moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Potrzebne jest podejście systemowe

W mediach nie można przekazywać danych o obiektach trafionych w trakcie ataków. Wróg koryguje ogień, a dane zbiera także z otwartych źródeł – mówi Diana Ducyk, dyrektor wykonawcza Ukraińskiego Instytutu Mediów i Komunikacji. Dyrektor bierze dziś udział w konferencji „Ukraińskie media w obliczu wojny. Regulacje prawne i doświadczenia” w Akademii Sztuki Wojennej w Warszawie.


Burmistrz Kijowa Witalij Kliczko przemawia do mediów przed wielopiętrowym budynkiem mieszkalnym, częściowo zniszczonym po nocnym ataku dronów w Kijowie 30 maja 2023 r. Fot. Genya SAVILOV / AFP

Od początku pełnoskalowej inwazji w Ukrainie obowiązuje stan wojenny. Czy w związku z tym została wprowadzona cenzura?

Na to pytanie nie można odpowiedzieć jednoznacznie tak albo nie. Oczywiście sytuacja jest wyjątkowa. Przecież mówimy o działalności mediów w stanie wojennym, który jest uregulowany odpowiednimi aktami prawnymi. Mimo to w Ukrainie nie została wprowadzona surowa cenzura wojenna. Zasady funkcjonowania mediów i pracy dziennikarzy są zaś określone odpowiednim nakazem naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych Ukrainy Wałerija Załużnego. Reguluje on przyznawanie akredytacji, określa informacje, których nie można udostępniać, i ustala zasady pracy mediów w strefie działań wojennych. Ograniczenia dotyczą publikowania informacji o operacjach wojskowych, przemieszczaniu się wojsk, a także wielkości zgrupowań i ich uzbrojeniu. Jest też powszechna zgoda co do tego, żeby nie przekazywać informacji o miejscach uderzeń pocisków rakietowych i dronów do momentu pojawienia się oficjalnych powiadomień od przedstawicieli administracji wojskowej. Dlaczego nie można przekazywać danych o obiektach trafionych w trakcie ataków? Ponieważ wróg koryguje ogień, a dane zbiera także z otwartych źródeł.

REKLAMA

Jakie są najważniejsze akty prawne dotyczące działalności mediów i pracy dziennikarzy w trakcie stanu wojennego?

Nie ma specjalnych aktów prawnych, które regulowałyby działalność mediów w warunkach wojny, poza wspomnianym nakazem naczelnego dowódcy. Media i dziennikarze kierują się tymi przepisami, które funkcjonowały jeszcze przed wojną. Warto dodać, że pod koniec ubiegłego roku Ukraina przyjęła bardzo ważną dla branży ustawę o mediach. Do tej pory kilka ustaw regulowało działalność medialną, ale dotyczyły one mediów tradycyjnych. W żadnej z nich nie było przepisów odnoszących się do portali internetowych i mediów społecznościowych. Ta ustawa jest bardzo ważna w kontekście przeciwdziałania rosyjskiej propagandzie i dezinformacji. U nas obowiązuje pełen zakaz działalności mediów państwa-agresora. Pozostaje natomiast luka w kwestii reagowania na prorosyjskie treści w mediach społecznościowych, przede wszystkim w Telegramie, który w trakcie pełnoskalowej inwazji stał się szalenie popularny wśród Ukraińców. Tutaj potrzebne jest podejście systemowe i decyzje nie tylko na poziomie Ukrainy, lecz także całego świata.

Czyli rosyjskie propagandowe portale internetowe są w Ukrainie zablokowane, ale kanały na Telegramie nie?

To skomplikowana sprawa. Zablokować tę platformę należałoby na samym początku inwazji. Teraz to nie przejdzie, ponieważ większość ukraińskich organów władzy, włączając prezydenta, ma swoje kanały na Telegramie. One są bardzo popularne. Ukraińcy masowo zaczęli używać tego narzędzia po 24 lutego 2022 roku. Ludzie potrzebowali wtedy szybko dowiadywać się o tym, co się dzieje, gdzie są ataki. Tradycyjne media nie nadążały. Organy władzy musiały sprawnie przekazywać informacje. Teraz zablokowanie Telegrama to jak ucięcie gałęzi, na której się siedzi. Chociaż jest tam oczywiście dużo prorosyjskich treści.

