Armia USA testuje eksperymentalny śmigłowiec H-60Mx Black Hawk, który może być sterowany zdalnie spoza pokładu, jak również działać w trybie autonomicznym. To kolejny wspólny projekt rządowej agencji i producenta Black Hawków, prowadzący do większej automatyzacji, poprawy bezpieczeństwa i skuteczności działań lotnictwa śmigłowcowego na bazie już istniejących platform.
H-60Mx Black Hawk został przekazany wojsku 19 marca i będzie poddawany intensywnym testom operacyjnym w realistycznych warunkach pola walki. „To przełomowy moment dla bezpieczniejszej i inteligentniejszej floty śmigłowców” – ogłosiła amerykańska Agencja Zaawansowanych Projektów Badawczych departamentu obrony DARPA (Defense Advanced Research Projects Agency). Projekt powstał we współpracy agencji z firmą Sikorsky Aircraft w ramach programu ALIAS, którego celem jest automatyzacja lotu śmigłowca, zwiększenie bezpieczeństwa żołnierzy i efektywności operacji, zwłaszcza w środowiskach wysokiego ryzyka. Kluczowym elementem systemu jest oprogramowanie MATRIX, pełniące funkcję „cyfrowego pilota” zdolnego do samodzielnego wykonania całej misji.
Nowy wariant Black Hawka został wyposażony w system sterowania fly-by-wire oraz zestaw sensorów, które umożliwiają autonomiczne działanie lub zdalne sterowanie przez operatora znajdującego się poza pokładem maszyny. Dzięki temu autonomiczny śmigłowiec może wykonywać zadania logistyczne, przeprowadzać ewakuację medyczną czy realizować dostawy zaopatrzenia bez narażania życia pilotów. W nadchodzących testach amerykańscy żołnierze z Fort Eustis w stanie Wirginia sprawdzą m.in. zdolność maszyny do działania w złożonych scenariuszach bojowych oraz integrację z innymi systemami. Projekt ma w przyszłości doprowadzić do wdrożenia podobnych rozwiązań w całej flocie Black Hawków, a także otworzyć drogę do szerszego wykorzystania autonomii w lotnictwie wojskowym.
Program ALIAS (system automatyzacji pracy załogi w kokpicie) zakłada opracowanie elastycznego, łatwego do zamontowania i demontażu zestawu, który umożliwi wprowadzenie zaawansowanej automatyzacji do istniejących statków powietrznych, pozwalając na ich obsługę przy zmniejszonej liczbie członków załogi. Jako system automatyzacji ALIAS ma wspierać realizację całej misji, od startu do lądowania, nawet w przypadku awarii systemów pokładowych. DARPA podkreśla, że intuicyjne interfejsy dotykowe i głosowe ułatwiają współpracę pilota z systemem, platforma ALIAS umożliwia także integrację dodatkowych funkcji automatyzacji lub autonomii dopasowanych do specyfiki danej misji.
Prace nad ALIAS trwają od lat. W ramach tego programu firma Sikorsky Aircraft, która jest częścią koncernu Lockheed Martin, testowała w 2025 roku sterowany tabletem śmigłowiec UH-60A OPV (Optionally Piloted Vehicle) Black Hawk, a nawet zaprezentowała w pełni bezzałogową, pozbawioną kokpitu platformę S-70UAS U-Hawk. Oprogramowanie MATRIX było już testowane kilkanaście lat temu z wykorzystaniem śmigłowca S-76 SARA (Sikorsky Autonomous Research Aircfraft), który odbył wówczas pierwszy lot dzięki zastosowaniu elektroniki UTC Aerospace Systems.
autor zdjęć: US Army
komentarze