moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
70 lat od zakończenia wojny w Europie

8 maja 1945 roku o 22.30 feldmarszałek Wilhelm Keitel podpisał w Berlinie akt bezwarunkowej kapitulacji III Rzeszy. II wojna światowa w Europie została zakończona. Z powodu różnicy czasu Rosja i byłe kraje bloku wschodniego świętują dzień zwycięstwa 9 maja. Polska oficjalnie datę tę zmieniła w tym roku.



Wtorek, 8 maja 1945 roku, późny wieczór. Na salę byłego kasyna oficerskiego w dzielnicy Karlshorst w Berlinie wkracza trzyosobowa delegacja niemiecka. Na jej czele stoi feldmarszałek Wilhelm Keitel, szef Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu. Niemcy przyjechali do kwatery głównej sowieckiego marszałka Gieorgija Żukowa, przedstawiciela naczelnego dowództwa Armii Czerwonej. Tu, chwilę później złożyli podpisy pod aktem bezwarunkowej kapitulacji III Rzeszy.

III Rzesza przestała istnieć

– Dzień wcześniej taki dokument podpisali niemieccy generałowie w Reims we Francji. Odbyło się to w kwaterze Alianckich Sił Ekspedycyjnych, którymi dowodził gen. Dwight Eisenhower – mówi Franciszek Kowalik, badacz dziejów II wojny.

Wówczas w imieniu III Rzeszy akt kapitulacji sygnowali gen. Alfred Jodl, szef sztabu Wehrmachtu, gen. Wilhelm Oxenius, przedstawiciel Luftwaffe oraz admirał Hans-Georg Friedeburg, dowódca Kriegsmarine. Ze strony aliantów dokument podpisał brytyjski gen. Walter Bedell Smith oraz sowiecki gen. Iwan Susłoparow.

Kapitulacja wchodziła w życie 8 maja o północy. Zgonie z zapisami dokumentu III Rzesza przestała istnieć jako samodzielne państwo, a rząd admirała Karla Dönitza, następcy Hitlera, został rozwiązany. – Sztandary wolności powiewają nad całą Europą – stwierdził prezydent USA Harry Truman przemawiając 8 maja w Nowym Jorku.

Ceremonia na życzenie Stalina

– Jednak Józef Stalin nie był usatysfakcjonowany taką ceremonią i udziałem w niej radzieckich dowódców – mówi historyk. Dlatego na kategorycznie żądanie sowieckiego przywódcy podpisywanie kapitulacji powtórzono dzień później w Berlinie.

W imieniu Niemców podpisy złożyli feldmarszałek Keitel, admirał von Friedeburg i gen. Hans-Jürgen Stumpff z Naczelnego Dowództwa Sił Powietrznych.

Aliantów reprezentował gen. Żukow i brytyjski marszałek lotnictwa Arthur Tedder, świadkami byli generałowie: Amerykanin Carl Spaatz i Francuz Jean de Lattre de Tassigny.


„Keitel rzucił na nas nienawistne spojrzenie, poprawił monokl, usiadł na krawędzi fotela i podpisał każdy z pięciu egzemplarzy dokumentu” – opisał ten moment w swoim dzienniku marszałek Żukow.

Zmiana daty

Kapitulacja została podpisana 8 maja o 22.30 czasu zachodnioeuropejskiego. W Moskwie z powodu dwugodzinnej różnicy czasu zaczął się już 9 maja. Ta rozbieżność powoduje do dziś różne daty uważane za koniec wojny w Europie.

Na Zachodzie rocznicę obchodzi się 8 maja, a w ZSRR i bloku wschodnim oficjalną datą końca walk był 9 maja. Do dzisiaj jest on obchodzony w Rosji oraz m.in. na Białorusi, w Gruzji czy Kazachstanie.

Także w Polsce dekret Krajowej Rady Narodowej z 1945 roku ustalał 9 maja jako Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności. Dopiero w kwietniu tego roku Sejm zmienił te przepisy przyjmując ustawę o Narodowym Dniu Zwycięstwa obchodzonym 8 maja.


„Nie ma powodu, aby w Polsce przyjmować obowiązującą w ZSRR wykładnię zakończenia wojny” – napisano w uzasadnieniu ustawy. Posłowie dodali, że zakończenie II wojny w przypadku państw zajętych przez Armię Czerwoną trudno uznać za triumf wolności.

Dla Polski oddanej na mocy ustaleń konferencji w Jałcie pod sowieckie wpływy, koniec walk nie oznaczał wolności. – Polakom rok 1945 przyniósł kolejne zniewolenie ze strony Sowietów, od których Polska na prawie 50 lat stała się zależna – mówił kilka tygodni temu na konferencji Łukasz Kamiński, prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Miliony poległych

8 maja walki ustały w Europy, nadal jednak toczyły się na Dalekim Wschodzie. Zakończyło je dopiero podpisanie 2 września 1945 roku kapitulacji Japonii.

Trwająca 6 lat II wojna światowa była największym konfliktem zbrojnym w historii ludzkości. Objęła 61 państw w Europie, Azji, Afryce i na Bliskim Wschodzie. Szacuje się, że zginęło i zmarło od 50 do blisko 80 milionów osób.

Według badań IPN nasz kraj odniósł procentowo największe straty wśród państw biorących udział w walkach. W latach 1939-1945 zginęło od 5,6 do 5,8 milionów polskich obywateli, czyli aż 16 proc. przedwojennej ludności kraju.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Franklin D. Roosevelt Library, Jewgienij Chałdej

dodaj komentarz

komentarze


Samotna placówka
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Road to Life
MON zmienia system gotowości obronnej
Pancerny poligon
Rezerwy do wyszkolenia
AI za sterami Gripena
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Vipery wracają do Czech
Wiceszef MON-u w Kijowie
Polskie systemy satelitarne w orbicie zainteresowań Grecji
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Pokład okrętu… pod dachem
Flanka pod strażą
Gorący lipiec PKW Łotwa
Zatrzymać masywny krwotok
„Horyzont” przedłużony
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Gwarancje BGK w finansowaniu rozwoju MŚP w sektorze obronnym i technologiach typu dual-use
ORP „Albatros” w akcji
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Kosmiczny Bursztyn
Jak prowadzić Leoparda?
Medycy bojowi na poligonie
Medalowy finisz strzelców
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Dwie rakiety i dron odrzutowy spadły na terytorium Polski
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Niemieckie Eurofightery przylecą na Air Policing do Polski
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Nieznany obiekt na terenie Polski
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Pancerny atak z wody
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Marsz z weteranem
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Sulechów z brygadą artylerii
Więcej Piorunów i Jelczy
Promień nie do zniesienia
Flight into the Future
Waryński liderem nieruchomości w PGZ-ecie
Szef MON-u: Nie da się nas zastraszyć
Sokół na ratunek w górach
Bombowiec na dnie Bałtyku
Ojcowie polskiej niepodległości
Kolejny wyrok za strzały na granicy
Nigdy nie zostawiamy swoich
„Kurs generalski” dla podoficerów
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Ratunek pod ogniem
„Ślązak” czeka na modernizację
Borsuki w Poznaniu
Generał z cienia
Złoto i brąz w sportach walki
Amunicja do Szerszeni
„Koalicja 26.2”, czyli pokaz zdolności i siły
Okno dla gigantów
Constans historii
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Stała obecność sił USA coraz bliżej

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO