„To było największe osiągnięcie wywiadowcze II wojny światowej” – uznał Senat, upamiętniając polskich kryptologów, którzy złamali kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zegalskiego senatorowie w podjętej przez aklamację uchwale nazwali „wybitnymi bohaterami”.
Na zdjęciu polscy kryptolodzy
– Sukces polskich kryptologów wpłynął na losy II wojny światowej. Jeśli my nie będziemy o tym pamiętać, świat o nich zapomni – powiedział marszałek Senatu Bogdan Borusewicz, otwierając w wyższej izbie polskiego parlamentu wystawę „Enigma – odszyfrować zwycięstwo”.
Wiceminister obrony narodowej Czesław Mroczek podkreślił, że „przypominanie dorobku polskich kryptologów jest naszym obowiązkiem”. – Nie dość mówić i pisać, trzeba także pokazywać historię bohaterów – dodawał senator Jan Rulewski (PO).
Na 23 planszach wystawy zaprezentowana została historia sukcesu Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego, Henryka Zygalskiego, ich nauczycieli oraz współpracowników. „Dopiero w połowie lat 80. historycy zaczęli opisywać pionierską rolę Polaków w obiektywny sposób” – czytamy na jednej z plansz.
Także w podjętej uchwale senatorowie zaznaczyli, że „w Polsce powojennej długo pomijano wysiłek żołnierzy naukowców”, a na Zachodzie informacje o służbie alianckiej polskich matematyków „ukrywano w tajnych archiwach”.
Obok ustawionych w kształcie labiryntu plansz pokazano także odtworzony model Enigmy. Wykonany został przez uczniów gimnazjum imienia Mariana Rejewskiego w Białych Błotach w województwie kujawsko-pomorskim. Na co dzień można go oglądać w szkolnej izbie tradycji. – Za wzór posłużyła nam Enigma wypożyczona z Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy – opowiada Zdzisław Napora, dyrektor gimnazjum.
Wystawa „Enigma – odszyfrować zwycięstwo” jest wspólną inicjatywą Senatu RP, samorządu województwa wielkopolskiego oraz Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. W angielskiej wersji językowej „Enigma. Decipher Victory” prezentowana była m.in. w Parlamencie Europejskim, Komisji Europejskiej, a także w kilku muzeach we Francji, Belgii, Holandii i Włoszech.
autor zdjęć: Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, mjr Robert Siemaszko
komentarze