Do najważniejszych wyzwań, jakie stoją przed dr n. med. Justyną Towarek, nowym Konsultantem Wojskowej Służby Zdrowia w dziedzinie psychiatrii, należy opracowanie rozwiązań mających zwiększyć dostępność specjalistycznego wsparcia dla żołnierzy. Priorytetem jej pięcioletniej kadencji będzie także kompleksowa analiza kondycji psychicznej polskich wojskowych.

– To dla mnie zaszczyt oraz zobowiązanie do dalszego zaangażowania. Jako cywil od lat współpracująca z Wojskowym Instytutem Medycznym będę mogła w jeszcze większym stopniu wykorzystać swoje doświadczenie praktyczne na rzecz wzmacniania opieki psychiatrycznej w siłach zbrojnych – mówi dr n. med. Justyna Towarek, nowa Konsultantka Wojskowej Służby Zdrowia w dziedzinie psychiatrii. Ekspertka zastąpiła na tym stanowisku dr. n. med. Rafała Lubosika, koordynatora Kliniki Psychiatrycznej w 10 Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką w Bydgoszczy.

Dr Towarek od 2016 roku zawodowo związana jest z Kliniką Psychiatrii, Stresu Bojowego i Psychotraumatologii Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie. Początkowo koordynowała prace Oddziału Diagnostyczno-Terapeutycznego Zaburzeń Związanych ze Stresem Traumatycznym, a od stycznia tego roku kieruje Oddziałem Ekspertyz Psychiatrycznych i Psychologicznych, który zajmuje się m.in. opiniowaniem psychiatryczno-psychologicznym dla celów orzecznictwa wojskowo-lekarskiego. Dr Towarek nadzoruje też realizację pilotażowego programu Ministerstwa Zdrowia dotyczącego oddziaływań terapeutycznych, który jest skierowany do osób po doświadczeniach traumatycznych.

Najważniejsze wyzwania

Kluczowym zadaniem dla dr Towarek w nowej roli jest wsparcie dr. n. med. Radosława Tworusa, konsultanta krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii, m.in. we wdrażaniu rozwiązań mających na celu kompleksową analizę kondycji psychicznej polskich żołnierzy oraz ich potrzeb w tym zakresie. –Tylkorzetelna analiza tych danych umożliwi diagnozę sytuacji i pozwoli projektować adekwatne programy zarówno profilaktyczne, psychoedukacyjne, jak i terapeutyczne – podkreśla dr Towarek.

Do najważniejszych wyzwań, jakie przed nią stoją, należy również opracowanie rozwiązań, które zwiększą dostępność specjalistycznego wsparcia dla żołnierzy. Obecnie jest ono niewystarczające: w Polsce pracuje tylko kilkunastu psychiatrów wojskowych, a na jednego psychologa przypada średnio kilkuset żołnierzy. To utrudnia zapewnienie opieki na poziomie porównywalnym z armiami państw NATO.

Nowo powołana konsultant wskazuje też na potrzebę podejmowania dalszych działań dotyczących zmiany podejścia do kwestii korzystania z pomocy psychologicznej i psychiatrycznej przez żołnierzy. Podkreśla, że wciąż aktualnym problemem jest stygmatyzacja korzystania z takiej formy wsparcia.

– Obciążenia wynikające ze służby, sytuacje kryzysowe czy problemy życia codziennego kumulują się i oddziałują na kondycję psychiczną personelu wojskowego. Wielu żołnierzy obawia się jednak, że zgłoszenie trudności może negatywnie wpłynąć na ich dalszą służbę – zaznacza konsultant. Jak dodaje, konieczne są więc działania edukacyjne, a samo budowanie odporności psychicznej powinno stać się elementem systemowego wsparcia, obejmującego zarówno profilaktykę, jak i leczenie.

Dr Towarek przyznaje, że w pełnieniu nowej funkcji pomogą jej m.in. doświadczenia kliniczne zdobyte w pracy z żołnierzami i weteranami, a także pozakliniczna działalność, w tym w roli konsultanta psychiatry w Centrum Leczenia Weteranów WIM-PIB. Nie bez znaczenia jest też jej działalność zawodowa obejmująca obszar współpracy międzynarodowej. To m.in. aktywny udział w pracach paneli NATO Centre of Excellence for Military Medicine poświęconych Mental Health, a także w inicjatywach ONZ-etu.

 – Liczę, że będzie to czas pełen wyzwań i wzmacniania systemowych rozwiązań w zakresie opieki psychiatrycznej adresowanej do żołnierzy – mówi ekspertka. Jej kadencja konsultant na stanowisku konsultanta wojskowej służby zdrowia w dziedzinie psychiatrii potrwa pięć lat.

Specjalistyczne doświadczenie

Dr n. med. Justyna Towarek jest specjalistą psychiatrii i absolwentką I Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. W 2018 roku uzyskała stopień doktora nauk medycznych. Jej główne zainteresowania naukowo-badawcze skupiają się na problematyce posttraumatycznej, a także badaniach dotyczących zachowań prozdrowotnych i możliwości oddziaływań profilaktycznych ze szczególnym uwzględnieniem wiedzy o toksyczności substancji wśród młodych dorosłych.

Była też organizatorką szkoleń i wizyt studyjnych z zakresu diagnostyki i terapii kryzysów psychicznych dla psychologów wojskowych, przyczyniając się do podnoszenia jakości opieki psychicznej w Wojsku Polskim. Równolegle rozwija działalność naukową we współpracy z Polską Akademią Nauk, koncentrując się na badaniach nad konsekwencjami wojny dla zdrowia psychicznego żołnierzy i cywilów w Ukrainie.