moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
O stresie bojowym na światowym forum

PTSD staje się problemem społecznym. Dostrzegają to naukowcy i szukają sposobów na profilaktykę. W Holandii terapią są objęci nie tylko weterani, ale również policjanci, strażacy oraz załogi karetek pogotowia – mówi mł. chor. Przemysław Wójtowicz ze Stowarzyszenia Rannych i Poszkodowanych w Misjach poza Granicami Kraju.


Wrócił Pan właśnie z międzynarodowej konferencji w Holandii, poświęconej leczeniu i zapobieganiu PTSD. W gronie dyskutujących specjalistów był Pan jedynym weteranem rannym na misji.

Konferencję „Meaning as a mission” zorganizowałaholenderska federacja weteranów BNMO. Byłem tam jednym z członków polskiej delegacji – oprócz wiceministra Jacka Polańczyka, prof. Mieczysława Szostaka i gen. Stanisława Woźniaka ze Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ. O profilaktyce i sposobach leczenia PTSD rozmawiali profesorowie, światowej sławy psychiatrzy, generałowie, którzy kiedyś sami byli na misji, a dziś pomagają rannym żołnierzom. I choć faktycznie było to spotkanie tzw. szczebla wykonawczego, to mogłem tam zabrać głos jako jedyny żołnierz ranny na misji.

Opowiadał Pan o stosowanej przez polskich weteranów idei rehabilitacji przez sport i rekreację. Jak odebrali to specjaliści zawodowo zajmujący się PTSD?

Temat wzbudził dyskusję. Wybrałem go nieprzypadkowo. Jestem pomysłodawcą sportowych przedsięwzięć weteranów, a jednocześnie żołnierzem, który został ranny na misji. Sam po wypadku jeździłem na wózku i się przekonałem, że dzięki aktywności fizycznej można wyjść z każdych opresji. Dlatego na własnym przykładzie chciałem pokazać, że wypadek nie musi oznaczać końca aktywnego życia, a dla niektórych może się stać początkiem przygody ze sportem. Przedstawiłem ten projekt jako jedną z dróg leczenia stresu bojowego. Mówiłem o tym, że polscy weterani chcą i coraz częściej udowadniają, że potrafią pokonać własne ograniczenia fizyczne i psychiczne. Że nurkują, wspinają się po górach, biorą udział w rowerowych rajdach. Przedstawiłem też plany naszych kolejnych sportowych przedsięwzięć, w tym górskiego rajdu i kursu wodnego.

Czy naukowcy też byli zdania, że sport to doskonałe lekarstwo na pourazowy stres?

W przypadku zaburzeń związanych z PTSD wielu z nich podkreśla korzyści płynące ze sportowej aktywności. Jest przecież znaczna grupa żołnierzy z PTSD, którym bieganie czy jazda na rowerze pomogły w powrocie do normalnego życia.

Jak zapobiegają PTSD w armiach innych państw?

Na zachodzie jest na przykład ścisła kontrola wyjazdów misyjnych. W efekcie nie ma możliwości, by żołnierz wrócił z jednej zmiany i niedługo potem wyjechał na kolejną. Jest to ściśle przestrzegane, a odstęp między wyjazdami musi wynosić co najmniej dwa lata. Dzięki temu żołnierz ma czas ochłonąć i zmniejszyć poziom adrenaliny, która na misji bywa uzależniająca. Wykluczone jest także, by na misję jechał żołnierz, który został ranny podczas służby poza granicami swojego kraju. W profilaktyce PTSD, bez względu na kraj, ważna jest też dyskusja o tym, czym jest ta choroba i z czym się wiąże. I że może dopaść każdego z nas.

Są żołnierze, którzy myślą wręcz odwrotnie „dopadnie wszystkich, tylko nie mnie” …

Tym bardziej szkolenia dotyczące takich zagrożeń muszą się stać powszechne. Po zwykłej pogadance na ten temat żołnierz uczestniczący w misji nie będzie wiedział, kiedy i jak reagować. Doskonale przedstawiła to na konferencji holenderska psycholog, która omówiła poszczególne etapy rodzenia się PTSD. Posłużyła się przy tym terminem „road lights”, czyli świateł drogowych. Pomarańczowe światło to sytuacja, w której żołnierz zaczyna czuć, że coś niedobrego zaczyna się z nim dziać. To pierwszy alarm i już wtedy powinien reagować. I dlatego musi wiedzieć, jak w praktyce ma to zrobić, do kogo się zwrócić, gdzie szukać pomocy.

A gdy PTSD stanie się już faktem?

Programy pomocy w różnych krajach są w sumie bardzo podobne, choć w większości państw europejskich prowadzi je armia. Są to m.in. warsztaty psychologiczne czy turnusy rehabilitacyjne dla weteranów.

Mnie akurat spodobał się odwiedzony przez nas ośrodek terapeutyczny w Doorn. Jest on przeznaczony nie tylko dla weteranów, ale i dla osób cywilnych z różnymi postaciami stresu pourazowego. Może pomieścić jednorazowo 300 pacjentów. Jest nie tylko ładnie zbudowany i wykończony; każdy drobiazg dostosowany jest w nim do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Warto podkreślić, że akurat w Holandii terapią PTSD objęci są nie tylko żołnierze weterani, ale również policjanci, strażacy oraz członkowie załóg karetek pogotowia. To dowód, że PTSD staje się problem społecznym. W wielu krajach na tyle dużym, że interesują się nim szerokie grupy naukowe.

Młodszy chorąży Przemysław Wójtowicz służy w 1 Warszawskiej Brygadzie Pancernej. Jest starszym instruktorem, pełni też funkcję pomocnika dowódcy brygady ds. rannych i poszkodowanych w misjach. Był na VII zmianie Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie.
Paulina Glińska

autor zdjęć: Ewa Korsak

dodaj komentarz

komentarze

~scooby
1384519020
Wszyscy ze zdiagnozowanym , przez lekarza wojskowego stresie bojowy wracać bezzwłocznie do cywila. Nie narażamy kolegów z drużyny.
DB-A6-73-01

Samotna placówka
Flanka pod strażą
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Medalowy finisz strzelców
Polskie systemy satelitarne w orbicie zainteresowań Grecji
Jak prowadzić Leoparda?
Szlify na moście
Vipery wracają do Czech
Gwarancje BGK w finansowaniu rozwoju MŚP w sektorze obronnym i technologiach typu dual-use
Promień nie do zniesienia
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Cyberspecjaliści na poligonie
Pancerny poligon
Borsuki w Poznaniu
Ratunek pod ogniem
Kosmiczny Bursztyn
Roboty zamiast saperów
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Sulechów z brygadą artylerii
Bombowiec na dnie Bałtyku
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Nigdy nie zostawiamy swoich
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Zatrzymać masywny krwotok
Więcej Piorunów i Jelczy
Generał z cienia
„Kurs generalski” dla podoficerów
ORP „Albatros” w akcji
AI za sterami Gripena
Gorący lipiec PKW Łotwa
Marsz z weteranem
Złoto i brąz w sportach walki
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
„Horyzont” przedłużony
Ojcowie polskiej niepodległości
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Waryński liderem nieruchomości w PGZ-ecie
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Pokład okrętu… pod dachem
Gladius, czyli polski miecz
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
Stała obecność sił USA coraz bliżej
MON zmienia system gotowości obronnej
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Road to Life
Sokół na ratunek w górach
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Tak rodzą się piloci myśliwców
Medycy bojowi na poligonie
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Pancerny atak z wody
Flight into the Future
„Ślązak” czeka na modernizację
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Okno dla gigantów
Wiceszef MON-u w Kijowie
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Constans historii

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO