moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Jak „Błyskawica” ocaliła angielskie miasto

„Błyskawiczna majówka” tradycyjnie już zainauguruje kolejny sezon wystawienniczy na ORP „Błyskawica”. Tymczasem dla historycznego niszczyciela najbliższy czas zapowiada się wyjątkowo. Okręt będzie świętował 80. rocznicę podniesienia bandery oraz 75. rocznicę obrony Cowes. Imprezy z tym związane odbędą się zarówno w Polsce, jak i Wielkiej Brytanii.

Sezon rozpocznie się 1 maja w samo południe. Mieszkańcy Gdyni i turyści, którzy pojawią się na Skwerze Kościuszki, będą mogli obejrzeć i posłuchać występów Orkiestry Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej i zespołu wokalnego Akademii Marynarki Wojennej, podziwiać podchorążych w historycznych mundurach czy spróbować grochówki. Przede wszystkim jednak – zwiedzić okręt za darmo. Taką możliwość będą mieli także 3 maja, w godzinach od 10 do 13 oraz od 14 do 17.

Tymczasem „Błyskawiczna majówka” to zaledwie wstęp do świętowania. – Ten rok jest dla historycznego niszczyciela wyjątkowy – przyznaje Tatiana Baczyńska z Muzeum Marynarki Wojennej, którego część stanowi ORP „Błyskawica”. – Wkrótce będzie on świętował dwie niezwykle ważne dla siebie rocznice – dodaje.

Dymy nad miastem

Była wiosna 1942 roku. Niszczyciel ORP „Błyskawica” stał w macierzystej stoczni Cowes na wyspie Wight. Miejscowi fachowcy usuwali uszkodzenia, które powstały podczas sztormu, gdy okręt osłaniał idące przez Atlantyk konwoje. W nocy z 4 na 5 maja nad miasto nadleciały niemieckie bombowce. – Marynarze „Błyskawicy” pierwsi dostrzegli zagrożenie i rozpoczęli obronę – wyjaśnia kmdr por. Walter Jarosz, obecny dowódca niszczyciela. Do samolotów strzelali z pokładowych armat, nad miastem zaś rozpostarli zasłonę dymną. Mimo że w nalocie brało udział aż 160 samolotów, straty okazały się stosunkowo niewielkie. – Zginęło 70 mieszkańców. Niemcom nie udało się zniszczyć stoczni ani przerwać produkcji wodnosamolotów zwiadowczo-ratunkowych Walrus Mk.II – tłumaczy kmdr por. Jarosz. Już po nalocie polscy marynarze brali udział w gaszeniu pożarów, ewakuacji rannych i porządkowaniu miasta.

Mieszkańcy Cowes o tamtych wydarzeniach pamiętają do dziś. W mieście działa Towarzystwo Przyjaciół ORP „Błyskawica” (na jego czele stoi miejscowy mer), a jeden z tamtejszych placów nosi imię kmdr. por. Wojciecha Franckiego, który w maju 1942 roku dowodził okrętem. – Miasta Cowes i East Cowes dzieli rzeka Medina, po której kursuje prom. Obecnie czekamy na nową jednostkę, która niedawno została zbudowana i jest gotowa do użytku. Radna miasta East Cowes zbiera podpisy pod petycją, by nazwać prom na pamiątkę polskiego okrętu – mówi Agnieszka Zacharzewska z Towarzystwa Przyjaciół ORP „Błyskawica”.

– Dziejom naszego niszczyciela w znacznej części poświęcone zostało miejskie muzeum. Można w nim oglądać książki, filmy o ORP „Błyskawica” z okresu II wojny światowej, fotografie, wycinki z gazet, plany budowy jednostki. Pamiątki po okręcie znajdują się w urzędzie miasta miejscowym Royal Yacht Clubie – wylicza kmdr por. Jarosz. – Jakby tego było mało, zaraz po wojnie mieszkańcy Cowes zbierali łuski z okrętowych armat i grawerowali na nich nazwę ORP „Błyskawica” – dodaje. Od lat w mieście obchodzone są też kolejne rocznice obrony przed niemieckim nalotem. Przedstawiciele załogi ORP „Błyskawica” i Muzeum Marynarki Wojennej goszczą na nim regularnie. Tak będzie i tym razem.

