Mobilna stacja wytwarzania przyrostowego na pojeździe Star 266M2, uniwersalna maszyna inżynieryjna do kopania rowów strzeleckich, system autonomicznych wielozadaniowych pojazdów bezzałogowych „Sfora” i system załadunkowy Hammar XXL36. Poznajcie ostatnie cztery produkty obronne wyróżnione na XXXIV Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego w Kielcach Defenderami.

Prawie 30 lat temu Targi Kielce, organizator Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego, zdecydowały, że odbywająca się w stolicy województwa świętokrzyskiego wystawa uzbrojenia i sprzętu wojskowego tym będzie odróżniać się od innych tego typu wydarzeń, że firmy będą mogły nie tylko reklamować swoje produkty, lecz także walczyć z konkurencją o laury konkursu Defender. Zgodnie z jego założeniami statuetki rycerza z tarczą – bo taką fizyczną formę przyjęła nagroda – mają otrzymywać te rozwiązania, które wyróżniają się innowacyjnością, oryginalnością, wysokimi walorami użytkowymi oraz znaczącym wpływem na poziom bezpieczeństwa i obronności.

O tym, które produkty prezentowane na MSPO zasługują na uhonorowanie Defenderem, decyduje jury składające się z przedstawicieli Sił Zbrojnych RP, Kancelarii Premiera, Biura Bezpieczeństwa Narodowego, ministerstw (obrony, spraw zagranicznych, spraw wewnętrznych i administracji, rozwoju i technologii, edukacji i nauki), a także reprezentantów służb mundurowych (Policji, Straży Granicznej, Straży Pożarnej).

W tym roku jury postanowiło nagrodzić dziesięć wyrobów i kończąc cykl, prezentujemy ostatnie cztery z nich.

Wydrukować części

Największe wyzwania, z jakimi musi mierzyć się każda armia na świecie, to nie tylko posiadanie odpowiedniego do zagrożeń sprzętu i uzbrojenia oraz wyszkolonych do jego obsługi żołnierzy, lecz także zdolności do naprawy uszkodzonej na polu walki broni, pojazdów czy statków powietrznych. Właśnie dlatego sercem wojskowej logistyki są różnego typu polowe warsztaty, które pozwalają specjalistom w mundurach reperować nawet zaawansowane systemy walki czy pojazdy. Niestety, nawet doskonale wyszkoleni mechanicy dysponujący narzędziami nie zawsze są w stanie sami poradzić sobie z usterkami. Potrzebują do tego części zamiennych. Gromadzenie ich zapasów oraz sprawne dostarczenie do warsztatów, często znajdujących się w pobliżu frontu, jest zadaniem trudnym i niebezpiecznym.

Na Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego w Kielcach na stoisku firmy Autobox Innovations można było zobaczyć ciekawą propozycję rozwiązania problemu z dostępnością części zamiennych. Była nią opracowana przez specjalistów z Wojskowej Akademii Technicznej Mobilna Stacja Wytwarzania Przyrostowego (MSWP), którą zainstalowano na pojeździe Star 266M2.

Jak podkreślali przedstawiciele zespołu badawczego z Zakładu Technik Wytwarzania Instytutu Robotów i Konstrukcji Maszyn Wydziału Inżynierii Mechanicznej WAT, którzy pracowali nad tym rozwiązaniem wspólnie z oficerami z Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, kluczowy we właściwym działaniu tej mobilnej drukarki 3D (bo tym w zasadzie jest MSWP) jest zapewniany przez wojskowych logistyków dostęp do cyfrowej dokumentacji technicznej części zamiennych, w tym do niezbędnych do produkcji podzespołów z filamentu odpowiednich plików wykonawczych.

Jury przyznało temu urządzeniu Defendera za innowacyjność.

Sprawny rozładunek i załadunek

Nie ma przypadku w tym, że kolejnym produktem nagrodzonym na tegorocznym Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego w Kielcach nagrodą Defender również jest rozwiązanie przeznaczone dla wojskowych logistyków. Choć jego nazwa – Hammar XXL36 – nie mówi postronnemu obserwatorowi zbyt wiele, a specjalistom wskazuje jedynie szwedzkiego producenta – skandynawski koncern Hammar, to w ogromnym skrócie jest to zainstalowany na czteroosiowym podwoziu samochodu ciężarowego Scania innowacyjny system załadunku (i rozładunku) bocznego różnego typu kontenerów.

Tym, co wyróżnia Hammar XXL36 na tle konkurencji, jest fakt, że system pozwala przenosić z naczep, przyczep, podwozi ciężarowych oraz wagonów kolejowych kontenery o wadze nawet 45 ton i błyskawicznie, w ciągu kilku minut, ustawiać je na sobie, budując w ten sposób np. miasteczko kontenerowe lub porządkując polowy magazyn.

Do decyzji jury konkursu Defender o przyznaniu nagrody Hammarowi XXL36 przyczyniły się jego walory użytkowe.

Szybkie budowanie

Trzeci z prezentowanych laureatów tegorocznych nagród Defender to także produkt obronny stworzony z myślą o usprawnieniu pracy wojskowych logistyków, a dokładnie specjalistów z wojsk inżynieryjnych. Rozwiązanie zaprezentowane na 34. MSPO przez konsorcjum, które tworzą: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie (lider), POLREMACO sp. z o.o. z siedzibą w Jaworznie oraz przedsiębiorstwo Hydromel sp. z o.o. z siedzibą w Siemianowicach Śląskich, niestety nie ma nazwy, a najłatwiej opisać je jako ciągnik gąsienicowy z zespołem urabiająco-ładującym.

Jak podkreślali na MSPO przedstawiciele konsorcjum, maszyna, która może być wykorzystywana do szybkiej budowy (kopania) rowów strzeleckich i innych umocnień, bazuje na doskonale znanych technologiach górniczych, które zostały zaadaptowane do zadań obronnych. W konsorcjum podział zadań był następujący – AGH odpowiadała za projekt urządzenia, firma Hydromel – za narzędzie urabiająco-ładujące, natomiast firma POLREMACO wyprodukowała ciągnik gąsienicowy.

Jury Defenderów nagrodziło urządzenie za wysokie walory użytkowe.

W grupie siła

Ostatnim prezentowanym dziś laureatem tegorocznego konkursu o nagrodę Defender jest system autonomicznych wielozadaniowych pojazdów bezzałogowych „Sfora”, opracowany przez konsorcjum, które tworzą: Wojskowy Instytut Techniki Pancernej i Samochodowej (lider), Chema DS sp. z o.o., Zakłady Mechaniczne Tarnów SA, PCO SA, Nitro-Chem SA i Centrum Rozwojowo-Wdrożeniowe Telesystem-Mesko sp. z o.o.

Jak wyjaśniali podczas MSPO 2026 specjaliści zaangażowani w prace badawczo-rozwojowe nad Sforą, rozwiązanie jest oparte na wiedzy i doświadczeniu konsorcjantów z różnych prowadzonych przez nich w ostatnich latach projektów, przy których realizacji bazowano na wnioskach płynących z wojny w Ukrainie. Te zaś wskazują, że aby zwiększyć bezpieczeństwo żołnierzy tam gdzie jest to możliwe, do najbardziej niebezpiecznych zadań należy wykorzystywać różnego typu drony: lądowe, morskie i powietrzne. Sfora jest rozwiązaniem działającym w tej pierwszej domenie operacyjnej.

Zaprezentowany na MSPO system bazuje na autonomicznych pojazdach Kuna, które na polu walki, uzbrojone w wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych Hydra kalibru 70 mm, mają wspólnie, autonomicznie wyszukiwać cele i je atakować.

Jury zdecydowało o przyznaniu Sforze Defendera za innowacyjność.