeniem). Oznacza to, że w tamtejszych lasach będzie można spacerować, zbierać grzyby, a nawet urządzać polowania, jednak wyłącznie zgodnie z harmonogramem ustalonym przez dowódcę poligonu. Ostateczną decyzję w sprawie rozwoju poligonu w Taurogach litewski sejm podejmie wiosną 2026 roku.

Wielomilionowe inwestycje

Budowie i rozbudowie poligonów na Litwie będą towarzyszyć pokaźne inwestycje korzystne dla ludności cywilnej. Dziesiątki milionów euro pozwolą chronić tam infrastrukturę krytyczną, wyremontować drogi, wzmacniać obronę cywilną, wspierać działalność cywilnych grup strzeleckich, organizować kurs umiejętności obywatelskich i obronnych w szkołach itp.

Oprócz tego w połowie 2025 roku Europejski Bank Inwestycyjny informował o zgodzie na udzielenie pożyczki w wysokości 540 mln euro na modernizację poligonu w Rudnikach (kilkanaście kilometrów od granicy z Białorusią). Niedawno zakończył się tam proces inwestycyjny związany z budową strzelnic za 16,3 mln euro. Docelowo mają się tam szkolić przede wszystkim żołnierze niemieccy z 45 Brygady Pancernej, która oficjalnie rozpoczęła służbę na Litwie wiosną 2025 roku. Do 2027 roku ma ona liczyć około 4800 żołnierzy i 200 pracowników cywilnych Bundeswehry.