Czy istnieje szansa stworzenia Europy bez podziałów kulturowych, konfliktów i napięć? Jakie wyzwania i zagrożenia dla państw Europy niesie migracja z innych rejonów świata? Na te i wiele innych pytań próbowali odpowiedzieć uczestnicy debaty naukowej, która odbyła się we Wrocławiu.

Organizatorami konferencji była kadra naukowo-dydaktyczna Wydziału Nauk o Bezpieczeństwie Akademii Wojsk Lądowych we Wrocławiu. To już piąta konferencja z cyklu „Społeczeństwo a wojna”. W tegorocznym spotkaniu oprócz naukowców z Polski wzięli udział ludzie nauki z Syrii, Francji, Turcji i Ruandy.

Głównym celem konferencji była wymiana poglądów na temat najistotniejszych problemów związanych z migracjami w Europie. Dyskutowano m.in. o ewentualnych zagrożeniach, jakie dla krajów europejskich wynikają z masowych przemieszczeń ludności, reakcji tutejszych społeczeństw na przybyszów z innych stron świata, a także o perspektywach przetrwania kultury europejskiej w obliczu masowego napływu przedstawicieli innych kręgów cywilizacyjnych.

Podczas sesji inauguracyjnej zagadnienia, które zostały poruszone w trakcie całej naukowej debaty, oraz potrzebę współpracy wojskowych i cywilnych znawców tematu omówił prof. dr hab. Zdzisław Winnicki, dyrektor Instytutu Studiów Międzynarodowych – Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Profesor zaznaczył, że zagadnienia bezpieczeństwa warunkują wszystkie inne aspekty życia społecznego każdego państwa. Odnosząc się do zjawisk wzmożonej migracji, stwierdził, że przed naukowcami stoi teraz bardzo ważne wyzwanie. – Nie jest przypadkiem, że nagle w jakiejś części świata milion ludzi porzuca wszystko i maszeruje w jakimś kierunku – argumentował prof. Winnicki. Dodał, że nie ulega wątpliwości, że ktoś to wymyślił, zaplanował i zaopatrzył tych ludzi logistycznie.

Zdaniem profesora, rzesze często młodych ludzi znalazły się w nowym dla siebie miejscu z jakiegoś powodu. – I temu musimy się przyglądać – apelował naukowiec. Wyjaśnił, że z jednej strony zjawisko to monitorują służby wielu państw, a z drugiej muszą robić to także naukowcy zajmujący się dziedziną stosunków międzynarodowych i metodologią zjawisk społecznych. Wrocławski naukowiec zaznaczył także, że jednym z celów konferencji jest, by wojskowi praktycy zajmujący się sprawami bezpieczeństwa zapoznali się z tym, co mają do powiedzenia naukowcy, a ci z kolei, by poznali stanowisko praktyków. – Chodzi o wypracowanie rozwiązania ważnego problemu migracji – powiedział prof. Winnicki.

Głos z Sorbony

W konferencji wziął udział między innymi prof. dr hab. Bruno Drwęski z Departamentu Europy Środkowo-Wschodniej paryskiej Sorbony. Polak z pochodzenia, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, uważa, że podejście do spraw migracji w każdym państwie Europy jest trochę inne. Wynika to z doświadczeń historycznych oraz względów kulturowych. – Uważam, że migracje różnią się od siebie. Są migracje z krajów, które miały porównywalną historię, i z krajów pozaeuropejskich, co obserwujemy obecnie, mających zupełnie inne doświadczenia historyczne. Nie może więc dziwić, że do każdej z nich podejście społeczeństwa europejskiego jest inne – powiedział naukowiec.

Przedstawiciel Sorbony dodał, że nastawienie do migracji w bogatszej części Europy jest inne niż w społeczeństwach Europy Wschodniej. Różnica stanowi pochodną m.in. warunków życia ludzi w danym państwie. Ostrzegał jednak, że zasobność nie może stać się pretekstem do negatywnego nastawienia do ludzi szukających pomocy.

Rezultaty naukowej debaty

Temat konferencji był zbieżny z zakresem tematycznym kierunków studiów realizowanych w Akademii Wojsk Lądowych. Z jej wyników i publikacji skorzystają głównie studenci kierunku bezpieczeństwo narodowe. Zagadnienia poruszane podczas konferencji będą obszernie omawiane podczas wykładów z przedmiotów: kulturowe aspekty bezpieczeństwa, bezpieczeństwo społeczne i socjologia bezpieczeństwa. – Chodzi nam o to, aby nasi studenci na temat problemów migracyjnych mogli uzyskać większy zasób wiedzy niż tylko ta, którą zdobywają z mediów – wyjaśnił ppłk dr Marek Bodziany, kierownik Zakładu Bezpieczeństwa Publicznego na Wydziale Nauk o Bezpieczeństwie AWL.

Przewodniczący komitetu organizacyjnego konferencji dodał, że wiedzę z konferencji będą czerpali nie tylko studenci cywilni. W Akademii Wojsk Lądowych podchorążowie studiują co prawda na kierunkach zarządzanie lub inżynieria bezpieczeństwa, ale i tam jest pakiet nauk społecznych odnoszący się między innymi do psychologicznych aspektów bezpieczeństwa.

Wygłoszone w trakcie konferencji prelekcje zostaną później opublikowane w monografii, a także na łamach uznanych czasopism naukowych, m.in. „Wschodnioznawstwo” i „Doctrina”, a także w zeszytach naukowych wydawanych w AWL. Organizatorzy zapewnią również dostęp do tych wydawnictw w wersji elektronicznej.