moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Rozwój mobilności wojskowej w Europie

Państwa demokratyczne mogą szybciej wysyłać sprzęt wojskowy do Ukrainy dzięki rozwijanej w UE mobilności wojskowej, która polega na usprawnianiu przerzutu personelu i zasobów wojskowych. Do skutecznej wysyłki sprzętu przyczyniły się ujednolicone wymogi wojskowe i uproszczone procedury transportowe, które są powiązane z unijną aktualizacją kierunków rozwoju mobilności wojskowej w reakcji na rosyjską inwazję z lutego 2022 roku. Nowe założenia będą jednak wymagały zwiększenia nakładów finansowych, szczególnie w zakresie ochrony infrastruktury transportowej i wsparcia partnerów, takich jak Ukraina i Mołdawia.

W listopadzie 2022 roku Komisja Europejska (KE) i wysoki przedstawiciel zaprezentowali plan działania na rzecz mobilności wojskowej 2.0. Zakłada on dalsze usprawnianie transportu żołnierzy i sprzętu wojskowego, poprawę ochrony niezbędnej do tego infrastruktury, ujednolicanie regulacji w tym zakresie, a także zacieśnianie współpracy, m.in. z NATO oraz państwami trzecimi, istotnymi dla zapewnienia pokoju i bezpieczeństwa w Europie. Plan 2.0 jest aktualizacją dokumentu z 2018 roku, którą przeprowadzono w związku z rosyjską pełnoskalową inwazją na Ukrainę i rosnącym zagrożeniem eskalacji po stronie Rosji. Realizuje więc założenia Kompasu strategicznego z marca 2022 roku, czyli unijnej strategii bezpieczeństwa, która wskazuje na potrzebę zwiększenia mobilności wojskowej sił zbrojnych w UE i poza jej granicami.

Dotychczasowe osiągnięcia

Założenia planu działania na rzecz mobilności wojskowej z 2018 roku zostały zrealizowane, a rozbudowa infrastruktury transportowej podwójnego zastosowania (cywilno-wojskowej) odbywa się z uwzględnieniem wymogów dotyczących tras wojskowych i specyfikacji technicznych, które Rada zatwierdziła w 2019 roku (na ten cel w latach 2021–2027 z instrumentu Łącząc Europę przewidziano 1,69 mld euro). Zgodnie z wytycznymi uproszczono także procedury celne w zakresie transportu wojskowego dzięki wprowadzeniu jednolitego formularza, zharmonizowano przepisy dotyczące transportu towarów niebezpiecznych, a działania obronne w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony zwolniono z VAT i akcyzy, co przynosi państwom członkowskim oszczędności.

Oprócz planu działania instytucje UE wraz z państwami członkowskimi rozwijają mobilność wojskową za pomocą innych inicjatyw bezpieczeństwa. W ramach stałej współpracy strukturalnej (PESCO) państwa prowadzą dwa główne projekty: mobilności wojskowej oraz centrów logistycznych (w Polsce pełną zdolność operacyjną do końca 2024 roku ma osiągnąć centrum w Kutnie). W ramach Europejskiej Agencji Obrony (EDA) od 2019 roku działa natomiast projekt nadzorujący optymalizację zezwoleń na ruch transgraniczny, w ramach którego w 2021 roku państwa podpisały uzgodnienia techniczne dotyczące transportu na lądzie i w powietrzu. Z Europejskiego Funduszu Obronnego w wysokości 9 mln euro finansowany jest też rozwój cyfrowego systemu mobilności wojskowej (SDMMS), który do połowy 2025 roku ma zapewnić wymianę informacji między rządami zatwierdzającymi i wnioskującymi o ruchy wojsk.

Założenia nowego planu

Plan 2.0 zakłada rozwój mobilności wojskowej w perspektywie do 2026 roku. Jego głównym celem jest eliminacja luk w infrastrukturze transportowej i zabezpieczenie dostaw paliw, ponieważ czynniki te mają kluczowe znaczenie dla sprawnego transportu żołnierzy i sprzętu wojskowego w przypadku konwencjonalnego konfliktu zbrojnego. Nowym ważnym elementem planu jest poprawa ochrony infrastruktury przed zagrożeniami hybrydowymi, w tym cyberatakami, co ma znaczenie także wobec dalszej cyfryzacji procedur administracyjnych, np. udzielania zgód na przewóz transgraniczny lub wypełniania formularzy celnych. Cele dotyczą ponadto poprawy zdolności transportowych drogą powietrzną i morską, a także zwiększania wojskowej efektywności energetycznej i odporności na skutki zmian klimatu. W dłuższej perspektywie plan 2.0 zakłada też konieczność przeprowadzenia analizy powiązań mobilności wojskowej z unijnymi programami kosmicznymi, takimi jak Copernicus, program bezpiecznej łączności czy europejski system wspomagania satelitarnego (EGNOS). W obliczu agresywnych działań Rosji kluczowe jest natomiast rozszerzenie współpracy, która oprócz tradycyjnych partnerów, takich jak NATO, USA, Kanada, Norwegia i Wielka Brytania, ma objąć także najbliższe sąsiedztwo UE – Ukrainę, Mołdawię i państwa Bałkanów Zachodnich.

