Już w najbliższy piątek w 16 miastach całej Polski ponad 1000 uczniów weźmie udział w Olimpiadzie Wiedzy o Bezpieczeństwie i Obronności. Stawka tej pierwszej edycji konkursu jest wysoka, bo nagrodami są indeksy 16 wyższych uczelni. Oferują one zwycięzcom studia na kierunku bezpieczeństwo. Organizatorem wydarzenia jest m.in. Akademia Sztuki Wojennej.

Pomysłodawcą tej młodzieżowej rywalizacji jest prof. dr hab. Tomasz Żyro, dziekan Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego Akademii Sztuki Wojennej. – Przyglądałem się długo olimpiadzie wiedzy o społeczeństwie i pomyślałem, że w ramach rosnącego zainteresowania problematyką bezpieczeństwa warto byłoby zrobić także olimpiadę na ten temat. Chcemy też w ten sposób popularyzować wiedzę o systemie obronności naszego kraju – tłumaczy dziekan.

Organizatorami Olimpiady są – poza ASzWoj – także Uniwersytet Warszawski oraz Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Te trzy uczelnie powołały Komitet Główny Olimpiady. Ale w organizacji wydarzenia bierze też udział 15 innych szkół wyższych z całej Polski, które w swojej ofercie edukacyjnej mają kierunek bezpieczeństwo. Są to np. Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, poznański Uniwersytet Adama Mickiewicza, Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni, toruński Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie oraz Uniwersytet Szczeciński. – Olimpiada adresowana jest do uczniów szkół ponadgimnazjalnych z całej Polski. Dlatego obszar naszego kraju podzieliśmy, analogicznie do liczby województw, na 16 okręgów. W każdym z nich powołany został komitet okręgowy odpowiedzialny za organizację wydarzenia – tłumaczy dr Ilona Urych z ASzWoj.

Krok po kroku

Olimpiada składa się z trzech etapów. W pierwszym, który już się zakończył, uczestnicy musieli w dowolniej formie zaprezentować jeden z sześciu wskazanych tematów. Dotyczyły one np.: roli organizacji proobronnych w kreowaniu bezpieczeństwa narodowego, dziedzictwa kulturowego w tworzeniu tożsamości narodowej, roli rodziny w wychowaniu obywatelskim i patriotycznym, a także społeczeństwa obywatelskiego w bezpieczeństwie wspólnot lokalnych. – Zdecydowanie najwięcej przysłanych nam prac, bo ponad 90%, to były eseje. Ale pojawiły się również reportaże, nagrania, zdjęcia – mówi pracownica ASzWoj.

Prace były oceniane przez poszczególne komitety. Pod uwagę brano ich merytoryczną wartość, oryginalność oraz pomysłowość ujęcia tematu. Do drugiego etapu olimpiady mogło się zakwalifikować maksymalnie po 100 osób z każdego okręgu. – W naszym, mazowieckim, zarejestrowało się w sumie ponad 150 osób, ponad setka z nich nadesłała prace. Ostatecznie do etapu okręgowego zakwalifikowaliśmy około 70 osób – wylicza Ilona Urych.

Udało się to jednej z uczennic Beaty Przybysz, która jest metodykiem edukacji dla bezpieczeństwa z Warszawy. – Ta uczennica ma wojskowe korzenie, interesuje się obronnością, a swoją przyszłość wiąże ze służbami mundurowymi. Dla takich właśnie osób ta olimpiada to świetna sprawa – uważa metodyk prowadząca m.in. dwie klasy mundurowe i będąca specjalistką w tej samej dziedzinie w Warszawskim Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń. Do udziału w olimpiadzie zachęcała wszystkich swoich uczniów. – Są to jednak uczniowie drugiej klasy, więc jeszcze niezbyt czują się na siłach, by wystartować w tej niełatwej przecież olimpiadzie. Na co dzień mają sporo nauki i wielu z nich nie byłoby w stanie przygotować się do tego konkursu. Może zainteresowanie nim będzie większe w przyszłym roku, kiedy uczniowie będą w bardziej odpowiednim momencie do podjęcia decyzji o swojej przyszłości zawodowej – mówi Beata Przybysz.

Indeksy dla najlepszych

Już w najbliższy piątek wszystkie zakwalifikowane osoby wezmą udział w etapie okręgowym olimpiady. Odbywać się on będzie jednocześnie w 16 uczelniach. Organizatorzy szacują, że wystartuje w nim ponad 1000 uczniów z całej Polski (ostatecznej liczby uczestników jeszcze nie ma).

Uczniowie w ciągu godziny będą musieli odpowiedzieć na 60 pytań. Połowa dotyczyła będzie bezpieczeństwa i obronności Polski. Pojawią się zagadnienia związane m.in. ze stosunkami międzynarodowymi, prawem humanitarnym, ochroną ludności i pierwszą pomocą medyczną. Będą pytania dotyczące sytuacji politycznej na świecie na przełomie XX i XXI wieku, polskiej polityki zagranicznej po 1989 roku oraz udziału Polski w organizacjach międzynarodowych, takich jak np. NATO. – Zakres pytań obejmuje podstawę programową z historii, wiedzy o społeczeństwie i edukacji dla bezpieczeństwa. Ale może się zdarzyć, że niektóre pytania będą bardziej złożone. Dlatego na stronie internetowej olimpiady podaliśmy szczegółowy zakres wiedzy oraz wykaz literatury, który może się przydać w przygotowaniach – mówi Ilona Urych.

Druga połowa pytań konkursowych związana będzie z terroryzmem. – To jest tak zwany temat zmienny olimpiady. W kolejnych edycjach 30 pytań będzie więc dotyczyło innego zagadnienia – wyjaśnia Ilona Urych.

Do trzeciego etapu, zawodów centralnych, zakwalifikuje się ze wszystkich okręgów około 160 najlepszych uczestników. W marcu przejdą test pisemny. Wyłoni on 12 finalistów z największą liczbą punktów. – Te osoby będą zdawały test ustny. Liczymy, że uda nam się zaprosić autorytety w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności, które będą oceniały wypowiedzi uczestników – zapowiada pracownica ASzWoj.

Nagrodami dla 36 najlepszych zawodników będą indeksy uczelni wyższych, w tym także do Akademii Sztuki Wojennej. – Akademia ma być elitarna, a elitarność mierzy się między innymi poziomem kompetencji. Nagroda jest adekwatna do wymagań konkursu. Nie jest on łatwy, ale takie też było jego założenie – mówi prof. Żyro.

Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli ministrowie obrony narodowej oraz edukacji narodowej.