W czasie II wojny światowej na tereny okupowanej Polski zrzucono na spadochronach 316 cichociemnych. Świetnie wyszkoleni m.in. w dywersji mieli organizować ruch oporu i walczyć z nazistami. Dla uczczenia pamięci legendarnych żołnierzy w weekend odbędą się skoki spadochronowe i biegi terenowe. Wkrótce ukaże się też okolicznościowa moneta wydana przez NBP.

W grudniu ubiegłego roku Sejm jednogłośnie zdecydował, że 2016 będzie Rokiem Cichociemnych. Właśnie zaczynają się jego obchody.

W najbliższych miesiącach odbędzie się wiele wydarzeń, które mają upamiętnić legendarnych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych. W planach jest m.in. koncert w stołecznej filharmonii, piknik cichociemnych na Ursynowie oraz liczne wystawy i nadawanie imion cichociemnych szkołom. Pierwsze uroczystości odbędą się już w najbliższy weekend.

W sobotę 13 lutego w Dębowcu na Śląsku Cieszyńskim odbędą się obchody 75. rocznicy pierwszego zrzutu cichociemnych. – To właśnie u nas w Dębowcu, w nocy z 15 na 16 lutego 1941 roku, odbyło się pierwsze lądowanie spadochroniarzy w kraju i jednocześnie pierwszy zrzut na teren okupowanej Europy. Upamiętniamy te wydarzenia cyklicznie, ale uroczystości w tym roku będą miały szczególny charakter – zapowiada Karina Bogusz, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Dębowcu, który jest jednym ze współorganizatorów uroczystości jubileuszowych. Włączają się w nie także władze gminne i powiatowe.

Organizatorzy zapraszają m.in. na wystawę militarną, na której prezentowane będą zbiory: Muzeum Spadochroniarstwa i Wojsk Specjalnych w Wiśle, Fundacji Delta im. Cichociemnych i Spadochroniarzy PSZ, Stowarzyszenia Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz Grupy Rekonstrukcji Historycznej POŁUDNIE – Polscy Spadochroniarze Wojskowi. Będzie można również zobaczyć skoki spadochronowe oraz inscenizację podjęcia cichociemnych, którą wykonają członkowie fundacji Delta oraz Stowarzyszenia PSZ. W uroczystościach w Dębowcu udział weźmie minister obrony narodowej Antonii Macierewicz, cichociemny kpt. Aleksander Tarnawski ps. Upłaz oraz Janusz Zabielski, syn cichociemnego Józefa „Żbika” Zabielskiego. Asystę honorową wystawi 18 Batalion Powietrznodesantowy 6 Brygady.

Stadion Narodowy cichociemnym

Rocznicę pierwszego zrzutu cichociemnych do Polski uczci również stadion PGE Narodowy. – 15 i 16 lutego od zmierzchu aż do godziny 22 warszawiacy i goście będą mogli zobaczyć napis „Hołd cichociemnym”, który będziemy wyświetlać na fasadzie stadionu PGE Narodowego – mówi Monika Borzdyńska, rzeczniczka prasowa stadionu.


Pomysł upamiętnienia legendarnych żołnierzy wyszedł od Fundacji imienia Cichociemnych. – To sposób na przypomnienie Polakom, że mamy Rok Cichociemnych. W zrealizowaniu akcji pomógł nam Andrzej „Wodzu” Kruczyński, jeden z byłych oficerów Jednostki Wojskowej GROM, czyli kontynuatorów tradycji legendarnych skoczków – wyjaśnia Tomasz Jasionek, historyk z Fundacji im. Cichociemnych. Napis będzie biało-czerwony. – Kolory oświetlenia stadionu nawiązują do świateł używanych na placówkach odbiorczych w okupowane Polsce – dodaje Jasionek.

Bieg pamięci

Natomiast 16 lutego w Kobyłce pod Warszawą odbędzie się Bieg Cichociemnych. Mogą w nim wziąć udział jedynie służby mundurowe oraz uczniowie klas mundurowych. – Trasa będzie liczyła około siedmiu kilometrów i prowadziła przez las w Kobyłce – mówi Jarosław Dąbrowski, wolontariusz Fundacji Sprzymierzeni z GROM, pomysłodawca oraz organizator biegu. – Zostało nam niewiele wolnych miejsc, więc jeśli ktoś chce się zapisać, musi się pospieszyć – zachęca.

Zapisy trwają do 14 lutego do godziny 21. Wystarczy wysłać e-mail z danymi osób z drużyny: imiona i nazwiska, nazwę jednostki lub szkoły oraz wiek zawodników. W biegu startują bowiem drużyny trzyosobowe. Jeśli zgłoszą się biegacze, którzy nie mają swojego zespołu, organizatorzy przydzielą ich do różnych drużyn. Zapisy w dniu biegu będą możliwe tylko wtedy, jeśli znajdą się wolne miejsca na liście startujących.


Zawodnicy będą pokonywali trasę w mundurach. – Niezbędne są buty wojskowe lub trekkingowe za kostkę – zaznacza Dąbrowski. – Trasa nie należy do ekstremalnie niebezpiecznych, ale trzeba pamiętać o tym, że warunki atmosferyczne o tej porze roku mogą być trudne – tłumaczy.

Organizatorzy podkreślają, że ideą biegu jest uczczenie pamięci trzech pierwszych cichociemnych: mjr. Stanisława Kostki-Krzymowskiego „Kostki”, rotmistrza Józefa Gabriela Zabielskiego „Żbika” oraz kuriera Czesława Raczkowskiego. – To właśnie oni wykonali skok w nocy z 15 na 16 lutego – wyjaśnia pomysłodawca wydarzenia.

Pamiątkowa moneta

To jednak nie wszystko. 16 lutego Narodowy Bank Polski rozpocznie emisję 15 tysięcy 10-złotowych monet okolicznościowych. Mają 32 milimetry średnicy i ważą 14 gramów. NBP wydał je z okazji 75. rocznicy pierwszego zrzutu cichociemnych. Okolicznościowa moneta będzie gratką dla kolekcjonerów. Na awersie znajduje się skoczek pod czaszą spadochronu, a na rewersie znak spadochronowy z wieńcem i symbolem Polski Walczącej. W tle umieszczono 316 ptaków, które symbolizują cichociemnych. Monety będą w sprzedaży do 16 lutego 2018 roku.