Od 1939 roku walczyliście, aby przywrócić wolną ojczyznę i zwyciężyliście – mówił prezydent Andrzej Duda podczas apelu pamięci do blisko 300 uczestników Światowego Zjazdu Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczpospolitej Polskiej. Zgromadzeni na pl. Piłsudskiego przedstawiciele środowisk kombatantów przekazali też przesłanie dla młodego pokolenia Polaków.

– Polska niepodległa istnieje dziś dzięki wam oraz waszemu bohaterstwu i wierze, że będzie istniała nadal, ponieważ przekazujecie młodym Polakom, jaka powinna być nasza ojczyzna – mówił prezydent Andrzej Duda podczas uroczystego apelu pamięci z okazji 79. rocznicy wybuchu II wojny światowej oraz Światowego Zjazdu Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczpospolitej. Do Warszawy na zaproszenie szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przybyło blisko 300 polskich kombatantów z całego kraju oraz 14 innych państw z czterech kontynentów, aby wspólnie świętować stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości i przypadający dziś Dzień Weterana Walk o Niepodległość Rzeczpospolitej.

Strażnicy pamięci

– W 1939, gdy Polska zdradziecko została zaatakowana z dwóch stron – przez III Rzeszę i radziecką Rosję – znów zniknęła z mapy Europy. Wy nie złożyliście broni i walczyliście, aby przywrócić wolną ojczyznę – zwrócił się prezydent do
kombatantów zgromadzonych przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie.

Andrzej Duda podkreślił, że okres II wojny był dniami krwi, ale także wielkiej chwały. – Walczyliście na wszystkich frontach II wojny i zwyciężyliście – podkreślił prezydent. Niestety, jak dodał Andrzej Duda, nasi sojusznicy znów nie dotrzymali słowa i wbrew woli większości Polaków znaleźliśmy się w rosyjskiej strefie wpływów. – Wielu z was się z tym nie pogodziło. Walczyliście lub wspieraliście antykomunistyczne podziemie, które doprowadziło w końcu do wolnej Polski – dodał prezydent.

Z kolei minister obrony narodowej, Mariusz Błaszczak, dziękował kombatantom, że przyjechali do Warszawy, aby głosić ideę, która stanowiła istotę ich życia, czyli miłość do Polski. Jak zaznaczył szef MON, zadaniem polskich władz jest dbanie o potencjał obronny naszego państwa. Jednak ważny jest też etos i przykład, jaki kombatanci dają dzisiejszym żołnierzom. – Dziękuję, że jesteście strażnikami pamięci i głosicie prawdę o naszej historii, którą też tworzyliście – dodał minister Błaszczak.

Także Jan Józef Kasprzyk, szef UdsKiOR podkreślał, że weterani nie wahali się służyć wolnej Polsce. – 79 lat temu Polska jako pierwszy kraj powiedziała „nie” dwóm największym totalitaryzmom w historii i zapłaciliśmy za to ogromną cenę – przypomniał Jan Kasprzyk. Dziękował jednocześnie weteranom, że wówczas nie pytali, czy warto było walczyć. – Dziś Polska staje przed wami na baczność, dziękując, że nie zabrakło wam męstwa, odwagi i że uczyliście, iż polskość to umiłowanie niepodległości – dodał szef urzędu.

Przesłanie do młodych

Podczas apelu na pl. Piłsudskiego przedstawiciele środowisk kombatantów i osób represjonowanych symbolicznie przekazali przesłanie Weteranów Walk o Niepodległość RP dla młodego pokolenia Polaków. – Przybyliśmy do Warszawy z różnych stron, aby jeszcze raz przypomnieć o drogiej nam dewizie zapisanej na wojskowych sztandarach: „Bóg, Honor, Ojczyzna”. Te hasła mieliśmy przed oczyma, walcząc w kraju i w odległych od niego rejonach – odczytał dokument sędzia Bogusław Nizieński, przewodniczący Rady do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przy UdsKiOR.

