Zostań żołnierzem 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej, ćwicz w słynnym „małpim gaju”, weź udział w desancie pod Arnhem podczas operacji „Market Garden” i przepraw się przez Ren pod niemieckim ostrzałem. Wszystko to jest możliwe dzięki nowej edukacyjnej grze planszowej „Sosab”, która od dziś dostępna jest za darmo w internecie.
– Generał Stanisław Sosabowski był wielkim polskim bohaterem, przez lata niestety zapomnianym, dlatego chcieliśmy przypomnieć o nim młodym ludziom – mówiła Marta Ponikowska z Fundacji im. Jadwigi Chylińskiej podczas premiery gry planszowej „Sosab” w Muzeum Wojska Polskiego.
Fundacja zajmuje się upamiętnianiem bohaterów II wojny światowej, szczególnie żołnierzy Armii Krajowej i organizacji Wolność i Niezawisłość. Teraz na jej zlecenie powstała edukacyjna gra przybliżająca sylwetkę generała i dzieje stworzonej przez niego 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej.
Brygada na planszy
Gra powstała dzięki grantowi z programu Muzeum Historii Polski „Patriotyzm Jutra”, którego celem jest upowszechnianie wiedzy o historii naszego kraju. – Taka gra to ciekawa forma popularyzacji naszych dziejów – uważa dr Henryk Łatkowski, wicedyrektor Muzeum Wojska Polskiego.
Twórcami „Sosaba” są Karol Madaj i Tomasz Ginter, autorzy historycznych gier edukacyjnych m.in. o Dywizjonie 303 czy 111 Eskadrze Myśliwskiej. Obaj zapewniają, że choć „Sosab” jest przeznaczony dla dzieci od 8 roku życia, to bawić się przy niej mogą całe rodziny.
To gra typu „print and play”. Dostępna jest na stronie gry.fundacjachylinskiej.pl/pobierz-gre w wersji polskiej i angielskiej. Można ją pobrać z internetu za darmo i wydrukować. Zadaniem zawodników jest zbieranie kart opowiadających o ważnych momentach z dziejów gen. Sosabowskiego i 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Mówią one między innymi o powstaniu brygady w Szkocji, jej udziale w operacji „Market Garden” i przywracaniu pamięci o bohaterstwie polskich żołnierzy. Grę ubarwiają archiwalne ilustracje i mapa okolic Driel, gdzie lądowali Polacy.
Losy generała
Podczas uroczystości w Muzeum Wojska Polskiego przypomniano losy gen. Sosabowskiego. Po klęsce kampanii wrześniowej przedostał się on do Wielkiej Brytanii, gdzie w 1941 roku stworzył 1 SBS, pierwszą w dziejach polskiej wojskowości jednostkę powietrznodesantową.
Brygada 21 września 1944 roku wzięła udział w jednej z największych alianckich operacji powietrznodesantowych II wojny – „Market Garden”. Jej celem było opanowanie mostów na Renie w pobliżu holenderskiego Arnhem. Operacja zakończyła się niestety klęską aliantów.
Polscy żołnierze zostali zrzuceni kilka kilometrów od wyznaczonego celu, prosto pod niemieckie lufy. Tylko dzięki dowodzeniu gen. Sosabowskiego oraz waleczności spadochroniarzy udało się pod ich osłoną ewakuować resztki brytyjskich sił. Zginęło 93 Polaków, a ponad 200 zostało rannych. Anglicy winę za niepowodzenie operacji zrzucili na gen. Sosabowskiego i na ich żądanie odebrano mu dowodzenie brygadą. Po wojnie generał, aby się utrzymać, pracował w fabryce. Zmarł 25 września 1967 roku w Londynie, a jego prochy pochowano na warszawskich Powązkach Wojskowych.
Walka o pamięć
O uhonorowanie polskich spadochroniarzy przez lata zabiegała Cornelia Baltussen, holenderska sanitariuszka Czerwonego Krzyża ze wsi Driel, w pobliżu której lądowali Polacy. Dzięki jej zaangażowaniu w 2006 roku królowa Holandii Beatrix przyznała generałowi pośmiertnie holenderski wojenny Order Brązowego Lwa, a chorągiew 1 SBS udekorowała Orderem Wojskowym Wilhelma, najwyższym odznaczeniem wojskowym Holandii. Dziś tradycje spadochroniarzy Sosabowskiego dziedziczy 6 Brygada Powietrznodesantowa z Krakowa.
autor zdjęć: Anna Dąbrowska
komentarze