Najwyższa Izba Kontroli zbadała, czy Polski Holding Obronny prawidłowo wydał pieniądze, które dostał z resortu skarbu na sfinansowanie projektów badawczych na rzecz obronności. – Mimo pewnych nieprawidłowości nasza ocena jest pozytywna – podkreślał dyrektor Sławomir Grzelak z NIK podczas posiedzenia Komisji Obrony oraz Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii.
Ministerstwo Skarbu Państwa w latach 2011–2013 przelało na konta PHO ponad 378 mln złotych. Środki te były przeznaczone na sfinansowanie 15 projektów badawczych na rzecz wojska, a realizowanych przez spółki należące do Holdingu. Inspektorzy NIK zbadali, czy pieniądze otrzymane z resortu skarbu zostały wydane prawidłowo.
Wprawdzie kontrolerzy pozytywnie ocenili działania PHO, jednak wytknęli Holdingowi, że część pieniędzy ze wsparcia (w sumie 76 mln zł) zostało wydanych niezgodnie z ich przeznaczeniem. I tak, PHO przekazał ponad 2 mln zł na odprawy dla pracowników (w ramach programu „dobrowolnych odejść”). Co więcej, kontrolerzy odkryli, że część zwolnionych ponownie znalazła zatrudnienie w spółkach PHO.
– Trzy spośród 15 projektów badawczych finansowanych ze środków resortu skarbu nie miało rekomendacji Ministerstwa Obrony Narodowej, choć był taki wymóg – mówił Sławomir Grzelak, dyrektor Departamentu Gospodarki, Skarbu Państwa i Prywatyzacji NIK. Chodzi o 39,6 mln zł, czyli 12,5 proc. całej kwoty wsparcia dla PHO. Izba podkreśliła, że brak rekomendacji MON znacznie zwiększył ryzyko, że armia nie wykorzysta efektów tych prac. Wśród projektów bez rekomendacji resortu obrony znalazły się programy dotyczące opracowania nowej amunicji oraz budowy BWP.
Spółkom PHO nie udało się także dotrzymać dwuletniego terminu prac – opóźnienia wynosiły od 3 do 24 miesięcy. Były też problemy z szybkim wykorzystaniem całej otrzymanej sumy. Nadwyżki znalazły się na kontach spółek. W ten sposób „zarobiły” one 6,5 mln zł odsetek. Jednak – jak podkreślali przedstawiciele NIK oraz PHO – pieniądze te również zostały przeznaczone na sfinansowanie projektów badawczych. Z raportu NIK wynika także, że Holding „wykorzystywał przejściowo środki ze wsparcia na uregulowanie zobowiązań podatkowych oraz zabezpieczenie gwarancji bankowych (łącznie 16,6 mln zł) oraz przedwcześnie podwyższał kapitał zakładowy (47,5 mln zł)”.
Rafał Baniak, wiceminister skarbu, zapewniał posłów, że jego resort zajął się już realizacją wniosków pokontrolnych. – Holding zwróci środki, które zostały przez PHO wydane na odprawy dla pracowników. Będą one przeznaczone na realizację projektów badawczych. Poprawiliśmy także współpracę z Ministerstwem Obrony Narodowej, tak aby wszystkie projekty miały rekomendacje obu resortów – przekonywał wiceminister Baniak.
Z kolei Mariusz Andrzejczak, wiceprezes PHO, podkreślał, że choć nie wszystkie projekty miały akceptację MON, to jednak wszystkie wpisywały się w potrzeby wojska określone w planie modernizacji technicznej armii.
autor zdjęć: Andrzej Witkowski
komentarze