Znaczenie współpracy sojuszniczej

Podejmowane w UE działania w obszarze mobilności wojskowej odpowiadają na potrzeby wojskowe państw, które w większości są także członkami NATO (poza Austrią, Cyprem, Irlandią, Maltą i Szwecją). Spójność działań obu organizacji jest więc przedmiotem stałych konsultacji między nimi, a mobilność wojskowa stanowi jeden z flagowych tego przykładów. Lista wspólnych priorytetów zawarta w siódmym sprawozdaniu z postępów współpracy UE i NATO z czerwca 2022 roku obejmuje m.in. standaryzację wymogów wojskowych, budowę infrastruktury transportowej i wzmacnianie jej odporności, a także upraszczanie procedur w zakresie ceł, ruchu transgranicznego i transportu towarów niebezpiecznych. Odpowiada to działaniom podejmowanym w UE, a przykładem skutecznego wdrażania są wymogi dotyczące infrastruktury transportowej, które w 95% pokrywają się z określonymi w NATO.

Atutem UE jest zdolność do angażowania partnerów we współpracę w sprawie mobilności wojskowej. Dotyczy to szczególnie utworzonego w 2018 roku projektu mobilności wojskowej w PESCO. Odgrywa on rolę platformy polityczno-strategicznej, w której bierze udział 25 z 27 państw członkowskich (poza Danią i Maltą). Pod koniec 2020 roku został on otwarty na członkostwo państw trzecich, a już w pierwszej połowie 2021 roku dołączyły do niego USA, Kanada i Norwegia, pod koniec 2022 roku zaś – Wielka Brytania. Zainteresowanie współpracą w ramach projektu wskazuje przede wszystkim na jego operacyjne znaczenie dla transgranicznego transportu wojskowego w Europie. W przypadku Brytyjczyków świadczy też o poprawie stosunków z partnerami europejskimi w dziedzinie bezpieczeństwa, które pozostawały napięte po brexicie, chociaż nie przełamuje impasu we współpracy instytucjonalnej z UE ze względu na międzyrządowy charakter PESCO. Innym ważnym przykładem jest projekt w ramach EDA nadzorowania optymalizacji zezwoleń na ruch transgraniczny, do którego w 2020 roku dołączyła Norwegia.

Wnioski i wyzwania na przyszłość

Rosyjska inwazja uwydatniła znaczenie mobilności wojskowej w Europie, a sprawne przekazanie Ukrainie sprzętu wojskowego, szczególnie w pierwszym okresie wojny, było kluczowe dla jej zdolności obronnych. UE właściwie określiła więc kierunki rozwoju polityki bezpieczeństwa i obrony, realizowane m.in. na podstawie planu działania na rzecz mobilności wojskowej z 2018 roku (zaktualizowanego w 2022 roku), a także projektów w ramach PESCO i EDA, takich jak mobilność wojskowa, centra logistyczne i optymalizacja procedur. W obliczu ciągłego zagrożenia agresywnymi działaniami Rosji skrócenie czasu reakcji sił zbrojnych stanowi ważny element odstraszania konwencjonalnego w Europie. Polska np. już wypełnia cel pięciu dni na zezwolenia w przypadku regularnych jednostek i trzech dni – sił szybkiego reagowania.

