W Dowództwie Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych odbywa się 18-19 marca doroczna konferencja bezpieczeństwa lotów lotnictwa Sił Zbrojnych RP. Pięćdziesiątemu szóstemu spotkaniu dowódców jednostek lotniczych, szefów pionów bezpieczeństwa lotów, dowódców grup działań lotniczych i obsługi technicznej oraz dyrektorów i ekspertów z instytucji zajmujących się sprawami lotnictwa przyświeca hasło „Systemowe podejście do zarządzania bezpieczeństwa lotów jako rozwinięcie metod zapewnienia bezpieczeństwa w lotnictwie SZRP”.


W konferencji uczestniczą przedstawiciele Ministerstwa Obrony Narodowej, Sztabu Generalnego WP i Dowództwa Operacyjnego RSZ, przemysłu lotniczego, uczelni i instytutów, a także lotnictwa służb porządku publicznego i cywilnych instytucji lotniczych.

Zadaniem konferencji jest nie tylko podsumowanie ubiegłorocznej działalności w obszarze bezpieczeństwa lotniczego, ale także określenie kierunków umożliwiających zapewnienie bezpiecznego wykonania zadań lotniczych w systemie narodowym i sojuszniczym w 2014 roku.
Dowódca generalny RSZ generał broni pilot Lech Majewski ocenił, że rok 2013 był dla lotników kolejnym dobrym okresem, gdyż spędzili w powietrzu ponad 60 tysięcy godzin i uniknęli najpoważniejszych w skutkach zdarzeń. Generał podkreślił, że działania lotników ukierunkowane były na wdrożenie do szkolenia lotniczego rozwiązań o charakterze systemowym (w postaci nowych instrukcji, regulaminów, programów szkolenia i metodyk), a towarzyszyło temu faktycznie intensywne szkolenie w powietrzu i wykonanie zadań w zintegrowanym sojuszniczym systemie obrony powietrznej. Co ważne, nie odnotowano ani jednego przypadku niezdyscyplinowania w powietrzu.

Generał Majewski wskazał, że prowadzone szkolenie z sukcesami zwieńczone było udziałem w wielu ćwiczeniach krajowych i zagranicznych. Załogi uczestniczyły w operacjach na obczyźnie, realizując zadania bojowe, humanitarne, deportacyjne, wspierające służby i resorty cywilne. Kontynuowano intensywne szkolenie nawigatorów, kontrolerów ruchu lotniczego, meteorologów i personelu służby inżynieryjno-lotniczej. – Prowadzone na wszystkich szczeblach działania profilaktyczne odnoszące się do bezpieczeństwa lotów oraz zaangażowanie personelu latającego pozwalają nam dziś mówić, że utrzymujemy satysfakcjonujący poziom bezpieczeństwa lotów – wskazał generał Majewski. Podkreślił, że nie oznacza to, że lotnicy mogą spocząć na laurach, bo zagrożenie zawsze istnieje. – Z prowadzonych wieloletnich analiz wynika, że dobry poziom bezpieczeństwa osiąga się poprzez utrzymanie wysokiej sprawności eksploatowanego sprzętu, właściwe ukierunkowanie działalności profilaktycznej oraz nieustanne doskonalenie systemu szkolenia. W łańcuchu przyczynowo-skutkowym należy wzmacniać przede wszystkim człowieka, jako najsłabsze ogniwo.

Podczas konferencji płk pil. Mirosław Grochowski, szef Inspektoratu MON do spraw BL, przedstawił wyniki badania zdarzeń lotniczych zaistniałych w wojsku w 2013 roku. Dowódcy skrzydeł i brygad lotniczych zameldowali o zagrożeniach dla bezpieczeństwa lotów dostrzeganych w jednostkach im podległych oraz podejmowanych działaniach mających zminimalizować możliwość zmaterializowania się tych zagrożeń. Była zatem mowa o niedoskonałościach sprzętu latającego, szkoleniu pilotów z promocji 2012 i 2013, lotach w goglach noktowizyjnych, szkoleniu instruktorów, zderzeniach z ptakami i zwierzyną zamieszkującą lasy na terenie baz lotniczych, czystości dróg startowych, niebezpiecznych zjawiskach pogodowych i dostępności statków powietrznych oraz o kulturze sprawiedliwego traktowania (Just Culture). – Chcemy uczyć się tylko na błędach innych. Dlatego niezbędne jest, abyśmy mówili sobie tylko prawdę, także o popełnianych błędach. Stąd taka waga  Just Culture – podkreślał płk pil. Dariusz Malinowski, dowódca 2 Skrzydła Lotnictwa Taktycznego.

Płk pil. Eugeniusz Gardas, szef usytuowanego w Sztabie Generalnym WP Zespołu Zapewnienia Jakości w Lotnictwie, przedstawił wnioski z przeprowadzonych w 2013 roku pierwszych audytów. Zapowiedział, że w kilkudziesięciu audytach planowanych na rok 2014 ujęte zostaną kwestie badań lotniczo-lekarskich wykonywanych w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej, zasadności lotów inspektorskich, zarządzania zasobami personelu latającego w lotnictwie transportowym, stanu lotnisk śmigłowcowych, szkolenia na symulatorach lotu. – Chcemy też przyjrzeć się technice naziemnej, służącej zabezpieczeniu lotów – wskazał pułkownik.

Gen. dyw. pil. Jan Śliwka, inspektor sił powietrznych, poinformował, że w 2014 roku lotnicy wojskowi planują spędzić w powietrzu ponad 65 tysięcy godzin, a sprzyjająca pogoda sprawia, że już wykonali 15 procent założonego planu.

Generał Majewski wskazał, że jednym z celów na rok 2014 jest osiągnięcie i utrzymanie co najmniej 70-procentowej dostępności samolotów i śmigłowców. Polecił także sprawdzić i ujednolicić (jeśli jest taka potrzeba) w jednostkach dokumentację do szkolenia lotniczego i spadochronowo-desantowego. – We wszystkich działaniach powinniście podejmować decyzje przemyślane, racjonalne, kierując się wymogiem zapewnienia bezpieczeństwa podwładnym – zwrócił się do przybyłych na konferencję dowódców i osób funkcyjnych. – Jeśli nie będzie warunków do wykonania zadania, zadań nie należy wykonywać. W lotnictwie przecenianie swoich umiejętności zbyt często źle się kończy – podkreślił i podziękował wszystkim tym, którzy przyczyniają się do utrzymania osiągniętego stanu bezpieczeństwa lotów.

Tekst: ppłk Artur Goławski