moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
AI za sterami Gripena

Saab przeprowadził próby myśliwca Gripen E pilotowanego przez tzw. agenta sztucznej inteligencji. Opracowany przez koncern system autonomicznie sterował samolotem podczas walki powietrznej poza zasięgiem wzroku. Testy nie oznaczają jeszcze wprowadzenia takiego rozwiązania do służby, ale pokazują postępy Saaba w rozwijaniu autonomicznych zdolności samolotów bojowych.

Szwedzki producent poinformował, że samodzielnie opracował nie tylko algorytmy AI, lecz także środowiska symulacyjne (programy, które tworzą „cyfrowy poligon”) i narzędzia służące do ich trenowania oraz oceny. Tak zwani agenci AI, których stworzono w jednostce Advanced Programs w ramach inicjatywy AI Fighter Pilot Academy, przeszli miliony godzin wirtualnych lotów, podczas których ćwiczyli różne scenariusze walki powietrznej. Ich decyzje były następnie oceniane pod kątem założonych celów, co pozwalało doskonalić sposób reagowania na zmieniające się warunki. Następnie ich działanie sprawdzono w rzeczywistym locie Gripenem E.

 

REKLAMA

Sztuczna inteligencja w misjach powietrznych

Jedną z przetestowanych zdolności była walka powietrzna BVR (Beyond Visual Range – poza zasięgiem wzroku pilota). Saab potwierdził, że agent AI autonomicznie kontrolował Gripena E podczas takich scenariuszy w rzeczywistym locie. Firma nie ujawniła jednak szczegółów prób. Peter Nilsson, szef jednostki Advanced Programs w obszarze biznesowym Aeronautics koncernu Saab, stwierdził, że cały proces – od stworzenia własnych agentów AI do lotów prawdziwym samolotem – pokazuje zdolność jego firmy do opracowywania rozwiązań sztucznej inteligencji, które mogą być integrowane z operacyjnymi samolotami bojowymi.

Producent wskazuje, że opracowane algorytmy mogą w przyszłości wspierać pilotów bezpośrednio w kabinie lub sterować bezzałogowymi statkami powietrznymi współdziałającymi z załogowymi myśliwcami. Saab nie przedstawia jednak wyników testów jako sygnału, że ich system operacyjny jest gotowy do wdrożenia. Firma zapowiada dalsze rozwijanie „agentów” i sprawdzanie w działaniu według szerszych scenariuszy.

Istotną rolę w programie odgrywa konstrukcja Gripena E, która pozwala stosunkowo szybko integrować i testować nowe oprogramowanie bez konieczności budowania specjalnego samolotu eksperymentalnego. Saab chce w ten sposób skracać cykl rozwoju nowych zdolności – od symulacji po próby w powietrzu.

Kolejny krok

To nie pierwszy raz, gdy sztuczna inteligencja autonomicznie sterowała Gripenem E podczas prób w locie. W maju i czerwcu 2025 roku Saab, we współpracy z niemiecką firmą Helsing, przeprowadził trzy loty myśliwca z systemem Centaur, opracowanym przez tę spółkę. Próby odbywały się w ramach programu Project Beyond. Po tym, jak pilot aktywował AI, system samodzielnie wykonywał manewry zgodnie ze scenariuszem walki powietrznej BVR, a następnie wskazywał moment odpalenia uzbrojenia. Pilot dla bezpieczeństwa pozostawał w kabinie i mógł w każdej chwili przejąć kontrolę nad samolotem. Obecne testy stanowią kolejny etap prac, tym razem z wykorzystaniem agentów AI opracowanych przez Saaba.

Gripen E to wielozadaniowy, jednosilnikowy myśliwiec generacji 4.5. Jest najnowszą wersją z rodziny Gripen i został przystosowany do wykonywania zadań związanych z obroną powietrzną, zwalczaniem celów naziemnych i rozpoznaniem. Wyposażono go m.in. w radar AESA, systemy walki elektronicznej i nowoczesną awionikę. Samolot może przenosić najróżniejsze rodzaje uzbrojenia, w tym pociski powietrze–powietrze dalekiego zasięgu MBDA Meteor. Wyróżnia go możliwość operowania z krótkich, rozproszonych pasów startowych, dzięki czemu można go wykorzystać w różnych warunkach bojowych.

Samoloty Gripen E są wykorzystywane przez siły powietrzne Szwecji i Brazylii. Kolejne zamówienia na maszyny w tej wersji złożyły Tajlandia, Kolumbia i Ukraina.

Jakub Zagalski

autor zdjęć: Saab

dodaj komentarz

komentarze


Tak rodzą się piloci myśliwców
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Sprawdzian bielskich desantowców
Sulechów z brygadą artylerii
Okno dla gigantów
Pancerny atak z wody
Zatrzymać masywny krwotok
„Horyzont” przedłużony
Ojcowie polskiej niepodległości
Constans historii
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
Roboty zamiast saperów
Medycy bojowi na poligonie
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Gladius, czyli polski miecz
Bombowiec na dnie Bałtyku
Więcej Piorunów i Jelczy
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Manewry w Nowej Dębie i ochrona Jasionki
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Logistyczny kręgosłup „Koalicja 26.2”
MON proponuje zmiany przepisów ubiorczych
Gorący lipiec PKW Łotwa
Listopad z „Huraganem”
Medalowy finisz strzelców
Złoto i brąz w sportach walki
Nigdy nie zostawiamy swoich
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
DiBaX ‘26 – eksperymenty dla rozwoju NATO
Stałe miejsce Polski w ETAP
AI za sterami Gripena
Samotna placówka
Promień nie do zniesienia
Vipery wracają do Czech
Generał z cienia
Wojna, której nie widać
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Szkoły zasilają armię
MON zmienia system gotowości obronnej
Cyberspecjaliści na poligonie
Flanka pod strażą
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
„Ślązak” czeka na modernizację
Modelowy test na poligonie
Stała obecność sił USA coraz bliżej
ORP „Albatros” w akcji
Pokład okrętu… pod dachem
„Kurs generalski” dla podoficerów
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Ratunek pod ogniem
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Szlify na moście
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Wiceszef MON-u w Kijowie
Nowe-stare wcielenie „Błyskawicy"
Wicepremier i szef SG apelują o pomoc dla bohaterskich policjantów
Flight into the Future
Nowe ubrania i obuwie dla żołnierzy
Abordaż z polskim wsparciem

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO