Republika Środkowoafrykańska przechodzi bardzo trudny okres. Po fali represji i wojennego chaosu usiłuje odbudować administrację i zreformować różne dziedziny życia. W dużej mierze stało się to możliwe dzięki siłom międzynarodowym, które przekonały obie strony konfliktu do zawieszenia broni – mówi generał Thierry Lion, dowódca Sił EUFOR w Republice Środkowoafrykańskiej.

Mija miesiąc od osiągnięcia pełnej gotowości przez podległe Panu siły polskie, jak ocenia Pan ten okres?

Generał Thierry Lion, dowódca sił EUFOR w Republice Środdkowoafrykańskiej: Przybycie polskiego kontyngentu zbiegło się z wzięciem odpowiedzialności za bezpieczeństwo w ​​3 i 5 dzielnicy miasta Bangui przez Europejskie Siły EUFOR RCA, wspierające afrykańskie siły MISCA. Do czasu przybycia Polaków  pracowali tam jedynie francuscy i hiszpańscy żołnierze. Polski kontyngent przyjechał by wesprzeć te jednostki i wspólnie walczyć z bezkarnością i dla przywrócenia minimalnego poziomu bezpieczeństwa miejscowej ludności. Pierwsze efekty tego zaangażowania są widoczne - zgodnie potwierdzają to organizacje międzynarodowe i pozarządowe oraz władze Środkowej Afryki.

Jaki jest stosunek lokalnej ludności do sił EUFOR RCA?

Mieszkańcy Bangui postrzegają je bardzo dobrze. Wpłynęło na to kilka czynników. Przede wszystkim, ludzie są zmęczeni przemocą do jakiej tu dochodzi. Inspiratorzy zamieszek nie zyskują zwolenników a ich poglądy są odrzucane przez większość społeczeństwa. Co więcej, wiele ugrupowań rebeliantów zmieniło charakter swych działań z wojskowych na przestępcze. Zajmują się one np. porwaniami dla okupów czy handlem bronią. Siły EUFOR RCA coraz częściej więc walczą z bandytyzmem. Te wysiłki sił międzynarodowych na rzecz stabilizacji i bezpieczeństwa są przez mieszkańców doceniane.

W skład sił EUFOR RCA wchodzą żołnierze z kilkunastu państw. Czy to nie zmniejsza skuteczności działania żołnierzy?  

Tu nie liczy się barwa noszonych mundurów, ale umiejętności żołnierzy. Wojskowi pochodzą z rozmaitych armii ale umiejętności mają takie same. Dlatego dowódca pododdziału Europejskich Sił Żandarmerii może mieć do dyspozycji 4 plutony, przy czym każdy z nich jest tworzony przez żołnierzy z innego państwa. Właśnie w tym pododdziale jest polski pluton. Choć żandarmi są różnych narodowości, doskonale ze sobą współpracują. 

Wielonarodowość sił EUFOR początkowo dziwiła miejscową ludność. Przyznam, że mieli pewne obawy co do skuteczności, ale ich wątpliwości rozwiali współpracujący z nami tłumacze, a przede wszystkim działania naszych żołnierzy i policjantów. 

Międzynarodowe misje są zresztą dobrą okazją do sprawdzenia, jak w praktyce układa się współpraca żołnierzy różnych narodowości. 


Jak Pan ocenia szansę na pogodzenie zwaśnionych stron i unormowanie sytuacji w Republice Środkowoafrykańskiej? I jaką rolę w tym powinna odegrać misja sił ONZ MINUSCA?

Republika Środkowoafrykańska przechodzi obecnie bardzo trudny okres. Po fali represji i wojennego chaosu rządząca partia usiłuje odbudować struktury administracji państwowej i zreformować różne dziedziny życia począwszy od bezpieczeństwa poprzez infrastrukturę czy usługi socjalne. W dużej mierze stało się to możliwe dzięki siłom międzynarodowym, które przekonały obie strony konfliktu do zawieszenia broni. Działania sił EUFOR RCA są jednocześnie wspierane przez rządzącą partię narodową oraz misję ONZ MINUSCA.

A co jest w tej chwili największym wyzwaniem dla sił EUFOR?

Naszym głównym zadaniem jest konsolidacja wysiłków w dziedzinie bezpieczeństwa w 3 i 5 dzielnicy Bangui. Musimy też przekonać do współpracy organizacje humanitarne i rozwojowe. Tak by działając razem i w tym samym czasie, ułatwić mieszkańcom RŚA powrót do normalności. Takie podejście pozwoli na przykład na powrót do życia osobom z obozu uchodźców M'Poko znajdującego się na lotnisku, co ułatwi jego zabezpieczenie.

Jak Pan ocenia polski kontyngent?

Polscy żandarmi natychmiast zaangażowali się w misję i dzięki zdolnościom adaptacyjnym od początku działali skutecznie. Można powiedzieć: “Same skills, same spirit”, "Te same umiejętności, ten sam duch". To ułatwia spójność sił i sprawia że cały komponent działa profesjonalnie. Jestem bardzo zadowolony z działań podjętych przez polski kontyngent i dziękuję Polsce za zgodę na jego wdrożenie w siły EUFOR RCA.

 Od połowy lipca w Republice Środkowoafrykańskiej służy Polski Kontyngent Wojskowy. Stacjonuje w międzynarodowej bazie Camp UCATEX w stolicy kraju Bangui. Głównym trzonem kontyngentu, liczącego 50 żołnierzy i pracowników wojska, jest pluton manewrowy Żandarmerii Wojskowej wystawiony przez Oddział Specjalny ŻW z Mińska Mazowieckiego. Żołnierze wchodzą w skład 120-osobowego komponentu Europejskich Sił Żandarmerii EUROGENDFOR (ang. European Gendarmerie Force), który jest z kolei jednym z elementów operacji EUFOR RŚA, liczącej 1000 żołnierzy. Głównym celem misji międzynarodowej ustabilizowanie sytuacji w kraju ogarniętym wewnętrznymi konfliktami oraz stworzenie warunków umożliwiających dostarczanie pomocy humanitarnej.