16 kwietnia 2024 r. o godz. 9.00 Uniwersytet Warszawski na terenie Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego uroczyście otworzył Pracownię Anatomii Prawidłowej funkcjonującą w strukturze organizacyjnej Wydziału Medycznego UW. Podstawowym zadaniem Pracowni jest działalność dydaktyczna, przede wszystkim w ramach studiów na kierunku lekarskim prowadzonych przez Uniwersytet Warszawski, a głównym przedmiotem nauczanym w Pracowni będzie anatomia. Pracownia Anatomii Prawidłowej mieści się w szpitalu modułowym Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego przy ul. Szaserów 128.

Powołanie Pracowni Anatomii Prawidłowej dopełnia infrastrukturę dydaktyczną dla kierunku lekarskiego na UW umożliwiając nowoczesną dydaktykę z uwzględnieniem zarówno najnowszych urządzeń symulacyjnych, modeli 3D czy wirtualnego stołu anatomicznego, jak i klasycznej anatomii prosektoryjnej, jako nieodzownego elementu procesu kształcenia przyszłych lekarzy.

Obecna kooperacja Uniwersytetu Warszawskiego z Wojskowym Instytutem Medycznym jest nawiązaniem do dawnych tradycji edukacyjnych. W okresie międzywojennym z Wydziałem Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego współpracowały działające na terenie Szpitala Ujazdowskiego Szkoła Podchorążych Sanitarnych i Centrum Wyszkolenia Sanitarnego. Alians ten uzasadniano w okresie dwudziestolecia międzywojennego brakiem w wojsku odpowiedniej kadry naukowej i zaplecza edukacyjnego o profilu medycznym oraz potrzebą wykształcenia przyszłych oficerów w duchu studiów cywilnych. Z tego też powodu młodzi podchorążowie uczęszczali na te same zajęcia na Wydziale Lekarskim co studenci UW, zdawali również jednakowe egzaminy. Symbolem owocnej współpracy pomiędzy stołecznymi instytucjami było ufundowanie przez władze i profesorów Wydziału Lekarskiego w 1935 roku sztandaru dla Szkoły Podchorążych Sanitarnych i Centrum Wyszkolenia Sanitarnego. Rok wcześniej Korpus Oficerski Centrum Wyszkolenia Sanitarnego podarował natomiast Wydziałowi Lekarskiemu UW portret marszałka Józefa Piłsudskiego (doktora honoris causa WL UW) pędzla Tadeusza Pruszkowskiego. Wielu wykształconych w murach Uniwersytetu Warszawskiego lekarzy-oficerów brało aktywny udział w kampanii wrześniowej, a także w powstaniu warszawskim. Podobnie wielu profesorów Wydziału Lekarskiego UW współpracowało w czasie wojny ze Szpitalem Ujazdowskim, m.in. Edward Loth i Witold Zawadowski.

Po ponad 70 latach Uniwersytet Warszawski i Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy otwierają nowy rozdział tej współpracy, a której efekty przyczynią się do rozwoju obu instytucji.

Otwarcie Pracowni Anatomii Prawidłowej to także wynik współpracy strategicznej pomiędzy Uniwersytetem Warszawskim a Wojskowym Instytutem Medycznym – Państwowym Instytutem Badawczym przy prowadzeniu kierunku lekarskiego na UW. Współpraca ta zapewnia studentom możliwość korzystania z bogatych zasobów klinicznych i praktyk zawodowych w Centralnym Szpitalu Klinicznym MON WIM. Pozwala to na wykorzystanie synergii edukacji badawczej i klinicznej w celu kształcenia przyszłych lekarzy na najwyższym poziomie naukowym i zawodowym. Jednocześnie dynamicznie rozwija się współpraca badawcza pomiędzy obiema instytucjami, mająca swój wymiar praktyczny w pozyskiwaniu grantów badawczych i powstających nowych inicjatywach badawczych.

Już od momentu upublicznienia informacji o tworzeniu Wydziału Medycznego na Uniwersytecie Warszawskimi powołano przez Dyrektora Wojskowego Instytutu Medycznego grupy do współpracy z Uniwersytetem Warszawskim i rozpoczęto prace na stosownymi umowami i przygotowaniem programu studiów. Od początku założono, iż studia lekarskie na Uniwersytecie Medycznym mają wyróżniać się wysokim poziomem i być elitarnymi. Z powołanymi przez Rektora Uniwersytetu Warszawskiego pracownikami grupa profesorów z Wojskowego Instytutu Medycznego przygotowała cały program studiów mając na względzie najnowocześniejsze metody nauczania. W gronie naukowców, Kierowników Klinik i Zakładów WIM opracowano sylabusy dla zajęć klinicznych i przedklinicznych, które mają być prowadzone w WIM, a które po zmianie standardów kształcenia które będą obowiązywały od roku akademickiego 2024/2025 dostosowaliśmy je do nowych wymogów Po rozpoczęciu roku akademickiego 2023/2024 naukowcy WIM rozpoczęli zajęcia ze studentami w ramach biologii, histologii, zajęć fakultatywnych. Grupa pracowników Centrum Kształcenia Podyplomowego przeprowadziła zajęcia z BLS. W semestrze wiosennym kolejne zajęcia będą prowadzone przez dydaktyków z WIM. Równolegle z przygotowaniem i prowadzeniem zajęć WIM ruszyły prace nad przygotowaniem pomieszczeń do prowadzenia ćwiczeń i seminariów ze studentami UW. Łącznie powstanie ponad 30 takich sal. W kilku klinikach takie pomieszczenia już funkcjonują i są one wyposażone w najnowszy sprzęt audiowizualny umożliwiający prowadzenie zajęć w nowoczesny sposób z wykorzystaniem najnowszych technologii, w pozostałych klinikach i zakładach sale są w trakcie wyposażania. Przygotowana jest szatnia dla studentów w budynku głównym i mniejsze w klinikach. Aktualnie trwają prace na strefą studenta. Będzie to pomieszczenie, w którym studenci będą mogli pomiędzy zajęciami, wypocząć i poświęcić czas na naukę. Będzie tam też dobrze wyposażona część kuchenna. Rozpoczęły również działalność Studenckie Koła Naukowe, a od lipca rozpoczną się w WIM praktyki dla studentów po pierwszym roku studiów.

Ponadto 7 czerwca 2023 r. zostało powołane Instytutowe Forum Doskonalenia Kompetencji Naukowo-Badawczych WIM-PIB, które wspiera podnoszenie kompetencji badawczych i warsztatu naukowego pracowników oraz kadry naukowej Instytutu, na każdym etapie jej rozwoju poprzez organizację szkoleń i warsztatów. W ramach Instytutowego Forum Doskonalenia Kompetencji Naukowo-Badawczych Program obejmuje zajęcia, których celem jest zdobywanie nowych oraz doskonalenie posiadanych kompetencji, nie tylko w poszerzaniu swoich badań naukowych i wiedzy z dyscypliny nauk medycznych, ale także umiejętności przedsiębiorczości i poszukiwania różnych źródeł finasowania badań. We współpracy w UW zrealizowany jest program 4YOURSKILLS, w ramach którego planowane jest utworzenie zespołów badawczych UW/WIM-PIB i uzyskanie wspólnego wsparcia finansowego na podjęcie wspólnych badań oraz zwiększenie wpływu wyników badań realizowanych przez wspólne zespoły badawcze na naukę światową co zaowocuje zdobyciem doświadczenia dotyczącego współpracy między obiema instytucjami.

Kolejnym, wspólnym i już prowadzonym projektem jest „Utworzenie Centrum Medycyny Cyfrowej Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego i Uniwersytetu Warszawskiego”. Jego celem jest ustanowienie huba danych medycznych RCMC, który pozwoli gromadzić, przetwarzać, a w konsekwencji wykorzystać na potrzeby naukowe pierwotnie gromadzone ustrukturyzowane dane medyczne. W efekcie wytworzone zostaną warunki niezbędne do prowadzenia badań w zakresie zastosowania zaawansowanych metod informatycznych w medycynie, tworząc podwaliny pod zastosowanie metod sztucznej inteligencji (AI) oraz uczenia maszynowego (ML) na danych medycznych, uzupełniając tym samym prowadzone w przez Partnerów prace badawcze i rozwojowe.

Projekt pozwoli także wytworzyć narzędzia do dzielenia się zanonimizowanymi danymi w oparciu o standard FHIR. Zebrane dane będą pochodziły nie tylko z dobrze udokumentowanego procesu leczenia, ale i sekwencjonowania genomu Pacjentów i Dawców Wolontariuszy, która będzie realizowana przez UW. RCMC skonsoliduje współpracę poszczególnych jednostek organizacyjnych WIM-PIB oraz UW, wytwarzając nowe rozwiązania zarówno w ramach organizacyjnych, medycznych jak i w zakresie badań klinicznych.

Realizacja projektu łączącego nowoczesne technologie cyfrowe z medycyną niesie za sobą duże wpływy i korzyści społeczne, poprawiając zdrowie obywateli.

Holistyczny charakter projektu wpłynie nie tylko na poprawę zdrowia obywateli, ale także na rozwój nauki oraz rozpoznawalność naukowców w Polsce i na świecie.

Tekst: Mariusz Gierej