Po półrocznym kursie w Ośrodku Szkolenia Wojsk Specjalnych przyszedł czas na egzamin. 28 osób, do niedawna nauczyciele WF-u, informatycy i marynarze, musiało zmierzyć się z zadaniami postawionymi przez instruktorów i swoimi słabościami. – Byłem przemoczony i zmęczony, ale ani przez chwilę nie miałem wątpliwości, że chcę zostać w wojskach specjalnych – mówi jeden z elewów.

Przez pierwsze trzy dni egzaminu dla przyszłych specjalsów bez przerwy padał deszcz. Przemoczeni do suchej nitki kursanci czekali, kiedy przestanie lać, by mokre ubrania, buty, plecaki i śpiwory w końcu wyschły. Za to instruktorzy byli z pogody bardzo zadowoleni. – To nie przedszkole. Obserwujemy, jak radzą sobie ze zmęczeniem, dyskomfortem, z dodatkowymi kilogramami w plecaku, bo przecież wszystko jest przesiąknięte wodą, więc waży więcej – mówi „Wronek”, komendant Ośrodka Szkolenia WS w Lublińcu. W tym roku egzamin po półrocznym kursie Jata, podczas którego szkolą się cywile, trwał sześć dni. – W zeszłym roku sprawdzian był krótszy, ale to nie jedyna niespodzianka, jaka czekała kursantów – wyjaśnia komendant.

Uczestnicy kursu Jata, od kilku dni nerwowo wyczekiwali sprawdzianu. Podpytywali o szczegóły ubiegłorocznych absolwentów, szukali informacji, które mogłyby im pomóc lepiej przygotować się do tego testu. – Te podpowiedzi rzeczywiście na niewiele nam się zdały. Zaskoczeni byliśmy już na starcie – wspomina jeden z kursantów. – Położyliśmy się spać około godziny 22, ale nikt nie mógł zasnąć, bo stresowaliśmy się sprawdzianem. A ten nie zaczął się następnego dnia rano, ale jeszcze tej nocy – dodaje jego kolega.

Najpierw marsz, potem przeciwnik

Wyszli na zbiórkę w pośpiechu, bez plecaków, broni i wyposażenia. W pierwszej kolejności instruktorzy zaprowadzili ich na strzelnicę, potem był egzamin z WF-u (według norm obowiązujących w wojskach specjalnych). Ćwiczenia: bieg wahadłowy, brzuszki, podciągnięcia na drążku i bieganie. Kobiety zamiast podciągnięć robiły pompki. – Z satysfakcją obserwowałem to, że wyniki testu sprawnościowego są znacznie lepsze niż jeszcze pół roku temu – mówi „Wronek”. Potem żołnierze dostali po trzy racje żywnościowe, więc podejrzewali, że sprawdzian będzie trwał nie więcej jak trzy doby. – Po trzech dniach daliśmy im kolejną rację, tak żeby nie wiedzieli, ile tak naprawdę jest jeszcze do końca – wyjaśnia jeden z instruktorów.

Po testach sprawnościowych i egzaminie na strzelnicy kursanci mieli chwilę, by przygotować się do działania w terenie. Do lasu, gdzie odbywała się dalsza część sprawdzianu zabrali ze sobą plecaki, w których musiały się znaleźć m.in. zapasowe buty, ubranie cywilne, farbki do maskowania, sprzęt niezbędny do przetrwania w nieznanym terenie, woda i jedzenie. Kursanci zostali podzieleni na dwie sekcje. Pierwsze zadanie to 36-kilometrowa pętla taktyczna. Szli w nocy, w deszczu. – Po drodze musieli dotrzeć do kilku punktów, w których otrzymywali kolejne współrzędne – mówi instruktor. Nie mieli ze sobą żadnych urządzeń wyposażonych w GPS, a jedynie mapę i kompas. Maszerowali w nie najłatwiejszych warunkach. – Było ciemno i ciągle lało – opowiada „Gira”, 26-latek, absolwent Akademii Wychowania Fizycznego, jeden z kursantów. Po drodze czekało ich kilka zadań m.in. programowanie radiostacji, zakładanie maski przeciwgazowej na czas, wyznaczanie azymutów oraz ewakuacja rannego z pola walki. Kolejny etap to wejście na teren kontrolowany przez przeciwnika. Od tej pory musieli być niezauważalni. – Żeby było im trudniej członkowie Szkolnej Grupy Przysposobienia Obronnego Orlęta Poland Commando z Małogoszczy, współpracujący z Jednostką Wojskową Komandosów, wcielili się w rolę przeciwników – mówi „Wronek”. – Kursanci nigdy wcześniej nie widzieli tych ludzi, więc byli zaskoczeni – dodaje komendant.