UE, która dysponuje zarówno instrumentami finansowymi, programowymi, jak i prawnymi, skutecznie wdraża założenia mobilności wojskowej. Pozytywnie ocenić należy szczegółowe wytyczne planu działania na rzecz mobilności wojskowej 2.0, które uwzględniają specyfikę rosyjskiej inwazji z lutego 2022 roku i jej konsekwencje dla bezpieczeństwa państw europejskich. W krótkim okresie szczególnie ważne będzie utrzymanie tempa dostosowywania infrastruktury drogowej, kolejowej i lotniczej – głównie w Europie Środkowej – do zagrożenia ze strony Rosji. Polska otrzymała np. wsparcie dla największej liczby przedsięwzięć w drugim konkursie w ramach instrumentu Łącząc Europę (33 mln euro na pięć projektów), co pozwoli wzmocnić kilka sieci transportowych. Warto, by państwa członkowskie zainwestowały więcej także w budowę cyberodporności i poprawiły wymianę informacji na temat cyberzagrożeń, szczególnie wobec cyfryzacji procedur wojskowych i rosnącej liczby ataków na infrastrukturę krytyczną. W dłuższej perspektywie konieczne będzie też włączenie do mobilności wojskowej zdolności kosmicznych UE w zakresie obrazowania, komunikacji i nawigacji.

Rozszerzenie współpracy w ramach mobilności wojskowej na Ukrainę, Mołdawię i Bałkany Zachodnie jest ważnym sygnałem spójności politycznej UE i jej partnerów w obliczu agresywnych działań Rosji. W konsekwencji powinno ono stanowić podstawę stopniowego włączania państw objętych unijnym procesem rozszerzenia do polityki bezpieczeństwa i obrony. Polska już na tym etapie zabiega o udostępnienie unijnych środków na rozbudowę i dostosowywanie sieci transportowych w kierunku Ukrainy i Mołdawii, gdzie utrudnienia – oprócz niewystarczającej liczby tras – dotyczą także np. szerokości torów kolejowych. Istotną rolę powinny odgrywać również inne działania na rzecz budowy interoperacyjności państw regionu z UE i NATO, w tym dialog na temat wymogów wojskowych i wspólne ćwiczenia.

Źródło: www.pism.pl

Aleksandra Kozioł , analityczka PISM-u

autor zdjęć: Kamil Oślizło/ 10 BKPanc

dodaj komentarz

komentarze


Sprawa katyńska à la española
 
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Strategiczna rywalizacja. Związek Sowiecki/ Rosja a NATO
Puchar księżniczki Zofii dla żeglarza CWZS-u
Kosiniak-Kamysz o zakupach koreańskiego uzbrojenia
Ocalały z transportu do Katynia
NATO na północnym szlaku
Na straży wschodniej flanki NATO
Front przy biurku
Gen. Kukuła: Trwa przegląd procedur bezpieczeństwa dotyczących szkolenia
Kolejni Ukraińcy gotowi do walki
Jakie wyzwania czekają wojskową służbę zdrowia?
W Rumunii powstanie największa europejska baza NATO
Zachować właściwą kolejność działań
W Brukseli o wsparciu dla Ukrainy
Optyka dla żołnierzy
Marcin Gortat z wizytą u sojuszników
Wojna w świętym mieście, epilog
Wieczna pamięć ofiarom zbrodni katyńskiej!
Polak kandydatem na stanowisko szefa Komitetu Wojskowego UE
Mundury w linii... produkcyjnej
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Wojna w świętym mieście, część trzecia
25 lat w NATO – serwis specjalny
Bezpieczeństwo ważniejsze dla młodych niż rozrywka
Charge of Dragon
Aleksandra Mirosław – znów była najszybsza!
Ramię w ramię z aliantami
Przełajowcy z Czarnej Dywizji najlepsi w crossie
Cyberprzestrzeń na pierwszej linii
Koreańska firma planuje inwestycje w Polsce
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Tusk i Szmyhal: Mamy wspólne wartości
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Zmiany w dodatkach stażowych
Święto stołecznego garnizonu
Odstraszanie i obrona
NATO zwiększy pomoc dla Ukrainy
Głos z katyńskich mogił
Przygotowania czas zacząć
Rozpoznać, strzelić, zniknąć
Kolejne FlyEle dla wojska
Wojna w świętym mieście, część druga
V Korpus z nowym dowódcą
Wojna w Ukrainie oczami medyków
Rakiety dla Jastrzębi
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
Strażacy ruszają do akcji
NATO on Northern Track
Szpej na miarę potrzeb
Żołnierze-sportowcy CWZS-u z medalami w trzech broniach
Prawda o zbrodni katyńskiej
WIM: nowoczesna klinika ginekologii otwarta
Zbrodnia made in ZSRS
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Więcej pieniędzy dla żołnierzy TSW
Potężny atak rakietowy na Ukrainę
Barwy walki
Szarża „Dragona”

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO