W Wojskowej Akademii Technicznej odbyła się oficjalna inauguracja projektu „Nanosatelitarna konstelacja optoelektronicznego rozpoznania obrazowego PIAST (Polish ImAging SaTellites)”. Jego celem jest budowa i rozmieszczenie w przestrzeni kosmicznej konstelacji trzech nanosatelitów, które posłużą do obserwacji Ziemi i pozyskiwania danych obrazowych. Realizacja projektu jest elementem opracowania kluczowego komponentu narodowego systemu satelitarnej obserwacji Ziemi na potrzeby Sił Zbrojnych RP.

W spotkaniu 4 listopada 2021 r. uczestniczyła kadra kierownicza WAT, Departamentu Innowacji MON oraz Ośrodka Rozpoznania Obrazowego, jak również przedstawiciele Sztabu Generalnego WP, Inspektoratu Implementacji Innowacyjnych Technologii Obronnych, członkowie zespołu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju nadzorującego projekt oraz kierownictwo i członkowie konsorcjum zaangażowanego w realizację przedsięwzięcia.
Projekt PIAST jest jednym z 11 projektów przyznanych naszej uczelni w konkursie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa – „SZAFIR”. WAT jako lider projektu realizuje prace przy współpracy z konsorcjantami:
• Centrum Badań Kosmicznych PAN
• Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa
• Creotech Instruments S.A.
• Scanway Sp. z o.o.
• PCO S.A.

Ze strony WAT w projekcie biorą udział Instytut Optoelektroniki oraz Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji. Wojskowa Akademia Techniczna odpowiada za wymagania misji, budowę oraz operacyjne wykorzystanie segmentu naziemnego i centrum gromadzenia danych, jak również za algorytmy poprawiające rozdzielczość obrazów, dalmierze laserowe z funkcją łączności i sensory położenia Słońca.

„Jest mi niezmiernie miło, iż w tak znakomitym konsorcjum możemy realizować projekt o tak wielkim znaczeniu dla naszych Sił Zbrojnych i całej gospodarki narodowej. Życzę wszystkim konsorcjantom, aby projekt zakończył się ogromnym sukcesem i umożliwił dalsze badania i rozwój w ramach nowych projektów w tej interesującej tematyce. Bardzo ważnym aspektem projektu PIAST jest to, że satelity zostaną opracowane w Polsce, a ich krytyczne podsystemy będą wykonane na bazie polskich technologii, co pozwoli zachować pełną kontrolę nad procesem zbierania zobrazowań na potrzeby obronności” – powiedział rektor-komendant WAT płk prof. dr hab. inż. Przemysław Wachulak. Na bazie polskich technologii opracowane zostaną: platforma, napęd, system kontroli satelity AOCS, teleskopy i urządzenia laserowe.

Realizacja projektu jest elementem opracowania kluczowego komponentu narodowego systemu satelitarnego na potrzeby rozpoznania pola walki i zapewnienia aktualnej informacji strategicznej i operacyjnej. Rezultaty projektu będą mieć związek z podnoszeniem zdolności wojsk do rozpoznania, rażenia oraz przetrwania na polu walki.

„Naszym celem jest zademonstrowanie zdolności operacyjnej i przede wszystkim dojrzałości polskich technologii do pozyskania zobrazowań w paśmie widzialnym. Przedsięwzięcie pozwoli na realizację zarówno wojskowych, jak i cywilnych misji obserwacyjnych o znaczeniu strategicznym” – podkreślił rektor-komendant WAT płk prof. dr hab. inż. Przemysław Wachulak.