Jak zapisali weterani w przesłaniu, dziś spoglądają na współczesny świat z troską i nadzieją. Z troską, gdyż widzą, że ludzkość stoi w obliczu nowych, poważnych zagrożeń, narastających konfliktów społecznych i międzynarodowych. Natomiast z nadzieją, gdyż zauważają u młodych ludzi zwrot ku tradycyjnym wartościom. Kombatanci dodali, że to młodzi ludzie są przyszłością Rzeczpospolitej i to oni zadecydują, jaka ona będzie. – Do młodych zwracamy się z przesłaniem: nie zagaście tego ognia. Niech patriotyzm będzie naczelną wartością organizującą życie naszego narodu – apelowali weterani. Przesłanie z rąk kombatantów odebrali podczas uroczystości przedstawiciele wojska, policji, harcerze, strzelcy oraz uczniowie klas mundurowych.

Na pl. Piłsudskiego odczytany został też apel pamięci i złożono wieniec na płycie Grobu Nieznanego Żołnierza. Apel zakończyła defilada pododdziałów rodzajów sił zbrojnych, policji, straży granicznej, a także harcerzy i strzelców. 

Zjazd weteranów rozpoczęła w sobotę po południu msza św. w Katedrze Polowej Wojska Polskiego w intencji ojczyzny i jej obrońców. Ponadto, przed uroczystością przy Grobie Nieznanego Żołnierza szef UdsKiOR oraz przedstawiciele weteranów złożyli wieńce po pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Koncert i medale

Pierwszym punktem drugiego dnia zjazdu była msza święta odprawiona przez biskupa polowego Wojska Polskiego Józefa Guzdka w Kwaterze Żołnierzy Września 1939 roku na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. – Jesteśmy dumni z naszych przodków, którzy wierność wojskowej przysiędze przypieczętowali własną krwią – mówił w homilii biskup Guzdek. Po mszy uczestnicy uroczystości złożyli wieńce na grobach żołnierzy.

Kwiaty złożono także po pomnikiem Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej na Żoliborzu. – Oddajemy hołd nie tylko tym, którzy przed stu laty pod dowództwem gen. Józefa Hallera walczyli o przywrócenie Polsce suwerenności, ale też weteranom, których losy podczas wojennej zawieruchy rzuciły poza granice Polski – stwierdził minister Jan Józef Kasprzyk, szef UdsKiOR. Odwołał się także do sobotniego przesłania weteranów do młodych. – My, obywatele wolnej Polski ślubujemy, że wasz testament pokolenia II Rzeczypospolitej zrealizujemy – zapewniał minister.

Zwieńczeniem zjazdu była gala w Teatrze Polskim. Podczas uroczystości minister Kasprzyk wręczył, ustanowione niedawno z okazji stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości, medale Pro Bono Poloniae. Otrzymały je osoby zasłużone w krzewieniu postaw patriotycznych i upowszechnianiu wiedzy o historii.

Wśród 25 uhonorowanych przez szefa Urzędu znaleźli się weterani, m.in. mjr Leszek Żukowski, prezes Światowego Związku Żołnierzy AK, sędzia Bogusław Nizieński, a także ppłk Ignacy Felczak czy kpt. Ewa Ponińska-Konopacka. Medalem zostali wyróżnieni również wojskowi: gen. dyw. Wiesław Kukuła, dowódca wojsk obrony terytorialnej, i gen. bryg. Robert Głąb, dowódca Garnizonu Warszawa, a także historyk prof. Zbigniew Wawer.

Podczas koncertu szef UdsKiOR, zwracając się do weteranów, zaznaczył, że Polska nigdy nie odzyskałaby niepodległości, gdyby nie ich wiara, nadzieja i miłość do Boga i ojczyzny. – Dzięki państwa bohaterstwu mogę dziś żyć w niepodległej Rzeczypospolitej, kraju bezpiecznym i przyjaznym – podkreślił z kolei Joachim Brudziński, minister spraw wewnętrznych i administracji, w liście skierowanym do uczestników zjazdu. Uroczystą galę zakończył koncert pieśni patriotycznych w wykonaniu Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego.

Światowy Zjazd Weteranów Walk o Niepodległość RP był objęty narodowym patronatem prezydenta Andrzeja Dudy w stulecie odzyskania niepodległości.