Jest naturalne, że państwo powinno dbać o spójność przekazu w trakcie wojny. W ten sposób chociażby oddziałuje na morale społeczeństwa. Ukraina robi to np. poprzez wspólny program informacyjny nadawany w różnych kanałach telewizyjnych i stacjach radiowych. Chodzi o „Jedyne Nowiny”. Co to za inicjatywa?

Pasmo informacyjno-publicystyczne „Jedyne Nowiny” zostało stworzone przez największe ukraińskie koncerny medialne. To jest bezprecedensowy przykład współpracy konkurencyjnych firm, zarówno w sensie politycznym, jak i ekonomicznym. W jednym momencie koncerny połączyły siły. Ułatwiło im to działania redakcyjne, a społeczeństwu pokazało, że można i trzeba się zjednoczyć. W pierwszych miesiącach pełnoskalowej wojny pasmo „Jedyne Nowiny” było oglądane przez ukraińskie rodziny niemal przez całą dobę. Teraz sytuacja się zmieniła. „Jedyne Nowiny” trochę straciły na oglądalności, ale nadal są bardzo ważnym źródłem informacji dla społeczeństwa. Choć niektórzy eksperci ds. mediów uważają, że ten format wymaga zmian.

Na koniec chciałbym zapytać o dziennikarzy, którzy zginęli w Ukrainie. Ilu pracowników mediów straciło życie w trakcie wykonywania pracy od 24 lutego 2022 roku?

Dokładne dane dotyczące śmierci dziennikarzy zbiera i publikuje kilka organizacji. Przede wszystkim Instytut Środków Masowego Przekazu. Do tej pory zginęło 62 dziennikarzy. Niestety, ta liczba ciągle rośnie, ponieważ wojna trwa…

Rozmawiał: Michał Trześniewski

autor zdjęć: Genya SAVILOV / AFP, arch. prywatne

dodaj komentarz

komentarze


NATO on Northern Track
 
Barbara wzmocni polską obronę powietrzną
„Sarex”, czyli jeden za wszystkich, wszyscy za jednego
Dwa srebrne medale kajakarzy CWZS-u
Szachownice nie dotarły nad Finlandię
Mobilne dowodzenie
„Pierwsza Drużyna” na start
Hełmy – nowoczesne i na miarę
Bohater odtrącony
Sejmowa debata o bezpieczeństwie
Układ nerwowy Mieczników
Sukcesy reprezentantek CWZS-u
Czego można się nauczyć od żołnierzy?
Wielki triumf 2 Korpusu Polskiego
Camp Miron. Amerykańscy specjalsi w Polsce
Obradował Komitet Wojskowy Unii Europejskiej
Dwa krążki kajakarki z „armii mistrzów”
Krwawa noc pośród puszczy
Nie szpital, a instytut
Dwie dekady ulepszania Sojuszu
MON przedstawiło w Senacie plany rozwoju sił zbrojnych
Po śladach polskich bohaterów
Śladami ojca
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
„Wakacje z wojskiem”, czyli plan na lato
Kto wywalczy tytuł mistrza MMA?
„Przekazał narodowi dziedzictwo myśli o honor i potęgę państwa dbałej”
Piedimonte – samobójcza misja
Polska wiktoria na Monte Cassino
Broń Hitlera w rękach AK
Serwis K9 w Polsce
Żołnierzu, wyślij dziecko na wakacje z Rewitą
„Sarex ’24”: razem w czasie kryzysu
Flota Bayraktarów w komplecie
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Abramsy w pętli
Wojna w świętym mieście, epilog
Wioślarze i triatlonistka na podium
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
„Grand Quadriga ‘24”
Na straży nieba
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
Ameryka daje wsparcie
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Nowe zadania szefa SKW
Zawsze gotowi do pomocy
Święto Oddziału Specjalnego ŻW
By Polska była bezpieczna
Wojskowi medycy niosą pomoc w Iraku
Memoriał gen. Andersa coraz bliżej
„Ryś” z laserem
Pływacy i maratończycy na medal
They Will Check The Training Results in Combat
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Cień atomowej zagłady
Ostatnia droga Pileckiego
Polki pobiegły po srebro!
Grupa Północna o wsparciu dla Ukrainy
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Wszystkie misje AWACS-a
Sojusznicy ćwiczą w Drawsku
Tomczyk: „Tarcza Wschód” ma odstraszyć agresora

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO