Jesteście bezcennym skarbem historii – mówił dziś o powstańcach warszawskich prezydent Andrzej Duda. Dwa dni przed 75. rocznicą wybuchu Powstania Warszawskiego spotkał się z nimi w Muzeum Powstania Warszawskiego i uhonorował m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Medalami Stulecia Odzyskanej Niepodległości.

Spotkanie prezydenta Andrzeja Dudy z powstańcami warszawskimi odbyło się dziś w Muzeum Powstania Warszawskiego na warszawskiej Woli. – Jesteście tak wielkim autorytetem, jesteście tak bezcennym skarbem historii, ale przede wszystkim niepodległości, że młodzi ludzie są gotowi przyjeżdżać z całej Polski, żeby móc pobyć, chociaż przez chwilę, w waszym otoczeniu. Żeby móc doświadczyć waszej obecności, żeby móc posłuchać waszych słów, żeby móc wam służyć, tak jak wy przez dziesięciolecia służyliście Rzeczypospolitej na początku swojego życia – mówił prezydent Andrzej Duda, zwracając się do powstańców. Prezydent zaznaczył, że Powstanie Warszawskie było jednym z „kamieni rzuconych na szaniec”. – Na szaniec budowania wolnej, niepodległej Rzeczypospolitej – podkreślił Duda. I dodał, że marzenie o wolności nie skończyło się wraz z powstaniem. – Po II wojnie światowej, kiedy Polska nie była w pełni suwerenna, nie była w pełni niepodległa, nie była w pełni wolna, ten mit powstania cały czas trwał. W dużym stopniu jako zakazany, przecież tego doświadczyliście – mówił Andrzej Duda.

W czasie uroczystości prezydent wręczył odznaczenia państwowe. Otrzymali je nie tylko powstańcy, ale także osoby, które w wyjątkowy sposób upowszechniają wiedzę o Powstaniu Warszawskim. Najwyższe odznaczenie – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski pośmiertnie otrzymał Andrzej Romocki, ps. „Morro”, dowódca drugiej kompanii „Rudy” Batalionu „Zośka”. Zginął on w walce 15 września 1944 roku. Odznaczenie odebrał krewny Romockiego – Jan Leopold.

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski otrzymali: Halina Cieszkowska, ps. „Alika”, w czasie powstania łączniczka w plutonie łączności przy dowództwie Obwodu I „Radwan”, oraz Jan Kulma, który służył w 2 kompanii Batalionu „Ruczaj”, a po wojnie był reżyserem teatralnym i telewizyjnym. Krzyżem z Mieczami Orderu Krzyża Niepodległości został uhonorowany Jerzy Malczewski, ps. „Wola”, w czasie powstania służył jako ochotnik w Batalionie „Bełt”, był strzelcem. Krzyż Orderu Krzyża Niepodległości otrzymali: Tadeusz Brodowski, ps. „Abdank”, „J-7”, z Batalionu Szturmowego „Odwet”, oraz Anna Przytuła, ps. „Koza”, łączniczka z Oddziału I Wojskowego Sądu Specjalnego Komedy Głównej Armii Krajowej (w jej imieniu Krzyż odebrali jej synowie).

Prezydent uhonorował również osoby, które w wyjątkowy sposób szerzą wiedzę o powstańczym zrywie. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski uhonorowany został Janusz Bełza, ps. „Bernard”, który w czasie powstania walczył w Zgrupowaniu „Radosław”, w batalionie „Czata 49”, a dziś wspiera oraz finansuje grupy rekonstrukcyjne oraz edukację w szkołach na temat Powstania Warszawskiego. Złoty Krzyż Zasługi za zasługi w działalności na rzecz upamiętniania prawdy o najnowszej historii Polski otrzymała Urszula Zaniewska, wolontariuszka Muzeum Powstania Warszawskiego. Srebrny Krzyż Zasługi otrzymała Paulina Gajownik, komendantka Stołecznej Chorągwi Związku Harcerstwa Polskiego, współpracowniczka Muzeum Powstania Warszawskiego, dziennikarka Edyta Poźniak, która popularyzuje wiedzę o Powstaniu Warszawskim na antenie Polskiego Radia, oraz Jan Wróblewski, uczestnik Powstania Warszawskiego pielęgnujący pamięć o najnowszej historii Polski, współpracujący z młodzieżą szkolną. Brązowy Krzyż Zasługi otrzymali dziennikarze oraz pracownicy Muzeum Powstania Warszawskiego.

Prezydent Andrzej Duda wręczył również Medale Stulecia Odzyskanej Niepodległości. Otrzymali je powstańcy: Edmund Baranowski, pseudonim „Jur”; Zgrupowanie „Radosław”; Mieczysław Chorąży, pseudonim „Grom”; pułk „Baszta”; Jadwiga Chruściel, pseudonim „Kozaczek”; I Obwód „Radwan”; Andrzej Dławichowski, pseudonim „Andrzej”; pułk „Baszta”; Jan Drużyński, pseudonim „Wojtek”; Batalion „Ruczaj”; Włodzimierz Dusiewicz, pseudonim „Dusza”, w Szarych Szeregach zajmował się zdobywaniem informacji wywiadowczych i przenoszeniem meldunków, Barbara Gancarzyk, pseudonim „Pająk”; Zgrupowanie „Róg”; Wacław Gluth-Nowowiejski, pseudonim „Wacek”; Zgrupowanie „Żmija”; Wiesław Gniazdowski, pseudonim „Wiesiek”; Grupa Bojowa „Krybar”; Jerzy Kruppe, pseudonim „Czajka”; Zgrupowanie „Sienkiewicz”; Jakub Nowakowski, pseudonim „Tomek”; Zgrupowanie „Żniwiarz”; Janina Rożecka, pseudonim „Dora”; Zgrupowanie „Żaglowiec”.

Na zakończenie spotkania prezydent podkreślał, że Powstanie Warszawskie przyniosło warszawiakom nadzieję. – Mogę sobie tylko wyobrazić jako pokolenie długo potem urodzone, jak ważny musiał być to moment, kiedy ta ulica, ten kwartał, ta dzielnica stała się wolna. Kiedy można było wyjść na ulicę, nie bojąc się łapanki, nie bojąc się prześladowania, że można było śpiewać „Mazurka Dąbrowskiego” bez strachu. Że wróciła wolna Polska – mówił Duda. – PW było wielkim aktem heroizmu. Dzisiaj, kiedy wręczałem medale, dziękowałem za niepodległość, tę którą dzisiaj mamy, tę, w której dzisiaj żyjemy – dodał Andrzej Duda.