moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Polska nekropolia w Italii

Na cmentarzu w Santa Maria Capua Vetere we Włoszech spoczywa ponad stu polskich jeńców z armii austro-węgierskiej i niemieckiej. Zmarli oni w latach 1918–1919 podczas formowania w miasteczku polskich oddziałów, które weszły w skład Armii Polskiej we Francji. Mogiłami żołnierzy opiekuje się miejscowa Polonia.

– Polskie cmentarze wojenne we Włoszech to nie tylko nekropolie z czasu II wojny światowej, lecz także kwatery żołnierskie, na których spoczywają Polacy polegli lub zmarli podczas I wojny – mówi dr Tomasz Zieliński, historyk zajmujący się dziejami I wojny światowej. Jedno z takich miejsc znajduje się na cmentarzu komunalnym w Santa Maria Capua Vetere w Kampanii w pobliżu Neapolu. Znaczną część tej nekropolii zajmuje kwatera ponad stu Polaków.

Armia z jeńców

Po tym, jak w 1915 roku Włochy przystąpiły do wojny po stronie ententy, do ich obozów zaczęli napływać jeńcy z armii austro-węgierskiej i niemieckiej, wśród nich żołnierze narodowości polskiej. Od 1917 roku Polacy działający we Włoszech starali się opiekować jeńcami i zabiegali o zgodę władz włoskich na wydzielenie polskich żołnierzy i skupienie ich w osobnych obozach, przeznaczonych wyłącznie dla Polaków,.

We Włoszech działała także misja założonego we Francji Komitetu Narodowego Polskiego, polskiej reprezentacji politycznej, pod której auspicjami od czerwca 1917 roku formowano we Francji polską armię. Konstanty Skirmunt, szef misji KNP we Włoszech, otrzymał polecenie zgromadzenia polskich jeńców w obozach wolnych od wszelkich wpływów austriackich i niemieckich. Miał też wybadać, jakie jest ich nastawienie do inicjatywy utworzenia polskiej formacji zbrojnej. – Docelowo chciano stworzyć oddziały składające się z polskich jeńców, które weszłyby w skład organizowanej we Francji polskiej armii – podaje historyk.

Pod koniec 1917 roku KNP uzyskał zgodę na przeniesienie Polaków do oddzielnych obozów. W listopadzie tego samego roku prawie 5 tys. polskich jeńców trafiło do obozu pod miastem Caserta niedaleko Neapolu, a na początku 1918 roku powstał obóz w Santa Maria Capua Vetere, gdzie umieszczono około 3 tys. żołnierzy. Blisko stu oficerów rozmieszczono kilka kilometrów dalej w miejscowości Casa Giove.

W obozach członkowie KNP organizowali pogadanki historyczne, kursy dla analfabetów, kółka teatralne i zajęcia sportowe. Latem 1918 roku delegaci Komitetu zwrócili się do włoskiego rządu z prośbą o rozpoczęcie werbunku do armii generała Józefa Hallera, spotkali się jednak z odmową. „Włoski rząd nie bardzo wierzył w możność łatwego przetworzenia jeńców wojennych w aktywną siłę zbrojną. Chętniej by widziano tworzenie oddziałów polskich ochotniczych przy wojsku włoskim” – pisał Skirmunt w książce „Moje wspomnienia 1866–1945”.

Z ziemi włoskiej do Polski

Dopiero gdy pod koniec września 1918 roku do Rzymu przyjechała polsko-francuska misja wojskowa z mjr. Leonem Radziwiłłem na czele, Włosi zezwolili na formowanie polskich oddziałów. „Z dniem dzisiejszym obejmuję komendę nad oficerami i żołnierzami zaciągniętymi do szeregów Armii Polskiej we Włoszech, którzy mimo pozornych warunków są od dnia dzisiejszego żołnierzami polskimi i podlegają ustawom karnym Armii Polskiej” – napisał w rozkazie z 7 listopada 1918 roku kpt. Marian Dienstl-Dąbrowa, komendant obozu.

Jesienią 1918 roku zorganizowano w Santa Maria Capua Vetere 1 Pułk Strzelców im. gen. Jana Henryka Dąbrowskiego pod dowództwem por. Henryka Witkowskiego. Następnie powstały 2 Pułk Strzelców im. Tadeusza Kościuszki por. Józefa Skowronka i 3 Pułk Strzelców im. Józefa Poniatowskiego kpt. Witolda Warthy.

