Kilkuset żołnierzy i funkcjonariuszy służb mundurowych – uczestników misji zagranicznych – wzięło udział w głównych obchodach Dnia Weterana Działań poza Granicami Państwa, które odbyły się w Kielcach. – Dbacie o bezpieczeństwo własnego kraju, Europy i świata – mówił Mariusz Błaszczak, szef MON-u. Żołnierzom, którzy odnieśli rany na misjach, minister dziękował za poświęcenie.

Minister podkreślił, że naszym obowiązkiem jest udzielanie wsparcia żołnierzom na misjach. – Przygotowywana jest nowelizacja ustawy o weteranach, podnosząca świadczenia dla tych, którzy odnieśli rany. Zakres wsparcia ze strony państwa musi być większy. I będzie większy – zapewnił minister Błaszczak. Wspomniał także o solidarności, jaką między państwami Sojuszu budują misje. – Dzięki temu, że wspieramy innych, możemy liczyć na wsparcie, gdy będziemy potrzebowali takiego wsparcia – podkreślił.

List do uczestników i organizatorów uroczystości w Kielcach skierował prezydent Andrzej Duda. Wyrażając wdzięczność weteranom i ich rodzinom, zwierzchnik sił zbrojnych przypomniał, że dziś o bezpieczeństwo Polski walczy się także daleko od jej granic. „Potrzebne są regulacje modyfikujące i wprowadzające istotne i lepsze zmiany w przepisach dotyczących weteranów i weteranów poszkodowanych” – napisał w liście prezydent.

Dzień Weterana Działań poza Granicami Państwa to święto przypadające 29 maja, ustanowione przez Sejm w 2011 roku. Powiązane jest z obchodami Międzynarodowego Dnia Uczestników Misji Pokojowych ONZ. – To ważne dla każdego weterana, aby w tym dniu wspólnie świętować, poczuć się docenionym i zauważonym. Dla mnie osobiście ważne są także coroczne spotkania z kolegami z misji, podczas których wspominamy także tych, którzy nie wrócili do domów. Dzień Weterana jest bowiem także okazją do chwili zadumy i uczczenia pamięci tych, którzy w służbie ojczyźnie stracili życie – mówi mł. chor. Mariusz Sawicki, żołnierz 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej, ranny na misji w Iraku w 2006 r.

Po mszy świętej w kieleckiej bazylice katedralnej, na placu Wolności odbył się uroczysty apel i pokaz musztry paradnej. Podczas uroczystości Mariusz Błaszczak, minister resortu obrony wręczył weteranom odznaczenia, m.in. medale „Za zasługi dla obronności kraju”, „Zasłużony Żołnierz Rzeczypospolitej Polskiej” oraz wojskowe odznaki „Za Rany i Kontuzje”. W gronie wyróżnionych znaleźli się nie tylko żołnierze, ale także policjanci oraz funkcjonariusze BOR, którzy pełnili służbę poza granicami państwa. Wśród odznaczonych byli m.in. weterani i weterani poszkodowani z 11 Dywizji Kawalerii Pancernej z Żagania, która wystawiała żołnierzy na większość zmian PKW w Iraku i Afganistanie. – Żołnierze czekają na zapowiadaną nowelizację ustawy o weteranach – mówi płk rez. Krzysztof Gradys, który jest w Czarnej Dywizji samodzielnym referentem ds. weteranów. Jak podkreśla, weterani poszkodowani liczą, że nowe przepisy dadzą im większe wsparcie finansowe oraz lepszą opiekę medyczną, szczególnie rehabilitacyjną.

Na przyspieszenie prac nad ustawą ma nadzieję także Stowarzyszenie Rannych i Poszkodowanych w Misjach poza Granicami Kraju. – Liczymy także, że ministerstwo będzie wspierać nasze działania i programy pomocowe – mówił Tomasz Kloc, prezes tej organizacji, która od ponad 10 lat pomaga rannym żołnierzom. Liczy obecnie blisko 300 członków.

Film: MON

Podczas uroczystości minister obrony narodowej uhonorował weteranów, którzy wyruszą w czerwcu na rajd rowerowy do Stanów Zjednoczonych. Przez 44 dni pokonają 5600 km, aby uczcić pamięć 44 polskich żołnierzy poległych w Afganistanie. Na obchody Dnia Weterana dojechali uczestnicy sztafety rowerowej upamiętniającej poległych w Iraku. Przez 22 dni przejechali 2900 km, odwiedzając groby 22 polskich żołnierzy, którzy nie wrócili z misji irackiej. Kpr. Maciek Kot z 1 Pułku Saperów z Brzegu oraz sierż. Sebastian Grodzicki z 21 Bazy Lotnictwa Taktycznego zgodnie przyznali, że podczas jazdy zdarzały się także trudne momenty, np. gdy pod Legnicą zepchnął ich z drogi tir i trzeba było naprawić rowery. Podczas uroczystości zaprezentowani zostali również weterani poszkodowani, którzy pojadą na igrzyska „Invictus Games” do Sydney.

Obchody Dnia Weterana rozpoczęły się w Kielcach już w niedzielę. Na placu Wolności odbyła się prezentacja pojazdów wojskowych i uzbrojenia oraz pokaz musztry paradnej. – Największym zainteresowaniem wśród zwiedzających cieszył się czołg Leopard, wyposażony w armatę 125 mm i kilka karabinów maszynowych, a także kołowy pojazd opancerzony Rosomak i wyrzutnia rakietowa Langusta – mówi por. Katarzyna Rzadkowska z Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych w Kielcach, współorganizatora uroczystości.

W poniedziałek w Wojewódzkim Domu Kultury odbyła się konferencja naukowa „65 lat udziału Wojska Polskiego w misjach i operacjach pokojowych ONZ”.

Przez prawie 65 lat blisko 115 tys. polskich żołnierzy i pracowników wojska wzięło udział w ponad 90 misjach i zagranicznych operacjach. Podczas działań poza granicami kraju poległo ich 120, a ponad 800 zostało rannych. Szczególnie dotkliwe straty Wojsko Polskie poniosło podczas misji w Afganistanie, gdzie zginęło 44 Polaków oraz w Iraku, skąd nie wróciło 22. Aktualnie żołnierze służą na 9 misjach – w Afganistanie, Kosowie, Bośni i Hercegowinie, Łotwie, Rumunii, Republice Środkowej Afryki, w Kuwejcie, Iraku oraz w basenie Morza Śródziemnego.

– Służyliśmy w różnym czasie i w różnych miejscach, jednak łączy nas wspólny mianownik – wierni tradycjom przodków nie wywołujemy wojen, lecz doprowadzamy do ich końca. Czasami pada pytanie: dlaczego jesteśmy gotowi do tak wielkich poświęceń? Odpowiedź jest prosta: to nasze powołanie, nasza służba. Służymy niepodległej – mówił Emil Uran, kawaler Krzyża Wojskowego, ranny na III zmianie PKW w Afganistanie.