W Krakowie otwarto FORT Kraków – nowy ośrodek akceleracji innowacji obronnych w ramach natowskiej sieci DIANA. Inicjatywa ma wspierać startupy rozwijające technologie dual-use, kluczowe dla bezpieczeństwa całego Sojuszu. – Musimy postawić na akcelerację, czyli przyspieszenie. Po to jest DIANA – podkreślał podczas inauguracji wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz.

Inauguracja polskiego akceleratora FORT Kraków – DIANA Accelerator Poland w ramach sieci NATO DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic) odbyła się z udziałem przedstawicieli NATO, administracji publicznej oraz środowiska technologicznego. – Uruchomienie centrum DIANA wpisuje się w szerszą strategię bezpieczeństwa państwa oraz budowę potencjału polskiego przemysłu zbrojeniowego – mówił Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier, minister obrony narodowej podczas uroczystości.

– Wszystkim, którzy przyczynili się do tego, aby z języka odkryć i wynalazków, z małych firm, powstawały wielkie inwestycje, a polskie, europejskie i natowskie firmy zbrojeniowe mogły to wykorzystywać i produkować na ogromną skalę, bardzo dziękuję – dodał szef MON-u. Podkreślił też, że dzisiaj nie wystarczy odkrywać i patentować. – Musimy umieć produkować. Przełożenie wynalazków na linie produkcyjne i realne zdolności obronne to największe wyzwanie, przed którym stoimy – zaznaczył wicepremier.

Kraków gospodarzem innowacji NATO

Decyzją NATO, Polska, jako jedyny kraj na wschodniej flance Sojuszu, stała się gospodarzem akceleratora DIANA, co podkreśla rolę naszego kraju w rozwoju technologii obronnych oraz w budowaniu bezpieczeństwa w regionie. DIANA to natowska inicjatywa współpracująca z ośrodkami naukowymi i przedsiębiorcami w celu opracowania i wdrożenia do produkcji nowoczesnych technologii obronnych. Sieć zapewnia beneficjentom programu dostęp do szkoleń, źródeł finansowania, doradztwa handlowego oraz ośrodków testowych.

FORT Kraków (Future-Oriented Research & Technologies) to wspólne przedsięwzięcie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz Krakowskiego Parku Technologicznego. Jako jedyny w Polsce akcelerator NATO DIANA pełni rolę pomostu między światem nauki, firmami technologicznymi, siłami zbrojnymi, przemysłem obronnym i administracją publiczną. Celem FORT-u jest rozwój oraz wsparcie komercjalizacji innowacyjnych technologii o podwójnym zastosowaniu (dual-use), wzmacniających bezpieczeństwo i obronność Polski oraz państw Sojuszu.

Jak podkreślił prof. Jerzy Lis, rektor AGH, to doskonały przykład tego, jak nauka i biznes wspólnie mogą działać na rzecz obronności. – Uruchomienie akceleratora NATO DIANA w Krakowie to potwierdzenie, że polska nauka i ekosystem innowacji osiągnęły dojrzałość, która pozwala współtworzyć rozwiązania kluczowe dla bezpieczeństwa całego Sojuszu – stwierdził rektor. Zaznaczył też, że AGH, jako uczelnia techniczna o silnych kompetencjach w obszarze deep tech, bierze odpowiedzialność nie tylko za rozwój technologii, ale także za ich realne zastosowanie: od laboratoriów, przez testy, po wdrożenia we współpracy z przemysłem i użytkownikiem wojskowym.

W programie realizowanym przez FORT Kraków bierze udział siedem wyselekcjonowanych przez NATO startupów z USA i Europy. Przez sześć miesięcy zespoły będą korzystać z mentoringu, zaplecza eksperckiego oraz infrastruktury testowej, rozwijając technologie i kompetencje biznesowe na wszystkich etapach rozwoju produktów – od badań i prototypowania, przez walidację, aż po wdrożenie i skalowanie. W ramach programu DIANA polscy eksperci będą też pomagać firmom w testowaniu i komercjalizacji rozwiązań z zakresu autonomii, systemów bezzałogowych oraz przeciwdziałania dronom.

Ośrodek stawia także na edukację i podnoszenie świadomości w zakresie zaawansowanych potrzeb technologicznych wynikających ze specyfiki nowoczesnego pola walki i zagrożeń hybrydowych. – Innowatorzy, którzy pracują w ramach krakowskiego programu akceleracyjnego, rozwijają rozwiązania odpowiadające na bardzo konkretne potrzeby: zwiększania bezpieczeństwa operacji wojskowych i wsparcia żołnierzy na linii frontu – podkreślił Bartosz Józefowski, wicedyrektor działu parku technologicznego w Krakowskim Parku Technologicznym.

– Naszą rolą jako opiekuna programu NATO DIANA w Polsce jest stworzenie im warunków do testowania tych technologii w praktyce, ich weryfikacji oraz przygotowania do dalszego rozwoju w ścisłej współpracy z partnerami międzynarodowymi i potencjalnymi użytkownikami – zaznaczył Józefowski. Startupy rozwijać będą technologie kluczowe dla współczesnego pola walki, m.in. autonomiczne systemy wspierające wykrywanie i przeciwdziałanie bezzałogowym systemom powietrznym, systemy antydronowe czy rozwiązania wspierające ochronę infrastruktury krytycznej.

Polska jest transatlantykiem

W trakcie spotkania Kosiniak-Kamysz mówił też o budowie potencjału zbrojeniowego, który jest jednym z kluczowych filarów strategii bezpieczeństwa Polski. Wskazał na rekordowe wydatki na obronność oraz konieczność szybkiego wdrażania nowoczesnych systemów. – Polska jest liderem transformacji zbrojeniowej w Europie. Budżet na bezpieczeństwo wynosi dziś 200 miliardów złotych. Nigdy w historii państwa polskiego nie inwestowaliśmy tak dużo w obronność – podkreślił wicepremier.

Szef MON zaznaczył również, że obecne uwarunkowania międzynarodowe wymagają od państwa konsekwencji i długofalowego myślenia, a nie reakcji opartych na emocjach. – W świecie pełnym napięć, bardzo jaskrawych emocji i gwałtownych ocen trzeba zachować spokój. Rolą Polski jest obranie właściwego kierunku i wytrwanie w nim, bez zbaczania i bez decyzji podejmowanych z godziny na godzinę – mówił minister. Jednocześnie podkreślił, że Polska jest transatlantykiem łączącym Europę z USA. – Nie ma NATO bez Stanów Zjednoczonych, nie ma też potęgi Stanów Zjednoczonych bez ich udziału w Pakcie Północnoatlantyckim – podsumował Władysław Kosiniak-Kamysz.