Namierzyć „źródło”

Cywilne ubrania, które mieli w plecakach przydały się podczas jednego z kolejnych zadań. Od instruktorów kursanci otrzymali informację, że w jednej z restauracji pod Lublińcem znajduje się  informator, który ma im przekazać wiadomość, gdzie znajduje się broń i sprzęt. Musieli odnaleźć tego człowieka, tak by nie wzbudzić najmniejszych podejrzeń reszty gości restauracji, a wśród nich byli również instruktorzy. – Mundur by ich zdemaskował, więc kursanci przebrali się w cywilne ciuchy – opowiada instruktor, który obserwował jak wykonują zadanie. Zamówili  colę i usiedli przy jednym ze stolików, tak by mogli obserwować salę restauracji. Gdy wszedł do niej mężczyzna z „Polską Zbrojną” w ręku, zdecydowali się podejść do niego. Zapytali, o której odjeżdża autobus do pewnej miejscowości, a gdy usłyszeli umówioną wcześniej odpowiedź, mieli już pewność, że to ich informator. Od niego dowiedzieli się, gdzie znajduje się broń.

Ubrani znów w mundury i uzbrojeni weszli ponownie w głąb lasu. Tu musieli przez dwa dni obserwować obiekt, w którym terroryści przetrzymywali zakładniczkę. Meldowali o tym co się dzieje wokół budynku, wykonywali szkice obserwacyjne, robili zdjęcia, nasłuchiwali. Późnym wieczorem, w 48 godzinie obserwacji przeprowadzili szturm. To zadanie jednak nie podlegało ocenie. – Wiadomo, że szturm na budynek i operacje uwalniania zakładników, to poziom jeszcze nie dla nich, a w czasie kursu elewi poznali tylko podstawy „czarnej taktyki”. Ale mam nadzieję, że ta namiastka działań typowych dla żołnierzy wojsk specjalnych zainspiruje ich do tego, by podejść do selekcji i zostać żołnierzem zespołu bojowego – wyjaśnia „Wronek”.

Wyszli ze strefy komfortu

We wszystkich etapach egzaminu kursantom towarzyszyli instruktorzy z Ośrodka Szkolenia WS w Lublińcu. To m.in. osoby z doświadczeniem w zespołach bojowych. – Podczas egzaminu już tylko oceniam, czas na podpowiedzi już minął – mówi Andrzej, jeden z instruktorów. Dodaje, że o każdym z kandydatów ma już swoje zdanie, dostrzega ich złe i dobre strony. – Patrzę, jak pracują w grupie, czy potrafią stworzyć zgrany zespół, jak zachowują się na stanowiskach dowódczych, jak sobie radzą jako nawigatorzy – opowiada. Wszystkie obserwacje instruktorów i noty z poszczególnych zadań składają się na ocenę końcową.

Egzamin ostatecznie trwał sześć dni i nocy. Zdali go wszyscy – 28 osób. – Szkolenie było bardzo dobre. Dzięki niemu zdobyłem kilka nowych umiejętności, ale dla mnie najważniejsze jest to, że mogę teraz służyć w wojskach specjalnych – mówi „Gira”. Niektórzy z kursantów podkreślali, że w Lublińcu mieli okazję ćwiczyć również swoją motywację i determinację w dążeniu do celu. – W cywilu uprawiałam sporty ekstremalne, chodziłam do jaskiń, wspinałam się. Ale kiedy przemokłam, nie siedziałam przecież w mokrych ubraniach trzy dni z rzędu, tylko szłam się ogrzać i przebrać. A tu nie. W czasie jednego ze szkoleń w mokrym mundurze spędziłam kilka dni. To jest taki czas, kiedy mierzysz się ze sobą, z własną psychiką i potrzebami – mówi „Gaduła”, jedna z dwóch kobiet, które ukończyły kurs. Czy było warto? – Tak. Przyszłam tu ze ściśle sprecyzowanymi oczekiwaniami. Moim celem jest dostać się do jednostki wojskowej GROM. Mam nadzieję, że to marzenie spełni się szybko – dodaje „Gaduła”.

Jata sprawdziła się

Druga edycja kursu Jata jest na razie ostatnią. W tym roku minister obrony narodowej nie wydał decyzji o naborze na kolejny turnus szkoleniowy. Komendant Ośrodka wyjaśnia, że właśnie trwają prace nad uruchomieniem Centrum Szkolenia Wojsk Specjalnych, które w przyszłości prawdopodobnie będzie taki kurs organizować. Poza tym w jednostkach specjalnych powoli wyczerpują się stanowiska dla żołnierzy szeregowych. – Nie wiadomo, czy byłyby etaty dla kolejnych trzydziestu kandydatów – przyznaje „Wronek”. Podkreśla jednak, że kurs Jata udowodnił, że z cywila da się zrobić komandosa. – Niektórzy z naszych absolwentów ukończyli już selekcję i za chwilę trafią na kurs bazowy, a potem prawdopodobnie do zespołów bojowych – mówi komendant.