Zakładali bazy obserwacyjne w górach i przez wiele dni prowadzili zwiad, przygotowywali zasadzki i akcje bezpośrednie. Tego rodzaju zadania wykonywali terytorialsi, którzy szkolili się w USA. W Appalachach współdziałali z amerykańskimi specjalsami i gwardzistami. Ale to nie zadania okazały się najtrudniejsze, lecz pogoda. Temperatura spadła do minus 20 stopni.

Stu czterdziestu terytorialsów spędziło niemal trzy tygodnie w Stanach Zjednoczonych i wzięło udział w ćwiczeniu „Ridge Runner”. To żołnierze zawodowej i ochotniczej służby wojskowej z trzech Brygad OT: Podkarpackiej, Podlaskiej, Lubelskiej oraz Dowództwa WOT. – Celem ćwiczenia była współpraca sił specjalnych i obrony terytorialnej w ramach działań o charakterze asymetrycznym – informuje ppłk Marek Pietrzak, rzecznik WOT. Dowódca formacji gen. dyw. Wiesław Kukuła przekonuje, że „Ridge Runner” jest unikatowym projektem szkoleniowym. Dzięki niemu – jak zauważa generał – możliwe jest współdziałanie pomiędzy siłami specjalnymi a jednostkami obrony terytorialnej, które mają bronić i wspierać społeczności lokalne. – Cichociemni i Armia Krajowa zbudowała podwaliny pod takie współdziałanie. Dzisiaj są one częścią doktryny WOT – mówi gen. dyw. Wiesław Kukuła. – Bardzo się cieszę, że Gwardia Narodowa i siły specjalne USA umożliwiła nam udział w kolejnej edycji ćwiczenia. W jego czasie pozyskiwaliśmy kompetencje do organizacji podobnego ćwiczenia na terenie Polski i państw bałtyckich – dodaje.

Selekcja wyłoniła najlepszych

Marcin, od dwóch lat żołnierz ochotniczej służby wojskowej, przyznaje, że gdy dowiedział się o możliwości wyjazdu szkoleniowego do Stanów Zjednoczonych, długo się nie zastanawiał. – O służbie w wojsku marzyłem od liceum. Niestety nie dostałem się na studia oficerskie, więc musiałem trochę zmienić plany. Ukończyłem uczelnię w Szkocji, a potem obroniłem dyplom w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Gdy dowiedziałem się o możliwości wstąpienia do WOT, pomyślałem, że to w sam raz dla mnie – opowiada żołnierz 3 Brygady OT.

Spośród ochotników zostali wyłonieni najlepsi. Na początek kandydaci musieli przejść test znajomości języka angielskiego, w szczególności słownictwa wojskowego. Potem czekała ich selekcja w terenie. – Podczas rozmowy kwalifikacyjnej prowadzonej po polsku i po angielsku pytaliśmy kandydatów o ich stan zdrowia oraz dodatkowe kwalifikacje i ukończone kursy specjalistyczne – tak por. Oskar Namaczyński-Kapała, dowódca kompanii, opisuje selekcję kandydatów w 3 Brygadzie OT.

Żołnierze musieli sprawdzić się także w terenie. Pozbawieni telefonów, zegarków, nadajników GPS, wyposażeni jedynie w kompas i mapę, ruszyli w teren. Musieli zameldować się w kilku punktach kontrolnych. – W czasie marszu, każdy z uczestników miał kilkukrotnie ważony plecak. Obciążenie nie mogło być mniejsze niż 15 kilogramów – dodaje por. Namaczyński-Kapała. Ostatnim etapem sprawdzianu był marszobieg po wyznaczonej trasie.

Ostatecznie, z 3 Podkarpackiej Brygady OT wybrano ponad 30 osób. – Zależało nam na osobach ambitnych, takich które angażują się w wykonywane zadania i potrafią działać taktycznie. Dobieraliśmy je zgodnie ze specjalnościami wojskowymi, potrzebowaliśmy dobrego dowódcy, sapera, łącznościowca, strzelca, itp. – wylicza dowódca kompanii. Wytypowani żołnierze musieli się do wyjazdu starannie przygotować. Terytorialsi z Podkarpacia szkolili się w Bieszczadach. – Spotykaliśmy się na weekendowych, bardzo intensywnych szkoleniach. Mieliśmy zajęcia taktyczne, chodziło o to, by nauczyć się współdziałania i wyrównać poziom szkolenia pomiędzy plutonami. Jak się później okazało, nasze przygotowanie w kraju ułatwiło nam działanie za oceanem – dodaje Marcin.