W obozie polscy żołnierze przechodzili wstępne przeszkolenie i od połowy grudnia byli przewożeni do Francji. – Tam, po połączeniu z ochotnikami m.in. ze Stanów Zjednoczonych, polskimi jeńcami z armii niemieckiej oraz francuską kadrą, od kwietnia 1919 roku byli kierowani do Polski – mówi dr Zieliński.

Po wyjeździe zorganizowanych oddziałów polskich obóz w Santa Maria Capua Vetere został zamknięty. Pozostałych jeńców, także z innych obozów, przeniesiono do miejscowości La Mandria di Chivasso niedaleko Turynu, gdzie formowały się kolejne oddziały. W sumie, jak podaje Stanisław Sierpowski w pracy „Powstanie armii polskiej we Włoszech w czasie pierwszej wojny światowej”, wśród jeńców austriackich było około 38 tys. Polaków, z czego 32 tys. zgłosiło się do Armii Polskiej.

W Santa Maria Capua Vetere pozostało ponad sto grobów tych, którzy zmarli w obozie w wyniku chorób i ran odniesionych na froncie. W 1935 roku na ścianie kaplicy cmentarnej wmurowano tablicę z nazwiskami pochowanych żołnierzy. – Od wielu lat nekropolią opiekuje się miejscowa Polonia, dzięki której kwatera przetrwała, a w okresie zadusznym odprawiana jest msza święta w intencji zmarłych w obozie polskich jeńców – informuje Ewa Nadzieja z Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Rzymie.

Kwatera jest też pod opieką polskiego ministerstwa kultury. Dzięki finansowaniu ze środków resortu i projektowi Fundacji Partnerstwa dla Europy Środkowo-Wschodniej odnowiono połamane krzyże, odtworzono inskrypcje i przywrócono kształt niszczejącej kwatery.

AD

autor zdjęć: fpesw.org.pl

dodaj komentarz

komentarze


Pływacy i maratończycy na medal
 
Abramsy w pętli
MON przedstawiło w Senacie plany rozwoju sił zbrojnych
Polska wiktoria na Monte Cassino
„Przekazał narodowi dziedzictwo myśli o honor i potęgę państwa dbałej”
I zdobyliśmy!
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Broń Hitlera w rękach AK
Jak zwiększyć bezpieczeństwo cywilów?
Armia Andersa w operacji „Honker”
Obradował Komitet Wojskowy Unii Europejskiej
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
They Will Check The Training Results in Combat
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Wojskowi medycy niosą pomoc w Iraku
Wioślarze i triatlonistka na podium
Czego można się nauczyć od żołnierzy?
Flota Bayraktarów w komplecie
Śladami ojca
Dwa srebrne medale kajakarzy CWZS-u
Dwa krążki kajakarki z „armii mistrzów”
„Wakacje z wojskiem”, czyli plan na lato
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
W obronie wschodniej flanki NATO
Krwawa noc pośród puszczy
Gry wojenne w szkoleniu
Pytania o europejską tarczę
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Mobilne dowodzenie
Na straży nieba
„Pierwsza Drużyna” na start
Camp Miron. Amerykańscy specjalsi w Polsce
Prezydent chce wzmocnienia odporności państwa
Serwis K9 w Polsce
Orzeł dla bohaterów
Bohater odtrącony
Ameryka daje wsparcie
Żołnierzu, wyślij dziecko na wakacje z Rewitą
Zanieśmy lepszą Polskę następnym pokoleniom
Pamiętamy o bohaterach z Piedimonte
Po przeprawie ruszyli do walki
Zmiany w dodatkach stażowych
Sojusznicy ćwiczą w Drawsku
Święto Oddziału Specjalnego ŻW
Polsko-australijskie rozmowy o bezpieczeństwie
Układ nerwowy Mieczników
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Wielki triumf 2 Korpusu Polskiego
Wojna w świętym mieście, epilog
Premier odwiedził WZZ Podlasie
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
„Ta ziemia do Polski należy…”
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Tomczyk: „Tarcza Wschód” ma odstraszyć agresora
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Pierwsi na oceanie
Polki pobiegły po srebro!
NATO on Northern Track
Memoriał gen. Andersa coraz bliżej
Więcej hełmów dla żołnierzy

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO