Obozowisko Trzebień na żagańskim poligonie zmieniło się na trzy dni w bazę wojsk NATO, jaką spotkać można na Bałkanach. Trwało tam bowiem ćwiczenie taktyczne pod kryptonimem „Prisztina-16/I”, które było ostatnim sprawdzianem dla żołnierzy XXXIV zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego KFOR. W maju wyruszą oni na półroczną misję do Kosowa.



W zajęciach na terenie Ośrodka Szkolenia Poligonowego w Żaganiu wzięło udział prawie 250 żołnierzy. Największa grupa służy na co dzień w 23 Śląskim Pułku Artylerii w Bolesławcu, który przygotowuje polską zmianę KFOR. Ćwiczenia to sprawdzian gotowości całego kontyngentu do misji, tzw. certyfikacja. W wypełnianiu zadań mandatowych bolesławieckich żołnierzy wspomagali koledzy z Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych z Kielc, 1 Pomorskiej Brygady Logistycznej z Bydgoszczy, Centralnej Grupy Działań Psychologicznych z Bydgoszczy, 9 Warmińskiego Pułku Rozpoznawczego z Lidzbarka Warmińskiego oraz Żandarmerii Wojskowej z Mińska Mazowieckiego.

Jak na misji

Podczas certyfikacji starano się stworzyć warunki jak najbardziej zbliżone do tych, z jakimi żołnierze spotkają się podczas służby w Kosowie. Takie same jak na misji były zatem: system meldunkowy, tok pełnienia służb i dyżurów oraz życie w bazie. Zgodnie z procedurami obowiązującymi w misyjnym rejonie stworzono niezbędną dokumentację oraz przestrzegano zasad jej obiegu. Wymogom misji podporządkowano też wszelkie zachowania, zarówno te bojowe, jak i w życiu po służbie.

Oficerowie zespołu certyfikującego z Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych, pod przewodnictwem płk. Mirosława Potockiego, przez trzy dni wydawali przyszłym uczestnikom kontyngentu polecenia, którymi zaskakiwali i żołnierzy, i dowództwo zmiany. Najwięcej pracy mieli podwładni kpt. Piotra Sobańskiego z kompanii manewrowej. Jej plutony działały w różnych miejscach jednocześnie, wykonując różnorodne zadania.

Film: Bogusław Politowski/ portal polska-zbrojna.pl

Scenariusz stworzony do jednego z nich zakładał, że przy drodze, którą jechał patrol, miejscowy rolnik znalazł niebezpieczny pocisk artyleryjski. Żołnierze musieli utworzyć kordon zabezpieczający teren i wezwać patrol saperski, który zneutralizuje pocisk. W innym rejonie żołnierze pod dowództwem ppor. Konrada Kurleja otrzymali zadanie prowadzenia zsynchronizowanego patrolu z żołnierzami serbskimi wzdłuż umownej granicy administracyjnej. W trakcie otrzymali meldunek, że w pobliżu mają swoją kryjówkę członkowie grupy przestępczej, zajmującej się kradzieżą drewna. Żołnierze musieli ich ująć i przekazać w ręce lokalnej policji.

Jeszcze nie zakończyły się poprzednie działania, gdy do stanowiska dowodzenia kompanii (TOC – Tactical Operations Center) wpłynęły kolejne polecenia. Tym razem trzeba było zabezpieczyć helipad (lądowisko dla śmigłowców), a po wylądowaniu maszyny „przejąć” i ochraniać bardzo ważną osobę przybyłą do kontyngentu. Do tego zadania musiały wyruszyć dwa plutony. Jeden, aby kordonem zabezpieczyć teren i stworzyć stanowiska dla snajperów, drugi, złożony z żołnierzy żandarmerii, do ochrony dowódcy kontyngentu i jego gościa.

Precz z NATO...

Jeden z najciekawszych scenariuszy ćwiczeń dotyczył antynatowskiej demonstracji. Takie hasła wykrzykiwali demonstranci w pobliżu ratusza jednej z kosowskich miejscowości, w który na czas ćwiczeń zamieniony został jeden z poligonowych obiektów. Cywile niezadowoleni z lokalnych władz, szerzącej się korupcji i przestępstw wyszli na ulice. Oliwy do ognia dolał fakt, że rejon odwiedził bardzo ważny polityk znienawidzonego sąsiedniego państwa.


Na rozmowy z bojowo nastawionymi mieszkańcami udali się oficerowie z polskiego Zespołu Łącznikowo-Monitorującego. Niestety, nie udało im się złagodzić nastrojów. Wręcz przeciwnie – demonstrantów przybywało, a tłum stawał się coraz bardziej agresywny. Polscy oficerowie wraz z przedstawicielami lokalnych władz musieli się schronić w budynku urzędu.

Na pomoc zostały wezwane z bazy siły szybkiego reagowania (QRF – Quick Reaction Force). Żołnierze musieli dotrzeć do budynku i ewakuować z niego polskich żołnierzy i przedstawicieli władz. Zadanie było niebezpieczne. W ich kierunku rzucano kamienie i butelki. Dochodziło do starć. Nie pomogły prośby o spokój nadawane ze specjalnego samochodu – rozgłośni Taktycznego Zespołu Działań Psychologicznych.

Po kilkudziesięciominutowych zmaganiach żandarmom udało się ewakuować wszystkie osoby. Pod naporem tłumu wojskowi musieli się szybko wycofać. W trakcie starć jeden z żołnierzy został ranny w nogę, konieczne było opatrzenie rany i natychmiastowa ewakuacja medyczna.

To jednak nie był koniec ćwiczeń. W kolejnym dniu tłum agresywnych demonstrantów usiłował wedrzeć się na teren bazy wojskowej. Żołnierze znów musieli przeistoczyć się w siły policyjne. Jakby tego było mało, żołnierze QRF, wracający z akcji przy ratuszu, zostali na leśnej drodze ostrzelani przez nieznanych sprawców. Nie zatrzymując się, odpowiedzieli ogniem z pędzących samochodów i być może dzięki temu cali i zdrowi dotarli do bazy.

Na żołnierzy kompanii manewrowej podczas certyfikacji czekało wiele innych niespodziewanych zadań. Ochraniali konwój z żywnością, który został ostrzelany w drodze do bazy, otrzymali rozkaz rozproszenia demonstrantów metodami policyjnymi – przy użyciu, tarcz, pałek i broni gładkolufowej. Innym razem znaleźli się w centrum terenu skażonego bronią chemiczną i musieli działać w odzieży ochronnej.


– To dobrze, że było tak wiele zadań. Dzięki temu wiem, że mam żołnierzy bardzo dobrze przygotowanych do misji – ocenia kpt. Piotr Sobański, dowódca kompanii manewrowej. Dodał, że podczas przygotowań dbał, aby jego podwładni nauczyli się więcej niż potrzeba. Dzięki temu w czasie wykonywania zadań na Bałkanach nic ich nie zaskoczy i wyjdą bez szwanku z każdej sytuacji.

Wnioski pokontrolne

Podczas certyfikacji sprawdzono przygotowanie całego kontyngentu, jego wszystkich komórek organizacyjnych. Okazało się, że zarówno żołnierze trzonu bojowego kompanii manewrowej, jak i zespołów, które w rejonie misji wejdą w bezpośrednie podporządkowanie międzynarodowego dowództwa są bardzo dobrze przygotowani do zadań misyjnych. – W olbrzymiej większości są to ludzie, którzy brali już udział w misjach zagranicznych. Dobrze znają język angielski i wszystkie niezbędne procedury. Mówiąc kolokwialnie, nie mogliśmy się do niczego przyczepić, ponieważ podczas sprawdzianów działali bardzo profesjonalnie – podsumował płk Mirosław Potocki, przewodniczący komisji kontrolującej z DO RSZ.

Z wyników ćwiczenia „Prisztina-16/I” zadowolony jest także dowódca kontyngentu ppłk Jarosław Radzimierski. – Sprawdzian był trudny, ale udowodnił, że żołnierze z wielu jednostek wojskowych i instytucji potrafią ze sobą dobrze współpracować. To gwarantuje, że zadania stawiane nam przez międzynarodowe dowództwo NATO nie będą stanowiły żadnego problemu – zapewnił pułkownik.