Trening z „zielonymi beretami”

Wytypowani do wyjazdu żołnierze spotkali się najpierw w Zegrzu. Tam pobrali broń i ekwipunek oraz przeszli ostatnie szkolenia teoretyczne. – Podróż do Stanów była męcząca. Zjechaliśmy do Zegrza, potem z Zegrza na Okęcie i wreszcie po 9 godzinach lotu byliśmy w Nowym Jorku. Ale to nie był koniec naszej podróży. Prawie 10 kolejnych godzin spędziliśmy w autokarze – relacjonuje żołnierz.

Terytorialsi dotarli do Wirginii Zachodniej. Po krótkiej aklimatyzacji rozpoczęli szkolenie. Podczas treningów obserwowali ich instruktorzy z amerykańskich sił specjalnych i Gwardii Narodowej. – Każdy z polskich plutonów miał instruktorów. Amerykanie byli pozytywnie zaskoczeni poziomem naszego wyszkolenia, choć wiedzieli, że jesteśmy młodą formacją – mówi jeden z żołnierzy. Por. Namaczyński-Kapała dodaje, że Amerykanie chcieli zweryfikować obowiązujące w Polsce procedury i sposób działania. – Wszystko po to, by w trakcie ćwiczenia nie było żadnych rozbieżności – wyjaśnia.

Po trzech dniach wszyscy ruszyli w góry. Przez dziesięć dni i nocy działali w Appalachach. – Na wysokości 1000 metrów zbudowaliśmy bazę obserwacyjną, gdzie pozostaliśmy przez kolejnych kilka dni. To było ciekawe doświadczenie. W czasie ćwiczeń rotacyjnych lub zintegrowanych mieliśmy co prawda tego rodzaju zajęcia w terenie, ale żadne nie trwały tak długo – opisuje Marcin.

Żołnierze podkreślają, że ćwiczenia były na bardzo wysokim poziomie. Zgodnie ze scenariuszem znaleźliśmy się na terytorium państwa, które zostało zaatakowane przez armię innego kraju. – Amerykanie opisali nam konflikt, który narastał przez 50 lat. Mieliśmy także dostęp do witryny internetowej, coś w rodzaju dziennika internetowego, gdzie codziennie publikowano nowe informacje dotyczące konfliktu zbrojnego. Publikowano wiadomości dotyczące zamieszek, ofiar, zamachów, itp. – opisują terytorialsi.

Zadania Polakom stawiali instruktorzy amerykańscy. Żołnierze WOT musieli m.in. prowadzić zwiad w terenie, poruszać się niepostrzeżenie pomiędzy górskimi miejscowościami i prowadzić rozpoznanie wskazanych budynków. Wojskowi organizowali także akcje bezpośrednie, m.in. zasadzki czy przejęcia transportu. – Najtrudniejsze chwile przeżywaliśmy, gdy zmieniła się pogoda. Padał śnieg, a temperatura spadła do minus 20 stopni Celsjusza – opisuje Marcin. W takich warunkach przebywanie w namiocie nie jest łatwe, a co dopiero, gdy trzeba było wyjść w nocy z ciepłego śpiwora i trzymać wartę od 3 nad ranem – dodaje szeregowy.

Instruktorzy amerykańscy cały czas przyglądali się temu, jak działają Polacy. Czasem wcielali się w rolę przeciwnika w czasie ćwiczeń, a potem przekazywali terytorialsom swoje uwagi. – To nawet nie chodziło o to, żeby oni nas uczyli. Oni poznawali nasze sposoby działania, mówili o tym, jak sami zorganizowaliby jakąś akcje. Wymienialiśmy się raczej uwagami i omawialiśmy różnice – przyznaje por. Namaczyński-Kapała. – Bardzo się cieszę z tego wyjazdu, bo wiele skorzystaliśmy. Poznaliśmy nie tylko nowe metody szkolenia, ale mieliśmy okazję działać w wymagającym środowisku. Przede wszystkim jednak szkoliliśmy się u boku gwardzistów i skorzystaliśmy z umiejętności specjalsów, którzy chętnie dzielili się doświadczeniem wyniesionym np. z misji – dodaje dowódca kompanii z 3 BOT.

Ćwiczenia „Ridge Runner” są organizowane w stanie Zachodnia Wirginia przez Gwardię Narodową i siły specjalne USA. Do udziału w nich Amerykanie zapraszają żołnierzy z zaprzyjaźnionych armii. WOT dostał taką propozycję pod koniec 2018 roku. Po raz pierwszy terytorialsi (a dokładnie żołnierze Podlaskiej Brygady OT oraz DWOT) wyjechali na „Ridge Runner” latem. W jesiennej edycji szkolili się przedstawiciele DWOT oraz trzech brygad OT.