Projekt rozpoczął się 1 czerwca 2021 r. i potrwa 48 miesięcy. Jego wartość to ponad 70 milionów złotych. Konstelacja trzech nanosatelitów obserwacyjnych PIAST, zaopatrzona w odpowiedni sprzęt optyczny, zostanie wystrzelona w przestrzeń kosmiczną w 2024 roku. Urządzenia o masie około 10 kilogramów posłużą do obserwacji powierzchni Ziemi. Celem projektu jest zademonstrowanie zdolności do pozyskiwania zobrazowań w rozdzielczości rzędu 5 m, prowadzenia manewrów orbitalnych oraz do obniżenia wysokości orbity. Opracowane zostaną algorytmy zwiększania rozdzielczości zobrazowania poprzez numeryczne składanie zdjęć ze współdziałających ze sobą satelitów. Pozyskane zobrazowania będą przetwarzane w oparciu o autorskie rozwiązania zaimplementowane w ramach segmentu naziemnego. Satelity będą sterowane z terytorium Polski.

„Projekt stwarza ogromną szansę dla naszego przemysłu, nauki i docelowo dla polskich sił zbrojnych w zakresie podboju przestrzeni kosmicznej. To początek naszych starań o budowę systemów, które będą miały dużą wartość użytkową z punktu widzenia rozpoznania” – powiedział płk Leszek Paszkowski, dowódca Ośrodka Rozpoznania Obrazowego w Białobrzegach. To centrum analityczne sił zbrojnych, które odpowiada za pozyskiwanie, przetwarzanie i interpretację rozpoznawczych danych obrazowych: satelitarnych i lotniczych oraz ich dystrybucję do użytkowników, czyli do polskiej armii, Policji i Straży Granicznej. Ośrodek zapewnia osiągnięcie zdolności do prowadzenia rozpoznania o zasięgu globalnym bez naruszania przestrzeni powietrznej, lądowej, morskiej w czasie pokoju, kryzysu i wojny.

W trakcie realizacji projektu PIAST zademonstrowana zostanie współpraca satelitów w pozyskiwaniu zobrazowań oraz poprawa jakości tych zobrazowań przy użyciu sieci neuronowych, a także lot w formacji, łączność laserowa pomiędzy satelitami oraz wykonywanie manewrów orbitalnych. Ponadto opracowane i przetestowane w warunkach operacyjnych podsystemy zaprojektowane będą tak, aby można było je przeskalować do rozwiązań dla większych jednostek i osiągnąć zobrazowania o rozdzielczościach lepszych niż 0,7 m.

„Projekt PIAST ma przetrzeć drogę do budowania polskich, autonomicznych zdolności satelitarnych na potrzeby Sił Zbrojnych, administracji publicznej oraz gospodarki. Wykreuje on polskiego lidera przemysłowego zdolnego do pełnienia roli integratora systemów mikrosatelitarnych bazujących na polskiej, uniwersalnej platformie satelitarnej spełniającej amerykański standard SpaceVPX” – mówi gen. bryg. rez. dr inż. Adam Sowa, doradca rektora-komendanta WAT ds. kosmicznych i satelitarnych, kierownik projektu PIAST.

„Uznalibyśmy za duże osiągnięcie, gdyby wszyscy konsorcjanci w swoich pracach projektowych nad podsystemami satelitarnymi, osiągnęli najwyższy, dziewiąty poziom gotowości technologicznej, umożliwiający ich użycie w misjach kosmicznych. Potrzeba nam będzie wiele odwagi w myśleniu i pokory w działaniu. Kosmos jest bowiem bardzo wymagającym środowiskiem. Być może nie wszystkie prace badawcze zakończą się oczekiwanymi rezultatami. Podejmując je, będziemy mieli jednak pełen obraz naszych obecnych możliwości" – podsumowuje gen. bryg. rez. dr inż. Adam Sowa.

Projekt wychodzi również naprzeciw rynkowemu zapotrzebowaniu krajowej gospodarki. Przewiduje się, że poza sektorem obronnym, z rozwiązań projektu PIAST skorzystają firmy prywatne, które w najbliższych latach uczestniczyć będą w budowie konstelacji satelitarnych opartych o mikrosatelity.

Tekst: Ewa Jankiewicz/rzecznik prasowy WAT