To, jak poradzisz sobie z kryzysem, zależy od tego, czy wcześniej się przygotujesz. I właśnie dlatego rząd opracował „Poradnik bezpieczeństwa” ze wskazówkami, jak zachować się w sytuacjach kryzysowych w czasie zarówno pokoju, jak i wojny. Poradnik jest już dostępny online, a do końca roku – w wersji papierowej – trafi do każdego domu w Polsce.

28 sierpnia 2025 r. Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier-minister obrony narodowej, zaprezentował „Poradnik bezpieczeństwa”.

– Przedstawiamy „Poradnik bezpieczeństwa”, który powstał po to, abyśmy byli przygotowani na każdą sytuację kryzysową – mówił Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier, minister obrony narodowej, ogłaszając wydanie poradnika podczas konferencji prasowej w Wojskowym Centrum Edukacji Obywatelskiej w Warszawie. Szef MON-u zapewniał, że celem publikacji nie jest straszenie kogokolwiek, ale przygotowanie polskich obywateli do różnych sytuacji kryzysowych, nie tylko w czasie wojny, ale także np. podczas pożaru, powodzi, huraganu, klęski żywiołowej, zagrożenia terrorystycznego czy innej sytuacji, w której musimy się ewakuować.

– Podczas niedawnej powodzi słyszeliśmy opinie powodzian, że gdyby taki poradnik był wtedy dostępny, byliby lepiej przygotowani i łatwiej byłoby im podjąć decyzję o ewakuacji i opuszczeniu domów – argumentował wicepremier. Szef MON-u, nawiązał też do sytuacji w Ukrainie. Przyznał, że Polakom sytuacje kryzysowe obecnie wydają się odległe, ale warto pamiętać, że kiedy za naszą wschodnią granicą wybuchła wojna, w krótkim czasie musiały się ewakuować miliony ludzi.

Trzy priorytety bezpieczeństwa

Szef MON-u tłumaczył, że udostępniony dzisiaj poradnik dzięki prostemu językowi i przystępnej szacie graficznej jest łatwy do przyswojenia dla każdego. W publikacji znalazły się instrukcje, jak przygotować siebie, rodzinę, dom i najbliższe otocznie na kryzys oraz jak reagować w sytuacjach zagrożenia. Prace nad poradnikiem trwały od lutego do sierpnia tego roku i zaangażowanych w nie było około 100 osób z ponad 20 instytucji m.in. specjaliści z MON-u, MSWiA, Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Poradnik opracowywali eksperci z dziedziny zarządzania kryzysowego, strażacy, harcerze, ratownicy medyczni, żołnierze. W powstanie poradnika zaangażowany był również Wojskowy Instytut Wydawniczy, wydawca portalu polska-zbrojna.pl. Podczas konferencji wicepremier podziękował wszystkim za ich pracę włożoną w opracowanie poradnika. – Są wśród nas panie redaktorki Joanna Rochowicz i Marta Sachajko z „Polski Zbrojnej” – powiedział szef MON-u.

Kosiniak-Kamysz przypomniał, że obecny rząd określił trzy priorytety budowy bezpieczeństwa: silną armię, silne sojusze i silne społeczeństwo. – Robimy, nie gadamy, w przypadku obrony cywilnej widać to gołym okiem, a „Poradnik bezpieczeństwa” jest najlepszym dowodem na to, że będziemy gotowi na każdą sytuację – mówił wicepremier. Wśród dotychczas podjętych działań wyliczył m.in. uchwalenie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej i podjęcie decyzji, że 0,3% PKB będzie przeznaczane na obronę cywilną. – Budujemy obronę cywilną, na dniach rozpoczniemy dystrybucję ogromnych, dodatkowych środków, prawie 5 mld złotych, do samorządów, aby realizowały najważniejsze zadania mające wspierać ochronę ludności – uzupełnił Marcin Kierwiński, minister spraw wewnętrznych i administracji.

28 sierpnia 2025 r. Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier-minister obrony narodowej, zaprezentował „Poradnik bezpieczeństwa”.

Szef MSWiA podkreślił, że po raz pierwszy w Polsce zebrano w jednej publikacji niezbędne informacje dotyczące tego, w jaki sposób reagować na sytuacje kryzysowe. – Ten poradnik jest elementem budowania społecznej odporności na niebezpieczeństwo. Każdy z nas ma bowiem obowiązek bronić swojego państwa, ale także państwo ma obowiązek bronić swoich obywateli – podkreślał Kierwiński.

Minister spraw wewnętrznych poinformował, że podczas prac konsultowano się m.in. ze specjalistami z Ukrainy. Skorzystano też z doświadczeń skandynawskich w zakresie reagowania na sytuacje kryzysowe. – Żyjemy w niebezpiecznych czasach, za naszą wschodnią granicą rozgrywa się konflikt zbrojny, a niemal każdego roku walczymy ze skutkami klęsk żywiołowych, ten poradnik ma czynić wszystkich bezpieczniejszymi – powiedział minister Kierwiński.

Od dzisiaj poradnik jest dostępny online. Można korzystać z wersji elektronicznej (w PDF-ie) lub wydrukować go. Ministrowie zapowiedzieli jednak, że wkrótce rozpocznie się dystrybucja drukowanej wersji tej publikacji i najpóźniej na początku przyszłego roku poradnik trafi do każdego gospodarstwa domowego w Polsce. Z kolei płk SG Mariusz Marchlewicz, zastępca dyrektora RCB, poinformował, że już niedługo w aplikacji MObywatel pojawi się zakładka, w której znajdą się najważniejsze treści z poradnika.

Kryzys? Podejdź do tego z głową!

Na ponad 40 stronach „Poradnika bezpieczeństwa”, opatrzonych czytelnymi grafikami, w skondensowany sposób zawarto najważniejsze informacje o tym, jak się przygotować i reagować na różne kryzysy: od cyberataków i dezinformacji, przez klęski żywiołowe, po sytuacje militarne. We wstępie wyjaśniono zadania ochrony ludności i obrony cywilnej oraz role, jakie pełnią różne instytucje na wypadek wybuchu wojny – a także jak zwykli obywatele powinni się zachowywać, gdzie szukać pomocy czy skąd czerpać wiadomości.

Poradnik podzielono na dwa główne rozdziały dotyczące przygotowania (np. domu, samochodu, zwierząt, plecaka ewakuacyjnego) oraz reagowania w sytuacji zagrożenia czy kryzysu. Z kolei w podrozdziałach omówiono szczegóły dotyczące zachowań w konkretnych sytuacjach, np. podczas pożarów, powodzi, długotrwałych przerw w dostawie prądu, ataków z powietrza czy zagrożeń chemicznych lub nuklearnych, terrorystycznych czy dezinformacji i cyberprzestępczości.

Poradnik ułatwi przygotowanie rodzinnego planu na wypadek kryzysu, który powinien zawierać m.in. miejsce i termin spotkań na wypadek rozdzielenia i braku łączności. Znajdziemy w nim także wskazówki, gdzie szukać schronienia i jak zachować się w tłumie. Dodano także praktyczne wiadomości dotyczące na przykład higieny osobistej w sytuacji braku bieżącej wody, prądu lub ogrzewania.

Dokument jest już dostępny w wersji online.