– Po długim weekendzie wyjeżdżamy na uroczystości. Wieziemy ze sobą obraz przedstawiający ORP „Błyskawica”, który zostanie wręczony przedstawicielom towarzystwa przyjaciół okrętu – wyjaśnia Baczyńska. Marynarkę wojenną w Wielkiej Brytanii reprezentować mają między innymi wiceadm. Stanisław Zarychta, dowódca Centrum Operacji Morskich, a także dowódca ORP „Błyskawica”.

Same obchody rozpoczęły się już pod koniec kwietnia. W ich programie znalazły się wystawa zdjęć poświęconych polskiemu niszczycielowi, koncert fortepianowy Ewy Marii Doroszowskiej, wnuczki kmdr. por. Franckiego, czy regaty jachtowe dookoła wyspy. Do Cowes zawinąć mają jeden z brytyjskich niszczycieli oraz polski okręt transportowo-minowy ORP „Gniezno”. Ich pokłady zostaną otwarte dla zwiedzających. Kulminacja obchodów nastąpi 7 maja. Wówczas to w kościele Św. Marii zostanie odprawiona msza, przez miasto zaś przejdzie defilada z udziałem Orkiestry Marynarki Wojennej i Cowes British Royal Band. W uroczystościach, które nastąpią później mają wziąć udział polski ambasador w Wielkiej Brytanii oraz lord-porucznik stojący na czele hrabstwa ceremonialnego, którym jest wyspa Wight.

Liga świętuje i gratuluje

Ale na tym świętowanie się nie kończy. – W tym roku czeka nas jeszcze jedna niezwykle ważna rocznica – przypomina kmdr por. Jarosz. – W listopadzie mija 80 lat odkąd nad pokładem ORP „Błyskawica” załopotała biało-czerwona bandera – dodaje. Niszczyciel został zbudowany w Cowes. – Wchodząc do linii był, wraz z bliźniaczym ORP „Grom”, jedną z najnowocześniejszych jednostek swojej klasy na świecie – przypomina kmdr por. Jarosz. „Błyskawica” miała 114 metrów długości i rozwijała prędkość niemal 40 węzłów. Jej załoga liczyła 192 oficerów, podoficerów i marynarzy. Okręt został uzbrojony w siedem 120-milimetrowych dział Boforsa, dwa działa przeciwlotnicze, najcięższe karabiny maszynowe, wyrzutnie torped i bomb głębinowych.

Nie dane mu było jednak walczyć w wojnie obronnej 1939 roku. Kilka dni przed jej wybuchem, w ramach planu „Peking” okręt został skierowany do Wielkiej Brytanii. Wkrótce przystąpił do działań u boku Royal Navy. Brał udział w walkach o Norwegię, ewakuacji Dunkierki, osłaniał lądowanie wojsk brytyjskich i amerykańskich w północnej Afryce (operacja „Torch”), zapisał też chlubną kartę podczas lądowania aliantów w Normandii (operacja „Overlord”). ORP „Błyskawica” eskortował też idące przez Atlantyk konwoje z zaopatrzeniem. Łącznie podczas II wojny pokonał dystans 150 tys. mil morskich. Zniszczył dwa i uszkodził dziewięć okrętów wroga, zestrzelił trzy nieprzyjacielskie samoloty, sam został trzykrotnie uszkodzony.

