Coraz mniej nieruchomości przejętych od armii trafia pod młotek. To dlatego, że Ministerstwo Obrony Narodowej zmieniło politykę dotyczącą zarządzania mieniem powojskowym. – Od stycznia 2016 roku kładziemy nacisk na wynajem, a nie na sprzedaż nieruchomości – mówił wiceminister Bartłomiej Grabski podczas sejmowej Komisji Obrony.

O tym, jak gospodarować nieruchomościami i budynkami, które wojsko uznało za tzw. trwale zbędne, rozmawiali przedstawiciele MON, posłowie z Komisji Obrony oraz urzędnicy Agencji Mienia Wojskowego. – Od stycznia 2016 roku diametralnie zmieniła się polityka gospodarowania mieniem powojskowym. Szczególny nacisk został położony na wynajmowanie, a nie zbywanie nieruchomości, które należą do skarbu państwa – mówił wiceminister Bartłomiej Grabski, który odpowiada w MON m.in. za wojskową infrastrukturę.

Zmiana dotychczasowej polityki wynika głównie z rozwoju sił zbrojnych i większego zapotrzebowania armii na grunty i budynki, które można przystosować do celów szkoleniowych. – Powstał piąty rodzaj sił zbrojnych, czyli wojska obrony terytorialnej, dlatego tak ważne jest, by pozostawiać nieruchomości powojskowe w zasobach skarbu państwa, bo mogą być potrzebne żołnierzom – argumentował wiceminister.

MON chce także, by część gruntów i budynków, którymi zarządza AMW, została z powrotem przekazana armii. – Siły zbrojne mają liczyć 150, a nawet 200 tysięcy żołnierzy dlatego potrzebujemy dodatkowych terenów pod rozwój jednostek i szkolenie żołnierzy. To wynika z oczekiwań wojsk operacyjnych, obecności w Polsce sojuszników z NATO oraz rozwoju obrony terytorialnej. MON określił te potrzeby na około 19 tysięcy hektarów – mówił płk Dariusz Ryczkowski, dyrektor Departamentu Infrastruktury MON. Pułkownik dodał, że do AMW, która zarządza powojskowymi nieruchomościami, złożono już wnioski o przekazanie armii około 8 hektarów gruntów. Jako przykład ośrodków poligonowych, które mają powiększyć swój obszar podał Orzysz i Nową Dębę. Przy czym – jak zaznaczył płk Ryczkowski – w tych przypadkach nie chodzi tylko o odzyskanie gruntów od AMW, ale także o przejęcie części terenów należących do Lasów Państwowych. Dyrektor Departamentu Infrastruktury przekonywał, że zwiększenie poligonów to także wymagania stawiane przez sojuszników z NATO, którzy planują duże ćwiczenia z polskimi wojskami. Chcą też, by podczas manewrów używano możliwie najszerszego spektrum broni, a w przypadku niewielkich poligonów nie zawsze jest to możliwe. AMW będzie też oddawać nieruchomości na potrzeby wojsk obrony terytorialnej. Dowództwo WOT wskazało już, którymi budynkami i gruntami jest zainteresowane.

Wiceminister Grabski przekonywał także, że polityka sprzedaży nieruchomości powojskowych rządu PO-PSL często była nieracjonalna. – W latach 2013-2015 zostało sprzedanych około 600 nieruchomości, z których większość znajdowała się w atrakcyjnych miejscach. Pozbywając się budynków powojskowych Agencja traciła stałe dochody z wynajmu – tłumaczył. Posłowie PiS podawali też przykłady, gdy AMW sprzedawała za bezcen grunty, które później nowi właściciele (często samorządy) sprzedawali deweloperom za kwotę kilkakrotnie wyższą. O tym, że postępowanie poprzedniego kierownictwa AMW bywało krótkowzroczne mówił także przewodniczący komisji poseł Michał Jach (PiS). – Dwa, trzy lata temu Agencja sprzedała prywatnemu biznesmenowi za 4 miliony złotych lotnisko znajdujące się 12 km od Dęblina. Dziś piloci ze Szkoły Orląt nie mają gdzie trenować, bo ich lotnisko jest już zbyt małe. Na kilka miesięcy w roku muszą przenosić się do Radomia, co znacznie zwiększa koszty szkolenia. Kiedy wojsko chciało odkupić pobliskie lotnisko, jego właściciel zażądał ponad 40 milionów złotych. Do takich absurdów prowadziła polityka wyprzedawania nieruchomości przez AMW – opowiadał przewodniczący Jach.

Poseł Paweł Suski (PO) zwracał jednak uwagę, że jeśli AMW nastawia się wyłącznie na wynajem nieruchomości, musi się liczyć z ogromnymi kosztami utrzymania, w większości, starych i zaniedbanych budynków. – Zarzucacie nam wyprzedawanie mienia państwowego, ale wy chcecie tworzyć skanseny. Bo chyba macie świadomość, że te budynki wymagają wielu, bardzo drogich remontów. Przecież niektóre nieruchomości grożą wręcz katastrofą budowlaną – mówił poseł PO. – Zresztą mówicie, że nie należy sprzedawać mienia należącego do skarbu państwa, a na stronach internetowych Agencji widzę informację, że AMW prowadzi właśnie 150 przetargów, czyli też sprzedajecie. Nie stawiajmy sobie nawzajem zarzutów, ale po prostu rozmawiajmy o tym, czy te nieruchomości są przydatne dla wojska czy nie – dodawał.

Mateusz Mroz, p.o. prezes AMW, odpowiedział posłowi Suskiemu, że Agencja nie zaprzestanie całkowicie sprzedaży, a jedynie ją ograniczy. Dodał, że obecnie w gestii AMW znajduje się ponad 7 tys. budynków mieszkalnych (o łącznej powierzchni ponad 5,5 mln mkw.) oraz ponad 3 tys. budynków, które nie są przeznaczone pod mieszkania (to np. byłe magazyny) o powierzchni ponad miliona mkw.

Posłowie dyskutowali także nad wnioskami opozycji o przeprowadzenie dwóch kontroli w MON. Pierwsza miała dotyczyć przetargów na dostawę śmigłowców (chodziło o zerwanie – jak twierdzą posłowie Platformy – rozmów w sprawie dostarczenia Caracali przez koncern Airbus oraz zapowiedzi kierownictwa MON o bezprzetargowym kupnie śmigłowców innego producenta). Druga kontrola miała skoncentrować się na zweryfikowaniu, czy transport i ochrona najważniejszych osób w państwie prowadzone są z odpowiednią starannością. Posłowie PO twierdzili, że jest to konieczne ze względu na ostatnie wypadki z udziałem rządowych limuzyn. Regulamin Sejmu przewiduje możliwość powołania specjalnej komisji, która sprawdziłaby działania konkretnego ministerstwa. Jednak, aby taka kontrola odbyła się, musi się na nią zgodzić większość członków sejmowej komisji. Posłowie PO jako pierwsi w historii Sejmu chcieli skorzystać z tej możliwości. Jednak w głosowaniu ich wnioski przepadły.