Główna książnica polskiego wojska to skarbnica wiedzy o wojskowości – podkreślali goście zaproszeni na święto Centralnej Biblioteki Wojskowej. Dziś obchodzono także 100-lecie „Polskiej Bibliografii Wojskowej”, kwartalnika wydawanego przez CBW. Z tej okazji odsłonięto tablicę poświęconą marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu, patronowi biblioteki i inicjatorowi jej powołania.

– Centralna Biblioteka Wojskowa wielokrotnie zmieniała się w czasie 102 lat swojego istnienia. Nieustannie jednak gromadzi, zabezpiecza i udostępnia dorobek piśmienniczy dotyczący Wojska Polskiego i wojskowości. Inicjuje też przedsięwzięcia propagujące tradycje zbrojne i edukację patriotyczną – mówił dr Jan Tarczyński, dyrektor CBW w Warszawie podczas święta tej głównej wojskowej książnicy.

Jednocześnie obchodzono 100-lecie „Polskiej Bibliografii Wojskowej”, kwartalnika wydawanego przez CBW. Z tej okazji odsłonięto pamiątkową tablicę poświęconą marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu, patronowi CBW i inicjatorowi powołania biblioteki.

Do źródeł tożsamości

„CBW ze swoim bogatym księgozbiorem i przedsięwzięciami, które organizuje, stanowi ważny ośrodek badań i zaplecze dla naukowców zajmujących się historią wojskowości i obronnością” – napisał do uczestników uroczystości prezydent Andrzej Duda. „Biblioteka powołana tuż po odzyskaniu przez Polskę niepodległości była jedną z podwalin tożsamości odrodzonego Wojska Polskiego” – przypomniał z kolei Mariusz Błaszczak. Minister obrony w swoim liście podkreślał, że dziś CBW oferuje czytelnikom rozbudowane zbiory, bez których trudno wyobrazić sobie pracę historyków czy teoretyków wojskowości oraz rozwój wyższych oficerów WP.

Podczas uroczystości Jan Józef Kasprzyk, szef Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, przedstawił historię CBW. Przypomniał, że główna książnica wojskowa odrodzonej Rzeczypospolitej powstała w 1919 roku, kiedy Polska nie miała jeszcze ustalonych granic. – Marszałek Piłsudski wiedział, jak ważne dla odrodzonej Polski i jej siły zbrojnej jest utworzenie instytucji, gdzie można będzie pozyskiwać wiedzę o przeszłości, aby budować współczesność i tworzyć plany na przyszłość – dodał szef Urzędu.

Punktem kulminacyjnym uroczystości było odsłonięcie przy wejściu do budynku CBW tablicy poświęconej marszałkowi Piłsudskiemu. Widnieje na niej moneta wybita przez Mennicę Polską z okazji 100-lecia CBW z wizerunkiem Marszałka i jego mottem: „Naród, który traci pamięć, przestaje być narodem – staje się jedynie zbiorem ludzi czasowo zajmujących dane terytorium”.

Tablicę sfinansował Instytut Pamięci Narodowej. „Piłsudski jako historyk i publicysta dostrzegł znaczenie, jakie dla budowanych fundamentów państwa miały studia nad wojskowością, dlatego już siedem miesięcy po odzyskaniu niepodległości powołał CBW, skarbnicę wiedzy o wojnie i wojskowości” – napisał w liście przesłanym z tej okazji dr Jarosław Szarek, prezes IPN. Dodał, że – zdaniem Marszałka – w zachowaniu chwały o wielkiej Rzeczypospolitej i jej wojskowości zasadza się źródło tożsamości narodu.

Podczas jubileuszowych obchodów wręczono medale 100-lecia Centralnej Biblioteki Wojskowej, a także medale „Pro Bono Poloniae” i „Pro Patria” przyznane przez szefa UdsKiOR osobom szczególnie zasłużonym w kultywowaniu pamięci o bohaterach walk o niepodległość Polski.

Natomiast przed budynkiem CBW otwarto wystawę plenerową poświęconą dziejom kwartalnika „Polska Bibliografia Wojskowa” oraz zadaniom CBW. Uroczystość uświetnił koncert w wykonaniu chóru Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego.

Książki, czasopisma, filmy, pliki…

Centralna Biblioteka Wojskowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego została powołana 13 czerwca 1919 roku rozkazem ministra spraw wojskowych na wniosek Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego. Podczas II wojny światowej placówka utraciła większość swojego księgozbioru. Po 1945 roku był on systematycznie odbudowywany. Najpierw było niespełna 5 tys. woluminów, dziś zaś w CBW jest zgromadzonych ponad 750 tys. książek, czasopism, starodruków, rękopisów, fotografii i map dotyczących obronności, bezpieczeństwa i historii wojskowej. Od powstania biblioteki do dziś skorzystało z niej 3,5 mln użytkowników. Wypożyczyli oni ponad 5 mln woluminów.

Zadaniem biblioteki jest gromadzenie, opracowywanie, przechowywanie i udostępnianie zbiorów oraz prowadzenie działalności informacyjnej, a także naukowo-badawczej w dziedzinie nauk o bezpieczeństwie, obronności czy historii wojskowości. Pracownicy CBW zajmują się także digitalizacją zbiorów w formie Wojskowej Biblioteki Cyfrowej „Zbrojownia”, organizują wystawy, tworzą historyczne filmy dokumentalne.

Do zadań CBW należy również dystrybucja w resorcie obrony publikacji naukowych Organizacji NATO ds. Nauki i Technologii w obszarze obronności i bezpieczeństwa (NATO Science and Technology Organization – NATO STO), Europejskiej Agencji Obrony (European Defence Agency – EDA) i innych organizacji międzynarodowych.

Kwartalnik „Polska Bibliografia Wojskowa”, opracowywany przez Dział Bibliografii Wojskowej CBW, po raz pierwszy został wydany w marcu 1921 roku. Autorami tej pierwszej polskiej bibliografii wojskowej pod nazwą „Komunikat Bibliograficzny” byli Kazimierz Daszkiewicz i Janusz Gąsiorowski, pracownicy CBW. „Komunikat Bibliograficzny” ukazywał się do 1971 roku. Jego kontynuacją jest właśnie kwartalnik „Polska Bibliografia Wojskowa” wydawany do dzisiaj.

Rejestruje on całe polskie piśmiennictwo wojskowe: publikacje książkowe, artykuły z czasopism wojskowych i ogólnopolskich, a także piśmiennictwo cywilne poświęcone militariom. Adresowany jest przede wszystkim do pracowników resortu obrony, Sztabu Generalnego WP, a także instytucji wojskowych, cywilnych i naukowych zainteresowanych tematyką wojskową oraz problematyką bezpieczeństwa.