W 1947 roku ORP „Błyskawica” wrócił do Polski, choć wielu marynarzy z jego wojennej załogi zdecydowało się na emigrację. Dwie dekady później na okręcie doszło do tragicznej w skutkach awarii. Para z rozszczelnionych przewodów w jednej z kotłowni zabiła siedmiu marynarzy. Poważnie uszkodzony okręt nigdy już nie wrócił do swoich dawnych zadań. Najpierw służył jako stacjonarna jednostka obrony przeciwlotniczej, potem jako hulk mieszkalny. W 1975 roku został ostatecznie wycofany ze służby, a rok później został okrętem muzeum. Dziś, prócz funkcji wystawienniczych, pełni rolę okrętu reprezentacyjnego marynarki wojennej. Na jego pokładzie organizowane są różnego rodzaju uroczystości. Tam właśnie absolwenci Akademii Marynarki Wojennej odbierają nominacje na swój pierwszy oficerski stopień, przyjmowani są oficjalni goście, na przykład dowódcy sojuszniczych sił morskich.

Kmdr por. Jarosz przypomina emocje, jakie towarzyszyły okrętowi już w chwili wejścia do służby. – Na ręce dowódcy floty adm. Unruga oraz dowódcy okrętu spłynęło wówczas kilkadziesiąt depesz powitalnych z okręgów, obwodów i oddziałów Ligi Morskiej i Kolonialnej – podkreśla. Przez lata niszczyciel urósł do rangi symbolu. – Dlatego chcemy godnie uczcić tak ważną dla niego rocznicę. A początkiem obchodów jest właśnie „Błyskawiczna majówka” – podsumowuje oficer.

Łukasz Zalesiński

autor zdjęć: Henryk Nagrodzki/ MMW

dodaj komentarz

komentarze

~janusz
1493651040
cudowna Błyskotka pływałem na niej w latach 60-tych
84-E2-EE-09

Krwawa noc pośród puszczy
 
„Przekazał narodowi dziedzictwo myśli o honor i potęgę państwa dbałej”
Tomczyk: „Tarcza Wschód” ma odstraszyć agresora
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
Ameryka daje wsparcie
Polki pobiegły po srebro!
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Broń Hitlera w rękach AK
Wszystkie misje AWACS-a
Wioślarze i triatlonistka na podium
Wielki triumf 2 Korpusu Polskiego
Śladami ojca
NATO on Northern Track
Sukcesy reprezentantek CWZS-u
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
Zawsze gotowi do pomocy
Bohater odtrącony
MON przedstawiło w Senacie plany rozwoju sił zbrojnych
Żołnierzu, wyślij dziecko na wakacje z Rewitą
Na straży nieba
Polska wiktoria na Monte Cassino
They Will Check The Training Results in Combat
„Grand Quadriga ‘24”
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Cień atomowej zagłady
W obronie wschodniej flanki NATO
Mobilne dowodzenie
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Dwa krążki kajakarki z „armii mistrzów”
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Wojskowi medycy niosą pomoc w Iraku
Więcej hełmów dla żołnierzy
Serwis K9 w Polsce
„Sarex ’24”: razem w czasie kryzysu
Prezydent chce wzmocnienia odporności państwa
„Wakacje z wojskiem”, czyli plan na lato
Sojusznicy ćwiczą w Drawsku
Barbara wzmocni polską obronę powietrzną
Pływacy i maratończycy na medal
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Premier odwiedził WZZ Podlasie
Flota Bayraktarów w komplecie
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Dwa srebrne medale kajakarzy CWZS-u
Święto Oddziału Specjalnego ŻW
Abramsy w pętli
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Kto wywalczy tytuł mistrza MMA?
By Polska była bezpieczna
Pytania o europejską tarczę
Nowe zadania szefa SKW
Sejmowa debata o bezpieczeństwie
Camp Miron. Amerykańscy specjalsi w Polsce
Obradował Komitet Wojskowy Unii Europejskiej
„Pierwsza Drużyna” na start
Czego można się nauczyć od żołnierzy?
Grupa Północna o wsparciu dla Ukrainy
Memoriał gen. Andersa coraz bliżej
Układ nerwowy Mieczników
Wojna w świętym mieście, epilog

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO